E. Macron proponuje kompromis ws. kryzysu w Nowej Kaledonii

Prezydent Francji proponuje kompromis w sprawie kryzysu w Nowej Kaledonii. Od ponad tygodnia w tym francuskim terytorium zamorskim trwają brutalne zamieszki wywołane przez zwolenników niepodległości archipelagu. Emmanuel Macron spotkał się na miejscu ze wszystkimi stronami sporu.  Zamieszki wywołała reforma konstytucyjna, która ma umożliwić udział w wyborach lokalnych Francuzom mieszkającym w Nowej Kaledonii od ponad 10 lat. Miała ona zostać wkrótce zatwierdzona przez parlamentarzystów w Paryżu. „Zobowiązałem się do tego, by ta reforma nie była forsowana w obecnym kontekście” – oświadczył Emmanuel Macron. „Dajmy sobie kilka tygodni, by uspokoić sytuację, wznowić dialog, i osiągnąć globalne porozumienie” – dodał. Umowa ta ma dotyczyć między innymi przyszłości politycznej i ekonomicznej archipelagu. „Chcę również, by zatwierdzili ją drogą głosowania mieszkańcy Nowej Kaledonii” – wskazał prezydent Macron. Obiecał też pomoc finansową, podkreślając, że straty po zamieszkach – szacowane na ponad miliard euro – są kolosalne. W zamian francuskie władze oczekują natychmiastowego zlikwidowania barykad oraz wznowienia dialogu w ramach rządowej misji mediacyjnej. Prezydent dał jej miesiąc na osiągniecie pierwszych, konkretnych rezultatów. W czerwcu negocjacje mają być kontynuowane przez premiera Gabriela Attala, który zapowiedział już wizytę w Nowej Kaledonii. 

Read more

Meksyk: podczas wiecu wyborczego zawaliła się scena, są zabici

Liczba ofiar śmiertelnych katastrofy podczas wiecu wyborczego w Meksyku wzrosła do 9. Wśród zabitych jest dziecko. Około 50 osób zostało rannych. Podczas festynu wyborczego partii Ruch Obywatelski w meksykańskim stanie Nuevo Leon zawaliła się scena. Doszło do tego w wyniku wichury, która przeszła nad regionem. Scena zawaliła się, kiedy kandydat Ruchu Obywatelskiego na prezydenta Jorge Alvarez Maynez przemawiał do wyborców. Polityk doznał jedynie drobnych obrażeń i wrócił na miejsce wypadku po opatrzeniu ran w szpitalu. Kilka osób z jego sztabu wyborczego jest poważnie rannych. „Czuję się dobrze i jestem w kontakcie z władzami państwowymi, aby wyjaśnić przyczyny wypadku. W tej chwili najważniejsza jest opieka nad ofiarami wypadku” – napisał Jorge Alvarez Maynez.

Read more

Nepal: „Everest Man” wszedł na najwyższą górę świata po raz 30.

54-letni Nepalczyk po raz 30. wszedł na Mount Everest. Mężczyzna, nazywany „Everest Man”, jest rekordzistą, który najwięcej razy zdobył najwyższy szczyt na Ziemi. Szerpa Kami Rita dotarł na szczyt wczoraj rano. Na Everest wspiął się drugi raz w tym miesiącu. W zeszłym roku wszedł na górę dwukrotnie, aby odzyskać tytuł rekordzisty po tym, jak inny szerpa dorównał mu liczbą wejść. Mężczyzna od ponad dwudziestu lat pracuje jako przewodnik ekspedycji komercyjnych. Pierwszy raz zdobył szczyt o wysokości 8 849 metrów 30 lat temu, w 1994 roku. Od tego czasu regularnie wchodził na najwyższą górę świata. Zdobył także inne ośmiotysięczniki, w tym drugą co do wysokości górę świata K2 w Pakistanie. W Nepalu znajduje się osiem z dziesięciu najwyższych szczytów świata. Do kraju co roku przyjeżdżają tysiące wspinaczy. Władze wydały w tym roku ponad 900 pozwoleń na korzystanie ze swoich gór, w tym 419 dla Everestu. W zeszłym roku ponad 600 osób stanęło na szczycie tej góry. Na wyprawach kraj zarobił ponad pięć milionów dolarów.

