RedakcjaPrezydent Chorwacji sprzeciwił się wspieraniu Ukrainy
Chorwaccy wojskowi nie wezmą udziału w szkoleniu ukraińskich żołnierzy. W opozycji do rządu zgody na to nie wyraził prezydent Zoran Milanović. W komunikacie kancelaria prezydenta Chorwacji wyjaśniła, dlaczego będący jednocześnie wodzem naczelnym Milanović nie pozwala na udział Chorwatów w misji. Czytamy w nim, że zadaniem prezydenta republiki jest ochrona kraju przed wojną i podjęcie wszelkich kroków, aby utrzymać go z dala od konfliktów wojennych. Dodał też, że wojna na Ukrainie nie stanowi ataku na jeden z krajów NATO, dlatego nie ma powodu uruchamiania artykułu piątego traktatu północnoatlantyckiego. Prezydent Zoran Milanović powtórzył, że jego zdaniem Ukraina jest ofiarą agresji, ale Chorwacja powinna udzielać pomocy humanitarnej a nie wojskowej. Misja NSATU to między innymi szkolenia ukraińskiej armii na terenie Ukrainy przez specjalistów państw NATO. Zoran Milanović jest od początku sceptyczny w sprawie pomocy wojskowej dla Ukrainy, a samą agresję Rosji uznał kiedyś za sprowokowaną przez Zachód. W tle tej decyzji jest też bieżąca walka polityczna. Socjaldemokrata Milanović jest skonfliktowany z centroprawicowym rządem, a na grudzień są zaplanowane wybory prezydenckie.
Read more
Chorwacja: strzelanina w domu opieki, nie żyje co najmniej 6 osób
Co najmniej 6 osób zginęło w strzelaninie do jakiej doszło w domu opieki w Daruvarze na wschodzie Chorwacji. 51-letni mężczyzna wtargnął do środka i zaczął strzelać do pracowników i podopiecznych. Już o godzinie czternastej ze szpitala w Viroviticy przyszedł komunikat, że zmarła tam szósta osoba postrzelona dziś rano w domu opieki w Daruvarze. Zaktualizowano też liczbę osób postrzelonych przez mężczyznę – do szpitali przyjęto jeszcze sześć osób. Na miejsce zbrodni przyjechał chorwacki prokurator generalny by nadzorować śledztwo. Rannych w szpitalach odwiedzają ministrowie – między innymi zdrowia i opieki społecznej. Kondolencje dla rodzin ofiar przesłali prezydent i premier kraju. Według komunikatu szpitala do którego przewieziono największą liczbę rannych – czworo z nich ma obrażenia klatki piersiowej, jedna ma uraz głowy. Przeprowadzono dwie pilne operacje pacjentów, których życie było zagrożone. Jedną osobę z najmniejszymi obrażeniami wypisano do domu. Do innego domu opieki przeniesiono dwunastu mieszkańców zakładu w Daruvarze.
Read more
Poważna awaria sieci energetycznej na Bałkanach
Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina oraz duża część adriatyckiego wybrzeża Chorwacji, a także Albanii nadal bez prądu. To efekt poważnej awarii sieci energetycznej na Bałkanach wywołanej przez wysokie temperatury przekraczające 40 stopni Celsjusza. „Prawie całe terytorium Czarnogóry jest pozbawione prądu z powodu awarii sieci” – informuje krajowy dystrybutor CEDIS na swojej stronie na Facebooku. Od godzin południowych bez elektryczności pozostają również Sarajewo, Banja Luka i Mostar w Bośni. Lokalne media donoszą o przerwach w dostawie prądu w całej Bośni. Chorwacki operator energetyczny HEP stwierdziło w oświadczeniu, że brak prądu w niektórych częściach kraju jest spowodowany „międzynarodowymi zakłóceniami, które dotknęły kilku krajów”. „Prowadzimy analizę sytuacji z operatorami systemów w sąsiednich krajach w celu ustalenia przyczyny” – czytamy w oświadczeniu.Przerwy w dostawie elektryczności odnotowano również w Albanii, gdzie bez prądu pozostaje Tirana. Miejscowe media twierdzą, że przyczyną jest awaria stacji transformatorowej w Czarnogórze. O awarii informuje również ambasada Polski w Chorwacji: „Z powodu braku prądu nie działa sygnalizacja świetlna, co powoduje utrudnienia w ruchu. Prosimy o stosowanie się do komunikatów lokalnych służb i zachowanie ostrożności” – podkreślono we wpisie w mediach społecznościowych.
