RedakcjaPrezydent Litwy rozmawiał telefonicznie z D.Trumpem
Partnerstwo strategiczne Litwy ze Stanami Zjednoczonymi oraz kwestie obronności były poruszone w rozmowie telefonicznej prezydenta Litwy Gitanasa Nausedy z prezydentem-elektem USA Donaldem Trumpem. Informację o tym przekazał Pałac Prezydencki w Wilnie. Z komunikatu kancelarii litewskiego prezydenta wynika, że Gitanas Nauseda podkreślał, iż przywództwo Stanów Zjednoczonych pozostaje niezwykle ważne dla zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa. Zapewniał, że Wilno jest gotowe do ścisłej współpracy z Waszyngtonem oraz stworzy jak najlepsze warunki dla stałej obecności sił zbrojnych USA na Litwie, gdyż są one kluczowym czynnikiem odstraszającym Rosję. Gitanas Nauseda zaznaczył, że Litwa należy do tych państw NATO, które najwięcej inwestują w obronę i zapowiedział, iż jego kraj nadal będzie zwiększać wydatki na ten cel. “Dziękuję prezydentowi-elektowi Stanów Zjednoczonych za ciepłe słowa skierowane pod adresem Litwy dotyczące wysiłków na rzecz wzmocnienia obronności” – powiedział cytowany w komunikacie litewski przywódca. Oprócz tego Nauseda z Trumpem poruszyli też kwestie negatywnego wpływu na międzynarodową architekturę bezpieczeństwa współpracy między Rosją, Chinami, Iranem i Koreą Północną. Rozmowa dotyczyła również konieczności wsparcia Ukrainy w walce z rosyjskim agresorem, co powinno ograniczyć ambicje innych reżimów.
Read more
Litwa: samoloty NATO w krajach bałtyckich powinny zestrzeliwać wrogie drony
Litwa chce, by samoloty NATO w krajach bałtyckich zestrzeliwały wrogie drony, które wlecą w ich przestrzeń powietrzną. W minioną sobotę w głąb terytorium Łotwy wtargnął rosyjski dron bojowy “Shahed”. Litewski minister obrony Laurynas Kascziunas uważa, że NATO powinno zmienić – jak to ujął – “algorytm misji Baltic Air Policing” w krajach bałtyckich. “Myśliwce powinny nie tylko patrolować, ale też, jeśli zajdzie taka konieczność, mieć możliwość, aby natychmiast wystartować i zniszczyć drony” – mówił Laurynas Kascziunas. Dodał, że informacja o wtargnięciu na terytorium państwa NATO bezzałogowca powinna też zostać jak najszybciej przekazana do dowództwa Sojuszu, które musiałoby ocenić sytuację i podjąć jak najszybszą decyzję o wysłaniu myśliwców. Obecnie misja Baltic Air Policing polega na patrolowaniu przestrzeni powietrznej trzech państw bałtyckich. Myśliwce NATO startują zazwyczaj do rosyjskich samolotów, które łamią przepisy ruchu lotniczego i zazwyczaj je eskortują. Misja prowadzona jest od 20 lat, czyli od momentu, gdy Litwa, Łotwa i Estonia stały się członkami Sojuszu. Państwa te nie posiadają bowiem własnego lotnictwa myśliwskiego. Do sprawy odniósł się również prezydent Łotwy Edgars Rinkeviczs, który uważa, że rosyjski dron powinien był zostać zestrzelony właśnie przez samoloty Sojuszu. Łotewski przywódca zaapelował też o zmianę procedur związanych z podrywaniem myśliwców.