Read more

Międzynarodowy Booker dla powieści z Niemiec

Międzynarodowy Booker dla powieści z Niemiec. Nagrodę literacką zdobyła Jenny Erpenbeck za książkę „Kairos”. “Czytać tę powieść to jak czytać lub , (…) jak słuchać płyty Lou Reeda” – wyliczał recenzent New York Timesa. “Jedna z najbardziej ponurych i najpiękniejszych powieści jakie czytałam” – to już werdykt recenzentki Guardiana. “To autopsja zerwanych więzów, co których wieczności byłeś pewna” – to z kolei fragment recenzji “Daily Telegraph”. “Kairos” to moment przełomowy, moment na działanie, chwila jedyna w swoim rodzaju. W powieści Jenny Erpenbeck to ostatnie lata istnienia NRD i romans dwojga ludzi: dziewiętnastoletniej studentki i liczącego sobie ponad 50 lat pisarza i radiowca. Jenny Erpenbeck nie kryła, że werdykt jest dla niej niespodzianką. “Nie pomyślałam nawet o przygotowaniu porządnej przemowy. Jestem zaskoczona. Jak wiecie, na krótkiej liście znalazło się sześć książek. I każda jest dobra” – mówiła laureatka. Urodziła się w 1967 roku we wschodnim Berlinie. Pracowała między innymi jako garderobiana i reżyserka operowa. Jej matka była arabistką, ojciec – pisarzem i filozofem. Zadebiutowała w 1999 roku nowelą “Geschichte vom alten Kind”. Jest pierwszą Niemką, która zdobyła przyznawane od 2005 roku wyróżnienie. International Booker Prize to nagroda podwójna. Otrzymuje ją też tłumacz, który przełożył nieanglojęzyczną książkę. W tym przypadku to Michael Hofmann. “W tłumaczeniu jest coś ekscytującego. Idzie się zygzakiem. Robi coś tak szybko, a zarazem tak ostatecznie, jak to możliwe” – podkreślał odbierając nagrodę. Jest pierwszym w historii tłumaczem-mężczyzną, który zdobył to wyróżnienie. Zajmuje się też krytyką literacką. Wykłada też na University of Florida. Brytyjski rynek wydawniczy jest jednym z najdynamiczniejszych na świecie. W zeszłym roku dochody wydawców wzrosły o 4%, do niemal siedmiu miliardów funtów. Tradycyjnie jednak książki z zagranicy stanowiły jednak stosunkowo niewielką jego część. “To z pewnością się zmieniło” – zastrzega jednak James Malin, szef Notting Hill Bookshop, tegorocznej księgarni partnerskiej Bookera.  “W ciągu ostatnich dwóch lat obserwujemy wyraźny trend: pojawia się wiele powieści zagranicznych, które cieszą się coraz większą popularnością” – podkreśla rozmówca Polskiego Radia, dodając, że jego zdaniem modę na powieści zza granicy napędza Booktok, czyli konta na TikToku poświęcone czytaniu i książkom. Krótka lista tytułów, spośród…

Read more

Hiszpania, Norwegia i Irlandia ogłosiły uznanie państwa palestyńskiego

Hiszpania, Norwegia i Irlandia ogłosiły, że za kilka dni będą oficjalnie uznawać państwowość Palestyny. Ruch trzech europejskich stolic wywołał ostrą reakcję Izraela. Władze w Oslo, Madrycie i Dublinie przedstawiły swoje decyzje niemal jednocześnie. W hiszpańskim parlamencie przemówienie wygłosił premier Pedro Sanchez. “Premier Benjamin Netanjahu nie ma projektu pokojowego dla Palestyny. Walka z grupą terrorystyczną Hamas jest uzasadniona i potrzebna wobec tego, co wydarzyło się 7 października. Ale Netanjahu sprawia tyle bólu, tyle zniszczenia, tyle gniewu w Gazie i reszcie Palestyny, że rozwiązanie dwupaństwowe jest w niebezpieczeństwie, jego wykonanie jest w poważnym niebezpieczeństwie” – mówił Pedro Sanchez.Podobnie jak Hiszpania, także Norwegia uzna 28 maja palestyńską państwowość. “Norwegia będzie uważać Palestynę za niepodległe państwo, ze wszystkimi prawami i obowiązkami, jakie się z tym wiążą. Państwo palestyńskie jest zobowiązane, zgodnie z prawem międzynarodowym, do życia w pokoju w bezpiecznych, uznanych na arenie międzynarodowej granicach oraz do przestrzegania wszystkich odpowiednich rezolucji ONZ” – oświadczył norweski premier Jonas Gahr Store. Z informacją o uznaniu Palestyny wystąpił też szef irlandzkiego rządu Simon Harris. “Terroryzm popłaca” – skomentował działania europejskich krajów izraelski minister spraw zagranicznych Izrael Kac. Do kraju na pilne konsultacje wezwano ambasadorów Izraela w Norwegii i Irlandii. Co najmniej 140 członków ONZ uznało do tej pory palestyńską państwowość. Polska uznała proklamację niepodległego państwa palestyńskiego w 1988 roku.