Read more
Dziś początek ćwiczeń nuklearnych NATO
Dziś początek ćwiczeń nuklearnych NATO o nazwie Steadfast Noon (Niezłomne Południe) To doroczne ćwiczenia, organizowane od ponad dekady, ale tym razem w czasie, gdy Rosja grozi użyciem broni nuklearnej za pomoc Ukrainie i że wycofa się z globalnego porozumienia o zakazie przeprowadzania prób jądrowych. Ćwiczenia, bez użycia prawdziwej broni, sprawdzają, jak Sojusz Północnoatlantycki jest przygotowany na ewentualne ataki nuklearne. Każdego roku gospodarzem Steadfast Noon jest inny sojusznik NATO. “W tym roku loty szkoleniowe odbędą się nad Włochami, Chorwacją i Morzem Śródziemnym” – poinformował sekretarz generalny Sojuszu.Jens Stoltenberg podkreślił, że wojna rozpętana przez Rosję na Ukrainie przypomina o ważnej roli jaką broń nuklearna NATO odgrywa w odstraszaniu. Większość ćwiczeń zaplanowano odległości co najmniej 1000 kilometrów od granic Rosji. “Nasze ćwiczenia pomogą zapewnić wiarygodność, skuteczność i bezpieczeństwo naszego odstraszania nuklearnego. Wysyłają też jasny sygnał, że NATO będzie bronić wszystkich sojuszników” – powiedział szef Sojuszu. W tegorocznych ćwiczeniach bierze udział 13 krajów i około 60 samolotów różnego typu, w tym myśliwce czwartej i piątej generacji, samoloty obserwacyjne i tankowce, także amerykańskie bombowce dalekiego zasięgu B-52. Ćwiczenia potrwają do 26 października.
Read more
Wicepremier Chorwacji: Migracja określi przyszłość europejskiego stylu życia
Chorwacki wicepremier i minister spraw wewnętrznych Davor Bożinović skrytykował unijną politykę do spraw migracji. Dodał, że to właśnie od tego jak będzie prowadzona polityka migracyjna zależy przyszłość europejskiego stylu życia. Davor Bożinović, chorwacki wicepremier i szef resortu spraw wewnętrznych był gościem tutejszej telewizji publicznej. Większość rozmowy dotyczyła problemu migracji, która również dotyczy kraju, który od początku roku wszedł do strefy Schengen, a jednocześnie posiada zewnętrzne granice Unii i musi je bronić przed napływem nielegalnych migrantów. Nie zawsze to się udaje i z tego powodu kilka dni temu sąsiednia Słowenia zwiększyła obecność policji i jej kontrole na granicach – by zmniejszyć napływ migrantów z Chorwacji. „Prowadzimy racjonalną politykę, pokazaliśmy humanitaryzm, ale tez to, że musi być porządek jeśli chodzi o migrancką populację. O tym kto przyjdzie decyduje państwo, ale w ramach Unii zaakceptowaliśmy europejskie prawodawstwo, które jednak w tej kwestii jest daleko za potrzebami chwili” – powiedział chorwacki wicepremier. Dodał również, że problem jest pilny, bo migracje zadecydują o przyszłości europejskiego stylu życia, stąd istotne jest aby je kontrolować i wdrażać za pomocą określonych zasad.