Read more
Prezydent Litwy G.Nauseda zaprzysiężony na drugą kadencję
Prezydent Litwy Gitanas Nauseda został zaprzysiężony na drugą kadencję. Podczas uroczystości w litewskim Sejmie mówił o wyzwaniach jakie stoją przed jego państwem i zapowiedział wzmocnienie bezpieczeństwa kraju. Gitanas Nauseda podsumowując pierwszą kadencję swego urzędowania powiedział, że w ciągu minionych pięciu lat świat zaszło wiele zmian na świecie. “Zmiany klimatyczne, pandemia, wojna – doświadczyliśmy wielu scenariuszy. W dzisiejszym świecie Litwa nie jest bezpieczną i spokojną przystanią. W odległości zaledwie 600 kilometrów od Wilna znajduje się Ukraina, gdzie toczy się wojna, jakiej Europa nie widziała od 80 lat. Tylko kilkadziesiąt kilometrów stąd znajduje się niebezpieczna elektrownia jądrowa w Ostrowcu” – zaznaczył litewski przywódca dodając, że jego kraj graniczy z dwoma najniebezpieczniejszymi państwami w Europie czyli Rosją i Białorusią. Nauseda zaprezentował też swoją wizję Litwy w 2029 roku i zaznaczył, że środki na obronność powinny w tym czasie zbliżyć się do 4 procent PKB. Miałoby to umożliwić Litwie rozwój obrony powietrznej dalekiego zasięgu oraz budowę fortyfikacji, które chroniłyby granice lądowe. “Bezpieczne i silne państwo litewskie to nie tylko czołgi i rakiety, wozy bojowe i drony. Jesteśmy tak silni, jak silna jest nasza determinacja oraz to w jaki sposób potrafimy przekonać do niej naszych przyjaciół i sojuszników” – powiedział prezydent Litwy. Jego zdaniem priorytetem i celem Wilna musi nadal pozostać zwycięstwo Ukrainy w wojnie z Rosją. Podkreślił też, że Litwa musi konsekwentnie kontynuować rozpoczęte prace i rozwijać dwustronne relacje z sojusznikami i partnerami. Gitanas Nauseda wskazał tu między innymi relacje litewsko-polskie. “Stosunki z Polską, śmiem twierdzić, są najlepsze od 15 lat. Wierzę, że tak będzie nadal. Razem współpracujemy nad Inicjatywą Trójmorza i wzmacnianiem wschodniej flanki NATO” – oświadczył prezydent. Wybory prezydenckie na Litwie odbyły się w maju. Gitanas Nauseda w drugiej turze pokonał urzędującą premier Litwy Ingridę Šimonyte.
Read more
Wilno: rozmowy ministrów obrony Polski i Litwy
Kwestie ochrony i bezpieczeństwa wschodniej granicy Unii Europejskiej, zbliżający się szczyt NATO w Waszyngtonie oraz pomoc Ukrainie były tematami rozmów szefów resortów obrony Polski i Litwy w Wilnie. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślał, że Polska i państwa bałtyckie będą zabiegać o to, aby ochronę granic sfinansowała Unia Europejska. Władysław Kosiniak-Kamysz na wspólnej konferencji prasowej z ministrem obrony Litwy Laurynasem Kascziunasem zaznaczył, że Polska i Litwa oczekują finansowego zaangażowania UE w obronę granicy wschodniej oraz w budowę “Tarczy Wschód” i “Bałtyckiej Linii Obrony”.Wicepremier oświadczył również, że Polska jest przygotowana na przekazanie kolejnej transzy pomocy Ukrainie. “Przygotowana jest kolejna donacja sprzętu na Ukrainę, przede wszystkim amunicji, o wartości stu milionów euro” – powiedział minister. Kosiniak-Kamysz powiedział też, że Warszawa chce wspólnie z Litwą dokonywać zakupów sprzętu wojskowego. “Rozmawialiśmy o przenośnych zestawach przeciwlotniczych, o Piorunach” – oznajmił. Ministrowie rozmawiali też o zbliżającym się szczycie NATO i zapewniali, że będą zabiegać o wypełnienie zobowiązań sojuszniczych. Chodzi przede wszystkim o przekazywanie przez wszystkie państwa Sojuszu przynajmniej dwóch procent PKB na obronność. “Ponad trzy procent PKB na Litwie, ponad cztery procent w Polsce. To przykład, który inne państwa sojusznicze powinny wziąć sobie do serca i go realizować. Ponad jedna trzecia krajów wciąż nie wypełnia zobowiązania” – zaznaczył wicepremier. Przed południem ministrowie obrony Polski i Litwy odwiedzili jedną ze strażnic granicznych na granicy litewsko-białoruskiej. Szef MON mówił tam, że wojna hybrydowa trwa na wschodnich granicach Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, a polska granica jest dziś atakowana najsilniej.
