Premier Litwy: zbyt mało uczymy się historii, bo znów dyktatorzy zyskali przewagę

Dzisiaj kraje bałtyckie obchodzą 33. rocznicę Bałtyckiego Łańcucha. Zdaniem premier Litwy Ingridy Šimonyte, nie wyciągamy wniosków z bolesnej historii regionu.  Litwini, Łotysze i Estończycy chwycili się za ręcę w 50. rocznicę paktu Ribbentrop-Mołotow. Na mocy tego dokumentu kraje bałtyckie znalazły się w strefie wpływów Związku Radzieckiego. “Trzeba przyznać, że zbyt mało uczymy się historii, bo nawet po brutalnej wojnie i dekadach konfrontacji znów pozwolono na to, aby dyktatorzy zyskali przewagę” – powiedziała premier Ingrida Šimonyte, cytowana w oświadczeniu opublikowanym na stronach litewskiego rządu. Jak dodała, brutalna inwazja Rosji na Ukrainę pokazała, że ci, którzy ostrzegali przed niebezpieczeństwem wynikającym z przyjaźni z dyktatorami byli prawdziwymi realistami. “Dzisiaj nie wystarczy tylko potępić paktu Ribbentrop-Mołotow, ale trzeba odważnie i wyraźnie zdystansować się od postawy, która pozwala na powstawanie takich zbrodniczych porozumień” – zaznaczyła Šimonyte. Szacuje się, że w “Bałtyckim Łańcuchu” wzięło udział ponad 2 miliony ludzi. Kulminacją protestu było wzniesienie połączonych rąk demonstrantów na 15 minut. Historyk z Uniwersytetu Wileńskiego Tomasz Bożerocki mówi Polskiemu Radiu, że 33 lata temu narody trzech krajów bałtyckich jasno zadeklarowały, że nie zgadzają się na okupację Litwy, Łotwy i Estonii, rozpoczętą przez Związek Radziecki jeszcze w 1940 roku. “To nie była żadna dobra wola narodu, aby dołączyć do bratnich republik związkowych. 50 lat później to była deklaracja (ze strony mieszkańców), że wszystko, czego wówczas dokonano, to bezprawie i my protestujemy przeciwko temu – my chcemy, aby świat widział, że nie zgadzamy się być częścią Związku Sowieckiego” – mówi historyk.  Bałtycki Łańcuch symbolicznie połączył Wilno, Rygę i Tallinn i pokazał mieszkańcom krajów bałtyckich drzemiącą w nich siłę. Niecały rok później, 11 marca 1990 roku, Litwa jako pierwsza ogłosiła niepodległość.  Dziś wieczorem na Placu Ratuszowym w Wilnie odbyły się rocznicowe uroczystości z okazji 33. rocznicy tamtego wydarzenia. Brał w nich udział prezydent Litwy Gitanas Nauseda. 

Read more

Litwa w przyszłym miesiącu otworzy przedstawicielstwo na Tajwanie

Litwa zapowiada, że w przyszłym miesiącu otworzy swoje przedstawicielstwo na Tajwanie. Rozważana jest tam m.in. wizyta przewodniczącej litewskiego Sejmu Viktoriji Čmilytė-Nielsen. Wilno zapowiada, że szefem placówki będzie Paulius Lukauskas, obecny doradca szefowej litewskiego rządu. Ministerstwo gospodarki Litwy napisało w komunikacie, że przedstawicielstwo handlowe w Tajpej pomoże rozwinąć “reprezentację gospodarczą Litwy w Azji Południowo-Wschodniej” oraz będzie miało znaczny wpływ na przyspieszenie realizacji wspólnych projektów z Tajpej. Resort zaznaczył, że Tajwan jest w grupie priorytetowych rynków Litwy w zakresie współpracy innowacyjnej, eksportu i bezpośrednich inwestycji zagranicznych. W pierwszej połowie tego roku eksport towarów i usług z Litwy na Tajwan wzrósł o jedną trzecią i osiągnął wartość ponad jedenastu milionów euro.  Tymczasem do Tajpej może się udać wkrótce przewodnicząca litewskiego parlamentu ViktorijaČmilytė-Nielsen. “Nasz plan jest taki, że będziemy zachęcali, aby była to wizyta większej liczby szefów parlamentów krajów Unii Europejskiej i w ten sposób zademonstrować solidarność z demokratycznym Tajwanem” – powiedział Polskiemu Radiu Aleksander Radczenko, doradca przewodniczącej Sejmu Litwy. Wilno współpracę z Tajpej zacieśnia od zeszłego roku. W listopadzie w litewskiej stolicy otwarte zostało przedstawicielstwo Tajwanu. W reakcji na działania władz w Wilnie Chiny odwołały swojego ambasadora na Litwie i zażądały tego samego w stosunku do ambasadora Litwy w Pekinie. Po ostatniej wizycie litewskiej wiceminister transportu na Tajwanie, strona chińska ogłosiła, że zrywa współpracę z Litwą w dziedzinie transportu. 