Read more
Pogarsza się sytuacja powodziowa na północy Chorwacji
W ostatnich godzinach pogarsza się sytuacja powodziowa w kilku gminach północnej i północno-wschodniej Chorwacji. Najgorzej jest nad rzeką Drawą. Obecnie najtrudniejsza sytuacja panuje koło miejscowości Novaczka w północno-wschodniej części Chorwacji, przy granicy z Węgrami. Tam wody Drawy przerwały wał przeciwpowodziowy. Na szczęście woda zalała tylko pola. Pod wodą jest również kilka gospodarstw w pobliskiej miejscowości Drnje. Tam ewakuowano do miejscowej szkoły mieszkańców romskiego osiedla. Bardziej na północ kanał Drawy zasilający jezioro Szoderica wylał i zniszczył infrastrukturę, a dwa budynki użyteczności publicznej mogą się w każdej chwili zawalić. Rzeka w pobliskim Botovie osiągnęła już poziom o 40 centymetrów wyższy niż historyczny rekord, ale hydrolodzy twierdzą, że szczyt fali powodziowej jeszcze tu nie dotarł. Na pewno mieszkańców nadrzecznych rejonów czeka ciężka noc. Do fali powodziowej szykuje się też Osijek, gdzie spodziewana jest ona w piątek. Władze umieściły specjalne zapory skrzynkowe w newralgicznych miejscach. Zagrożone będą domy letniskowe i kilkanaście domów mieszkalnych. Poziom rzeki Sawy osiągnął już najwyższą wartość dziś w nocy, więc prawdopodobnie w tym rejonie nie grozi już żadne niebezpieczeństwo. Na Murze jest podobnie, choć tu opadanie wody jest ledwo zauważalne i nadal trzeba walczyc o utrzymanie wałów przeciwpowodziowych.
Read more
Wicepremier Mariusz Błaszczak zakończył wizytę w Chorwacji
Mocny symbol solidarności – tak o decyzji Chorwacji wysłania do Polski armatohaubic mówił wicepremier Mariusz Błaszczak. Szef MON przebywał dziś w Zagrzebiu z jednodniową wizytą. Po spotkaniu z chorwackim premierem Andrejem Plenkovicem i ministrem obrony Mariem Banožićem polski minister chwalił sojusznika za wysłanie do Polski w ramach grup bojowych NATO chorwackich żołnierzy z nowym sprzętem. Chorwaccy żołnierze biorą udział w jednej z czterech grup bojowych wojsk Wschodniej Flanki eFP (enhanced Forward Presence) na terenie Polski. “Tym razem będą to odziały chorwackie uzbrojone w armatohaubice a więc w nową broń, którą Chorwacja pozyskała. To jest dobra okazja do budowy interoperacyjności pomiędzy naszymi siłami zbrojnymi i bardzo mocny symbol dotyczący współpracy i solidarności w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego” – powiedział szef polskiego MON. Wicepremier zaznaczył, że podczas rozmów z chorwackimi partnerami poruszano tematykę wsparcia Ukrainy. Mariusz Błaszczak podkreślił konieczność długofalowych działań w tym zakresie, bo wszystko wskazuje na to, że wojna na Ukrainie będzie trwała długo. “Ważne jest to, żeby wsparcie dla Ukrainy było zarysowane w dłuższej perspektywie” – dodał wicepremier. Minister obrony Mario Banožić zapewnił, że Chorwacja zamierza dalej wspierać obronę Ukrainy. “Wspólnie z Rzeczpospolitą Polską i innymi sojusznikami Chorwacja zapewnia kontynuację wsparcia dla Ukrainy” – powiedział szef chorwackiego resortu obrony. Polska i Chorwacja uczestniczą też w misji pomocy wojskowej Ukrainie EUMAM. Nasze państwa współpracują także w ramach szkoleń wojsk specjalnych i podczas wymiany studentów wojskowych.
Read more
Chorwacja: darmowy posiłek dla wszystkich uczniów szkół podstawowych
Wszyscy uczniowie chorwackich szkół podstawowych mają od dziś mieć zapewniony darmowy posiłek w czasie zajęć. Rząd w tym roku przeznaczył na ten cel 73 miliony euro. Pół miliona uczniów chorwackich podstawówek już pierwszego dnia po powrocie ze świąteczno-noworocznych ferii, czeka ważna zmiana. Od dziś każde z nich ma mieć zapewniony darmowy posiłek. Dzieci będą je jadły podczas najdłuższej, tak zwanej obiadowej przerwy. Chorwackie ministerstwo finansów zabezpieczyło w budżecie na ten cel 73 miliony euro. Obowiązek wprowadzony przez chorwacki rząd sprowadził jednak sporo problemów na szkoły. Nie wszystkie posiadają odpowiednią kuchnię by przyrządzać ciepłe posiłki. Dlatego też w wielu placówkach, przynajmniej w początkowym okresie, w menu spotkać będzie można raczej jogurt czy mleko, kanapki, owoce i ciastka. Posiłek ma mieć jednak odpowiednią wartość odżywczą. Chorwackie media wskazują również placówki, gdzie przez co najmniej kilka dni nie będzie w ogóle żadnych posiłków. Tak się dzieje na przykład w wielu szkołach Dubrovnika, gdzie nie można obiadu przygotowywać na miejscu, a miasto nie rozstrzygnęło przetargu na dostarczanie posiłków z zewnątrz. Problematyczna może tez być kwota, którą państwo dotuje jeden posiłek. Wynosi on w przeliczeniu nieco ponad 6 złotych na jedno dziecko dziennie.