Read more
Premier Litwy: Święto Konstytucji 3 Maja jest też świętem narodu litewskiego
Dzień Konstytucji 3 Maja jest też świętem narodu litewskiego – pisze premier Litwy Ingrida Szimonyte. Gratulacje z dzisiejszego święta skierowała do szefa polskiego rządu Donalda Tuska oraz narodu polskiego. Na Litwie ten dzień zaliczany jest do “dni upamiętnianych”, ale nie jest wolny od pracy. Premier Litwy napisała, że Konstytucja 3 Maja jest dziedzictwem naszych dwóch narodów oraz symbolem wolnych ludzi, które nie straciło na znaczeniu i może stanowić inspirację również w obecnych czasach. “Dzień ten jest nie tylko świętem narodowym Polski, ale też świętem narodu litewskiego” – czytamy w piśmie gratulacyjnym. Ingrida Szimonyte podkreśla, że Polacy i Litwini są bratnimi narodami i historycznymi sojusznikami. “Nasze narody zawsze łączyło pragnienie wolności i jasne zrozumienie, że jesteśmy silni tylko wtedy, gdy jesteśmy zjednoczeni” – przypomniała szefowa litewskiego rządu. Wskazała, że solidarność i ścisła współpraca są też niezwykle ważne w obliczu wyzwań, które stoją przed dzisiejszym światem. Premier Litwy wyraziła przekonanie, że “wspólne osiągnięcia z przeszłości i wyzwania przyszłości, zainspirują nas do kontynuowania bliskiego dialogu oraz strategicznego partnerstwa”. Konstytucja 3 Maja byłą pierwszą w Europie i drugą na świecie ustawą zasadniczą określającą podstawy ustroju państwowego i społecznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 20 października 1791 roku zostały uchwalone szczegółowe przepisy wykonawcze do konstytucji o nazwie Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów. Były one wyjaśnieniem dotyczącym stanu unii polsko-litewskiej.
Read more
Chłodnik litewski uznany za najlepsza zimną zupę na świecie
Chłodnik litewski uznany został za najlepszą zimną zupę na świecie. Danie, które jest niezwykle popularne na Litwie oraz w Polsce, zwyciężyło w rankingu interaktywnego przewodnika po tradycyjnej kuchni “Taste Atlas”. Chłodnik litewski pokonał siedemnaście zup z całego świata, które spożywane są na zimno. “Zwykle przygotowywany jest latem i podawany schłodzony, najlepiej z ziemniakami. Może być przekąską lub traktowany jest jako lekkie danie główne” – napisano w uzasadnieniu na stronie internetowej “Taste Atlas”. Na Litwie chłodnik litewski nazywa się “šaltibarščiai” co dosłownie oznacza “zimny barszcz”. To jedno z narodowych dań kuchni litewskiej, zatem nic dziwnego, że wiele uwagi rankingowi poświęciły ostatnio wileńskie media. Renata Dunajewska z litewskiego radia publicznego LRT zwraca uwagę, że wiosną i latem wszyscy na Litwie zajadają się zupą. “Jest łatwa w przygotowaniu, pożywna, ma mało kalorii i jest zdrowa” – mówi. Każda gospodyni domowa ma swój przepis na doskonały chłodnik. “U mnie szczypior przeciera się z solą, dolewam kefir lub zsiadłe mleko, dorzucamy gotowane buraki. Kroimy świeży ogórek, jajko gotowane i dużo kopru” – zdradza Polskiemu Radiu Dunajewska. W Wilnie organizowany jest Festiwal Różowej Zupy, czyli chłodnika litewskiego. W tym roku odbędzie się 1 czerwca. Podczas wydarzenia będzie można między innymi spróbować różnych rodzajów tej zimnej zupy. Drugie i trzecie miejsce w rankingu zajęły hiszpańskie zupy “Porra Antequerana” i Salmorejo”. “Taste Atlas” zwraca uwagę, że oceny żywności są oparte na ocenach unikalnych odbiorców, a celem zestawienia jest promocja lokalnej żywności i wzbudzanie zaciekawienia potrawami, których nigdy wcześniej nie próbowano.