Read more

Polak M.Waligóra zdobył Mount Everest z poziomu morza

Niezwykły wyczyn Polaka. Mateusz Waligóra zdobył Mount Everest, startując z poziomu morza. Specjalista od ekstremalnych wypraw ma za sobą himalajski triathlon. Z Zatoki Bengalskiej Oceanu Indyjskiego wyruszył na rowerze do Nepalu, odbył trekking do bazy pod najwyższą górą świata, a następnie wspiął się na wierzchołek Everestu. Cała wyprawa zajęła mu trzy miesiące. Wyprawa Polaka w Himalaje ma ważny cel. Zwraca uwagę na zmiany klimatyczne i inne problemy ekologiczne z naciskiem na edukację związaną z recyklingiem elektroodpadów, które gromadzą się pod najwyższymi górami świata. Polak miał swoją inspirację do wyczynu. W 1990 roku na szczycie Mount Everestu stanął Australijczyk Tim Macartney-Snape. Był pierwszym człowiekiem, który dotarł na najwyższy szczyt świata w formule “z morza na szczyt” – z poziomu 0 m n.p.m. na 8848 m n.p.m. Na Everest w tym tygodniu weszło ponad 100 himalaistów. Szczyt zdobyli również inni Polacy, a wśród nich jeden z najpopularniejszych twórców internetowych w Polsce, Jakub Patecki.

Read more

Premier D.Tusk krytycznie o wniosku dot. nakazu aresztowania B.Netanjahu

Premier Donald Tusk krytykuje wniosek w sprawie aresztowania szefa izraelskiego rządu Benjamina Netanjahu. Chodzi o wczorajszy wniosek prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze o nakaz aresztowania premiera Izraela, szefa tamtejszego MON oraz trzech liderów Hamasu. Donald Tusk ocenił, że choć Benjamin Netanjahu jest “w dużej mierze współodpowiedzialny” za obecny kryzys na Bliskim Wschodzie, to nie można zrównywać jego działań z Hamasem. “Próba pokazania, że premier Izraela i liderzy organizacji terrorystycznych, w tym Hamasu, to jest to samo i angażowanie do tego instytucji międzynarodowych, których neutralność i obiektywizm powinny być głównym atutem, to jest rzecz niedopuszczalna” – oświadczył szef polskiego rządu. Wczoraj wniosek prokuratury MTK potępił prezydent USA Joe Biden. Jak stwierdził, to, co dzieje się w Gazie nie jest ludobójstwem. Z kolei MSZ Francji oświadczyło, że Paryż “wspiera Międzynarodowy Trybunał Karny”. Prokurator Trybunału Karim Khan motywuje swój wniosek “uzasadnionymi podejrzeniami” w związku z odpowiedzialnością za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Dotyczy to trwającej od października ubiegłego roku nowej odsłony konfliktu izraelsko-palestyńskiego, wywołanej atakiem Hamasu na Izrael. To spotkało się z trwającą do dziś operacją wojskową Izraela w Gazie.