Read more
Chorwacja: coraz więcej przypadków nieuzasadnionych podwyżek cen po wprowadzeniu euro
Chorwaccy państwowi kontrolerzy rynku stwierdzili od początku roku prawie sto nieuzasadnionych podwyżek cen po wprowadzeniu przez ten kraj waluty euro. Skala podwyżek miała się wahać między 1 a 10 procent. Chorwacka Inspekcja Rynku, Pracy i Turystyki została zobligowana do sprawdzenia sygnałów o podwyżkach, które handlowcy czy usługodawcy wprowadzili po przyjęciu przez kraj europejskiej waluty. Okazało się, że w wielu przypadkach sygnały mieszkańców są uzasadnione. Po pierwszych dniach 2023 roku stwierdzono prawie sto bezprawnych podwyżek na ponad pół tysiąca kontroli. Skala tych podwyżek wynosiła średnio nawet 10 procent w porównaniu z tymi samymi cenami na koniec starego roku. Są obszary – na przykład niektóre usługi kosmetyczne – gdzie podwyżka sięgnęła 80 procent. „Wprowadzenie euro i przewalutowanie nie może być powodem wzrostu cen. To kwestia spekulacji” – powiedział po spotkaniu z rządem Andrija Mikulić- szef Inspekcji Rynku. Teoretycznie inspektorzy mają możliwość ukarania nieuczciwego handlowca karą grzywny nawet do 20 tysięcy euro, ale na razie poprzestają na pouczeniach. Chorwacka opozycja krytykuje rząd Andreja Plenkovicia za sposób wprowadzenia euro. Posłanka największej partii opozycyjnej, lewicowej SDP, Mirela Ahmetović powiedziała telewizji HRT, że rząd nie tyle źle przygotował działania mające na celu stabilizację cen, co w ogóle ich nie podjął.
Read more
Pierwsze godziny Chorwacji w strefie Schengen i euro
Od północy kolejny kraj dołączył do strefy Schengen, a także zastąpił swoją narodową walutę walutą europejską. Te dwie operacje przeprowadzono w Chorwacji właściwie bezproblemowo. Punktualnie o północy na ponad siedemdziesięciu przejściach granicznych Chorwacji ze Słowenią i z Węgrami podniesiono szlabany, a strażnicy przestali sprawdzać dokumenty podróżnych. Wejście tego kraju do strefy Schengen jest dla Chorwatów niezwykle ważne. Kraj otrzymał jako jedyny w tym roku zgodę Unii Europejskiej na zniesienie granic. Do strefy Schengen nie wpuszczono Rumunii i Bułgarii, dlatego chorwacki rząd podkreśla, że droga rozwoju, którą obrał jest dobra. Minister spraw wewnętrznych i wicepremier Chorwacji Davor Bożinović przypomniał, że strefa Schengen to nie tylko brak kontroli granicznych, ale w ogóle swobodny przepływ osób. Eksperci uważają, że będzie to miało przede wszystkim pozytywny wpływ na dalszy rozwój chorwackiej turystyki. Wielu Chorwatów chciało od razu skorzystać z możliwości przejazdu bez kontroli i sylwestra spędzili właśnie na przejściach granicznych. Bez problemu powinna odbyć się również wymiana kuny na euro. Również dziś Chorwacja weszła do strefy euro i zastąpiła swoją walutę kunę. Ci którzy nie zdążyli wymienić pieniędzy mogą po pierwsze płacić kunami przez następne dwa tygodnie, a potem bez żadnej prowizji wymienić do stu banknotów i monet na poczcie lub w jakimkolwiek banku.
Read more