Read more

Prezydent A. Duda po wizycie z prezydentem Litwy G. Nausedą

Prezydent Andrzej Duda podziękował na Twitterze prezydentowi Litwy Gitanasowi Nausedzie za rozmowę na Helu. Trwają tam konsultacje obu prezydentów. “Polska i Litwa od początku wspierają Ukrainę i przeciwstawiają się tyranii oraz imperializmowi Kremla. Omawiamy i konsultujemy wszystkie nasze najważniejsze wspólne działania” – napisał prezydent Andrzej Duda. Prezydenci Polski i Litwy spotkają się także jutro. Andrzej Duda i Gitanas Nauseda omówią sytuację na Ukrainie i Białorusi, politykę energetyczną naszych krajów, ich stosunki w dziedzinie bezpieczeństwa oraz obecny stan sankcji Unii Europejskiej przeciwko Rosji.

Read more

Litwa zapowiada dodatkowe wsparcie dla Ukrainy

Litwa zapowiada, że w najbliższym czasie udzieli dodatkowego wsparcia walczącej z Rosją Ukrainie. Dotychczas Wilno przekazało Kijowowi pomoc w wysokości około 123 milionów euro. Litewski resort obrony podał, że na Ukrainę zostaną wysłane transportery opancerzone M113 i M577 oraz amunicja. Wilno proponuje też zorganizowanie szeroko zakrojonych szkoleń dla ukraińskich sił zbrojnych. Siły zbrojne Litwy rozważają też możliwość oddelegowania grupy instruktorów wojskowych do Wielkiej Brytanii. W ciągu najbliższych trzech miesięcy blisko 10 tysięcy ukraińskich żołnierzy przejdzie tam podstawowe szkolenia wojskowe.  Od czasu rosyjskiej napaści na Ukrainę, Litwa wysłała tam m.in. systemy przeciwlotnicze Stinger, broń przeciwpancerną, kamizelki kuloodporne, hełmy, a także moździerze, termowizory i różnego rodzaju pojazdy. Do Ukraińców trafił też turecki dron “Bayraktar”, na który prowadzona była w maju zbiórka pieniędzy. Producent ostatecznie zdecydował się, że przekaże go za darmo, a zebrane środki zostaną przeznaczone na pomoc Ukrainie. 