Read more
Polacy na pierwszym miejscu wśród turystów na Litwie
Litwę odwiedza coraz więcej Polaków. Nasi rodacy są najliczniejszą grupą turystów zagranicznych w tym kraju – wynika z danych Wileńskiej Agencji Rozwoju Turystyki i Biznesu „Go Vilnius”. W całym 2023 roku północno-wschodniego sąsiada Polski odwiedziło milion trzysta tysięcy zagranicznych turystów. W zeszłym roku Litwę odwiedziło około 173 tysięcy turystów z Polski. Oznacza to wzrost o 47 procent w porównaniu do roku 2022. Jako cel podróży na Litwie Polacy najczęściej wybierają Wilno. Przewodniczka po litewskiej stolicy Dorota Lewko mówi Polskiemu Radiu, że nasi rodacy przede wszystkim chcą zobaczyć miejsca związane ze znanymi Polakami. “Są to oczywiście cmentarz na Rossie, gdzie spoczywa serce Marszałka Piłsudskiego. Ostra Brama, która pojawia się w ‘Inwokacji’ do ‘Pana Tadeusza’ oraz miejsca, w których mieszkał Adam Mickiewicz” – wyjaśnia. Przewodniczka dodaje, że polscy turyści lubią odwiedzać też przepiękne zabytki sakralne. “Przykładowo Kościół św. Piotra i Pawła przyciąga rzesze turystów” – wyjaśnia. Świątynia nazywana jest “perłą baroku wileńskiego” i słynie z ponad dwóch tysięcy białych figur stiukowych. Oprócz tego chętnie oglądane są obiekty na Starym Mieście takie jak Ratusz czy Uniwersytet Wileński. Obok Polaków Litwę chętnie wybierają również Niemcy, Łotysze, Amerykanie oraz Brytyjczycy i Białorusini.
Read more
Kraje bałtyckie obchodzą 20. rocznicę przystąpienia do NATO
Kraje bałtyckie świętują dziś dwudziestą rocznicę przystąpienia do NATO. Na Litwie, Łotwie i w Estonii w tym tygodniu organizowane są obchody tego wydarzenia. Centralne uroczystości związane z 20. rocznicą przystąpienia Litwy do Sojuszu odbyły się dziś w Wilnie w południe na placu przed Pałacem Prezydenckim. W planie był przelot nad miastem m.in. francuskich myśliwców oraz amerykańskich helikopterów Black Hawk. Z kolei o godzinie 16.47 na Placu Katedralnym została pokazana instalacja artystyczna “#MesNATO20″ (pol. #MyNATO20”). Dokładnie o tej godzinie przed dwudziestu laty rozpoczęła się misja Baltic Air Policing, polegająca na patrolowaniu przestrzeni powietrznej krajów bałtyckich przez siły Sojuszu. W Estonii do 4 kwietnia w różnych miejscowościach wojsko prezentuje wyposażenie i broń należącą do sił sojuszniczych. Wśród największych i najbardziej spektakularnych są czołg Challenger czy system rakietowy HIMARS. Z kolei Łotysze obchody rozpoczęli już wczoraj. Rano przy Pomniku Wolności w Rydze została rozwinięta ogromna flaga Sojuszu. Po południu nad łotewską stolicą przeleciały natowskie myśliwce oraz odbyła się ceremonia złożenia kwiatów pod monumentem. Wziął w niej udział szef Komitetu Wojskowego NATO admirał Rob Bauer. Jak zapewniał w łotewskiej telewizji, zastosowanie artykułu 5 w razie zagrożenia, mówiącego o tym, że atak na któregoś z członków Sojuszu powinien być interpretowany przez pozostałe państwa członkowskie jako atak na nie same, będzie obowiązkowe i nie będzie podlegać dyskusji.