Read more

Australia i Nowa Zelandia rozpoczęły ewakuację z Nowej Kaledonii

Władze Australii i Nowej Zelandii wysłały do Nowej Kaledonii samoloty, którymi mają być ewakuowani turyści. Od ubiegłego tygodnia w tym francuskim terytorium zamorskim trwają zamieszki wywołane przez zwolenników niepodległości archipelagu. W sumie australijskie samoloty mają ewakuować 300 osób, które poprosiły o pomoc w opuszczeniu wyspy. Dodatkowo samolot z Nowej Zelandii zabierze grupę 50 obywateli tego kraju, a w razie potrzeby przyleci ponownie, by ewakuować kolejnych. Szacuje się, że w Nowej Kaledonii znajduje się około trzech tysięcy zagranicznych turystów. Większość z nich to obywatele Australii i Nowej Zelandii przebywający w hotelach, gdzie kończą się zapasy żywności. Zamieszki we francuskim terytorium zamorskim wybuchły w ubiegłym tygodniu. Mają one związek z przyjętą przez francuskie Zgromadzenie Narodowe reformą systemu głosowania. Pozwala ona na udział w wyborach lokalnych Francuzom, którzy mieszkają w Nowej Kaledonii co najmniej dziesięć lat. Sprzeciwiają temu się zwolennicy niepodległości wyspy.  W proteście przeciwko nowym przepisom doszło do walk ulicznych, spłonęło wiele samochodów, splądrowane zostały sklepy. W trakcie rozruchów zginęło sześć osób, a kilkaset zostało rannych.  Francuski rząd zapowiada rozmowy w sprawie reformy systemu głosowania, ale najpierw chce przywrócić porządek i zapobiec kryzysowi humanitarnemu. Na archipelagu zaczyna brakować żywności, a szpitale zgłaszają brak leków i krwi. Władze w Paryżu uruchomiły most powietrzny z zaopatrzeniem dla Nowej Kaledonii.

Read more

Julian Assange może się odwoływać w sprawie ekstradycji do USA

Założyciel WikiLeaks Julian Assange może odwoływać się od decyzji o ekstradycji do Stanów Zjedoczonych – zdecydował brytyjski sąd. Londyński Wysoki Trybunał uzasadnił, że urodzony w Australii Assange powinien móc uzasadnić, dlaczego obawia się dyskryminacji ze względu na narodowość po przewiezieniu do Stanów.  Władze USA zarzucają mu szpiegostwo. Portal Assange’a opublikował setki tysięcy tajnych dokumentów, między innymi należących amerykańskiej armii.  Prawne problemy załozyciela WikiLeaks trwają od 13 lat. Był w tym czasie w areszcie domowym, ukrywał się w ambasadzie Ekwadoru w Londynie, a od 2019 roku – jako aresztowany – przebywa w brytyjskim więzieniu.

Read more

Prezydent USA: wniosek MTK o aresztowanie premiera Izraela jest skandaliczny

W ocenie prezydenta Stanów Zjednoczonych wniosek głównego prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego o aresztowanie premiera Izraela jest skandaliczny.  „Wniosek prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego o wydanie nakazów aresztowania izraelskich przywódców jest oburzający. Chcę powiedzieć jasno: bez względu na to, co sugeruje ten prokurator, nie ma żadnej, ale to żadnej równoważności pomiędzy Izraelem a Hamasem” – napisał Joe Biden w oświadczeniu opublikowanym przez Biały Dom. Amerykański prezydent zadeklarował, że USA zawsze będą stać po stronie Izraela w obliczu zagrożeń dla jego bezpieczeństwa.  Rzecznik do spraw bezpieczeństwa Narodowego Białego Domu John Kirby powiedział, że stawianie znaku równości pomiędzy organizacją terrorystyczną Hamas a rządem Izraela, który prowadzi przeciwko Hamasowi działania militarne, jest niedorzeczne.  Główny prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego poinformował, że wniósł o nakazy aresztowania przywódców Izraela i Hamasu, w tym premiera Izraela Benjamina Netanjahu. Karim Khan oświadczył, że jego zdaniem premier Netajahu, izraelski minister obrony Joaw Gallant i trzej przywódcy Hamasu są odpowiedzialni za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości w Strefie Gazy i Izraelu. Izrael i Hamas krytykują głównego prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego. Hamas poprosił MTK o anulowanie nakazów aresztowania jego przywódców i potępił decyzję organu. Terrorystyczna organizacja twierdzi, że prokurator pomylił ofiarę z katem. Z kolei Izrael – ustami swojego szefa dyplomacji Israela Katza – nazwał wniosek Karima Khana “historyczną hańbą, która zostanie zapamiętana na zawsze”.

Read more