Read more

Litwa z zadowoleniem przyjmuje wytyczne KE

Litwa z zadowoleniem przyjmuje dalsze wytyczne Komisji Europejskiej dla państw członkowskich dotyczące tranzytu towarów z Rosji – napisało litewskie MSZ w komunikacie opublikowanym na swojej stronie internetowej. Komisja opublikowała dzisiaj dalsze wytyczne dla państw członkowskich dotyczące tranzytu towarów z Rosji, z których wynika, że tranzyt drogowy towarów objętych sankcjami nie jest dozwolony, ale podobny zakaz nie istnieje w przypadku transportu kolejowego. Litewski MSZ pisze, że pozytywnie ocenia to, że kraje członkowskie są zobowiązane do sprawdzenia czy wielkość tranzytu mieści się w średniej z ostatnich trzech lat. Komisja Europejska zaznaczyła, że ma to odzwierciedlać rzeczywiste zapotrzebowanie na podstawowe towary, a także pokazać czy nie występują jakieś nietypowe przepływy lub obchodzenie przepisów. “Z zadowoleniem przyjmujemy ogłoszenie przez Komisję Europejską całkowitego tranzytu towarów oraz technologii objętych sankcjami wojskowymi i podwójnego zastosowania” – czytamy w komunikacie. Resort podkreśla, że Litwa będąc członkiem wspólnoty transatlantyckiej i konsekwentnym jej sojusznikiem, nie może ignorować w polityce zagranicznej ocen swoich strategicznych partnerów. W oświadczeniu przypomniano, że celem Rosji jest dzielenie, dążenie do wzbudzania nieufności i nastawianie sojuszników przeciwko sobie. MSZ dodał, że Litwa rozumie, że opublikowane wytyczne mogą stwarzać nieuzasadnione wrażenie, że społeczność transatlantycka łagodzi swoje stanowisko w kwestii sankcji nałożonych na Rosję. Władze w Wilnie zapewniają jednak, że opowiadają się za jak najściślejszym oraz najszerszym stosowaniem unijnych ograniczeń. Jednocześnie zapewniają, że będą kontrolować czy Rosja nie próbuje nadużywać możliwości tranzytu, zastrzegając jednocześnie sobie prawo do jednostronnego zapobiegania takim próbom.  Litwa w drugiej połowie czerwca zablokowała tranzyt kolejowy transportu stali i żelaza do obwodu kaliningradzkiego. Wilno argumentowało, że jest to wynik wprowadzenia piątego pakietu sankcji unjnych, które zostały nałożone na Rosję za wojnę na Ukrainie. Działania te wywowały ostrą reakcję Kremla, którego władze zagroziły Litwie i Unii Europejskiej konsekwencjami.

Read more

Litwa nie wpuściła na swoje terytorium ponad trzydziestu rosyjskich ciężarówek

Litwa nie wpuściła na swoje terytorium ponad trzydziestu rosyjskich ciężarówek. Przewoziły one produkty i towary objęte unijnymi sankcjami. Ograniczenie zostało nałożone na Rosję za wojnę na Ukrainie.  Litewska służba celna podała, że część ciężarówek próbowała wjechać z terytorium Białorusi, a część od strony obwodu kaliningradzkiego. “Pojazdy, które zostały z powrotem zawrócone do Rosji i na Białoruś, przewoziły części samochodowe, drewno, meble, smary, szkło i mocne napoje alkoholowe” – czytamy w oświadczeniu opublikowanym przez litewską Służbę Celną. Wprowadzenie ograniczeń w tranzycie przez litewskie terytorium wiąże się z sankcjami nałożonymi na Rosję za wojnę na Ukrainie. W drugiej połowie czerwca ostrą reakcję władz Kremla wywołało wprowadzenie zakazu przewozu przez Litwę stali i wyrobów z żelaza. Moskwa działania te nazywa agresywnymi i nieprzyjaznymi. Również Estończycy opublikowali ostatnio listę towarów, których nie można eksportować do Rosji, a także ich importować. Władze w Tallinie zwróciły uwagę, że naruszenie sankcji jest przestępstwem, za które grozi grzywna lub nawet pozbawienie wolności do 5 lat. Tymczasem 10 sierpnia zacznie obowiązywać zakaz przewozu m.in. węgla, a 5 grudnia – rosyjskiej ropy naftowej. Władze w Wilnie podkreślają natomiast, że bez problemów przez terytorium Litwy odbywa się tranzyt pasażerów i towarów nieobjętych unijnymi sankcjami.

Read more

Rosyjska grupa hakerska przyznała się do ataków na litewskie instytucje państwowe

Rosyjska grupa hakerska Killnet przyznała się do poniedziałkowych ataków na litewskie instytucje państwowe i przedsiębiorstwa. Ma to być odwet za ograniczenie przez Litwę tranzytu towarów z i do Kaliningradu. Litewskie Narodowe Centrum Cyberbezpieczeństwa przyznało, że ataki trwają od dłuższego czasu i są różnorodne, jednak te dotychczasowe nie spowodowały dużych zakłóceń w funkcjonowaniu firm czy urzędów państwowych. W najbliższych dniach spodziewane jest nasilenie się ataków, szczególnie w sektorach transportowym, energetycznym i finansowym. Do tej pory atakami zostały objęte m.in. Koleje Litewskie, operator systemu przesyłowego Litgrid czy Państwowa Inspekcja Podatkowa. Rosyjska grupa hakerów Killnet już w maju wypowiedziała wojnę krajom pomagającym Ukrainie. Wśród nich jest Polska.