Read more
Prezydent Litwy: w kwietniu litewsko-polskie ćwiczenia na przesmyku suwalskim
Prawdopodobnie wiosną Litwa i Polska przeprowadzą ćwiczenia na przesmyku suwalskim – zapowiedział litewski prezydent Gitanas Nauseda. Informację o wspólnych polsko-litewskich ćwiczeniach prezydenci Polski i Litwy przekazali wczoraj w Wilnie podczas wspólnej konferencji prasowej, ale nie podali dokładnego terminu. W wywiadzie, którego portalowi Delfi udzielili prezydenci Gitanas Nauseda i Andrzej Duda, litewski przywódca podkreślił, że jeśli chodzi o wspólne manewry to można mówić już o “bardzo konkretnym terminie” i dodał, że będzie to prawdopodobnie kwiecień. Prezydent Andrzej Duda zaznaczył, że Polska niezwykle poważnie podchodzi do obrony przesmyku suwalskiego i dodał, że działania w tym zakresie zostały już podjęte. “W ciągu ostatniego roku przywracaliśmy zdolności obronne we wschodniej części naszego kraju oraz obecność polskiego wojska. Wzmacniamy też ochronę granic” – powiedział litewskiemu portalowi polski prezydent. Ostatnie polsko-litewskie ćwiczenia wojskowe odbyły się w ubiegłym roku na początku lipca w Kłajpedzie na Litwie. Poświęcone były odbijaniu przejętej przez wroga infrastruktury krytycznej. Wczoraj w Wilnie prezydent Duda powiedział, że przesmyk suwalski jest rejonem, który wymaga szczególnej uwagi. Przesmyk suwalski to 100-kilometrowy pas granicy polsko-litewskiej. Stanowi połączenie terytorium państw bałtyckich z Polską i resztą krajów NATO. Jednocześnie rozdziela obwód królewiecki Rosji oraz Białoruś będącą sojusznikiem Rosji. Uważany jest za potencjalnie najbardziej zapalny punkt Europy.
Read more
Litwa: rozpoczęły się dwutygodniowe ćwiczenia wojskowe “Strong Griffin”
Na Litwie rozpoczęły się międzynarodowej ćwiczenia wojskowe pod kryptonimem “Strong Griffin”. Organizuje je Wojsko Litewskie, a biorą w nich udział amerykańscy, polscy i portugalscy żołnierze. W ćwiczeniach, które będą się odbywać przede wszystkim na północnym wschodzie Litwy, weźmie udział dwa tysiące dwustu żołnierzy oraz trzysta jednostek sprzętu wojskowego. Wśród maszyn, które będą wykorzystywane w trakcie manewrów, są między innymi czołgi Abrams, amerykańskie wozy bojowe Bradley, a także polskie transportery opancerzone Rosomak. Celem ćwiczeń jest przygotowanie litewskiej Brygady Piechoty “Żemaitija” do planowania i prowadzenia działań obronnych we współpracy z jednostkami sojuszniczymi z NATO. Podczas manewrów odbędą się wspólne szkolenia w tym zakresie oraz sprawdzenie umiejętności realizacji zadań. Ma to zapewnić gotowość do stawienia czoła potencjalnym zagrożeniom. Ćwiczenia “Strong Griffin” zakończą się 19 listopada.
Read more