Read more

Myśliwce F-35 nad stolicami państw bałtyckich

Nad stolicami krajów bałtyckich przeleciały dziś myśliwce F-35 oraz amerykańska latająca cysterna KC-135 Stratotanker. To symboliczny wyraz solidarności ze strony USA.  Ministerstwo obrony Litwy napisało, że celem lotów nad Wilnem, Rygą i Tallinem jest zademonstrowanie silnego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w obronę sojuszników NATO. Samoloty późnym popołudniem były widziane, gdy przeleciały na niskich wysokościach m.in. nad wileńskim Placem Katedralnym i nad Starym Miastem w Rydze.  Cytowany w komunikacie litewskiego resortu, dowódca sił powietrznych USA w Europie i Afryce, generał Jeffrey L. Harrigian, przypomniał, że tego lata przypada setna rocznica stosunków dyplomatycznych między Stanami Zjednoczonymi, a Litwą, Łotwą i Estonią. “Dziś ściśle współpracujemy z krajami bałtyckimi i mamy nadzieję, że ta współpraca będzie w przyszłości się wzmacniać” – czytamy.  Maszyny, które wykonały na co dzień dyslokowane są w bazie lotniczej Spangdahlem w Niemczech.

Read more

Litewska premier skomentowała “odwołanie” niepodległości Litwy

Premier Litwy uznała za “bzdurę” projekt rosyjskiej ustawy o odwołaniu dekretu Rady Państw ZSRR o uznaniu niepodległości Republiki Litewskiej. W ubiegłym tygodniu projekt trafił do rosyjskiej Dumy Państwowej.  W wywiadzie udzielonym amerykańskiemu tygodnikowi “Newsweek” szefowa litewskiego rządu Ingrida Šimonyte stwierdziła, że na pomysł Jewgienija Fiodorowa, który wniósł do Dumy ten projekt, nie trzeba reagować zbyt przesadnie. “Nawet z prawnego punktu widzenia to bzdura. Mamy różne umowy, na podstawie których ustanowione zostały stosunki między Litwą i Rosją” – powiedziała Ingrida Šimonyte. Dodała, że “to tak jakby ona poprosiła swój parlament o unieważnienie jakiegoś XVII-wiecznego traktatu zawartego między Wielkim Księstwem Litewskim, a Moskwą”.  Jewgienij Fiodorow, to deputowany rządzącej Jednej Rosji. W uzasadnieniu swojego projektu stwierdził, że dekret uznający niepodległość Litwy jest nielegalny, ponieważ został przyjęty przez niekonstytucyjny organ i stanowił naruszenie konstytucji ZSRR. Zwraca on też uwagę, że na Litwie nie odbyło się referendum w sprawie odłączenia się od Związku Radzieckiego i nie ustanowiono żadnego okresu przejściowego na rozwiązanie kwestii spornych.

Read more

Prezydent A. Duda rozmawiał z prezydentem Litwy G. Nausedą

Prezydent Andrzej Duda rozmawiał z prezydentem Litwy Gitanasem Nausedą – poinformował w mediach społecznościowych szef Biura Polityki Międzynarodowej prezydenta Jakub Kumoch. Omówiono starania o przyznanie Ukrainie statusu kandydata do Unii Europejskiej oraz zbliżający się szczyt Trójmorza. Wcześniej prezydent Duda odbył telekonferencję z udziałem prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego i prezydent Słowacji Zuzany Czaputovej. W trakcie również podjęto temat członkostwa Ukrainy w Unii, a ponadto Andrzej Duda mówił rozmówcom o swoich niedawnych wizytach w Portugalii i we Włoszech. 

Read more