bolekbLiteracki Nobel dla László Krasznohorkaiego
W tym roku literacką Nagrodę Nobla przyznano 71-letniemu pisarzowi z Węgier László Krasznohorkaiemu. Autor od kilku lat był faworytem bukmacherów do zdobycia tej nagrody. Pisarz urodził się w Gyuli na południowym- wschodzie Węgier. Pochodzący z prawniczej rodziny Krasznohorkai, również ukończył prawo. Potem jednak zajął się kulturą i pisaniem. Jego powieści są doceniane za uniwersalność wizji, a on sam nazywany „węgierskim mistrzem apokalipsy”. Poza powieściami opisywał też doświadczenia ze swoich licznych podróży. Ostatnia książka autora „Zsömle odavan” została wydana w 2024 roku. Kilka jego dzieł zostało zekranizowanych, między innymi „Szatańskie Tango” czy „Harmonie Werckmeistera”. Pisarz był także twórcą kilku scenariuszy filmowych. Jednym z nich jest film „Koń turyński” z 2011. Zrealizował go, tak jak kilka innych ze swoim przyjacielem- reżyserem Bélą Tarrem. Węgierski literat był wielokrotnie nagradzany nie tylko w swoim kraju, ale i na świecie. W 2015 roku otrzymał Nagrodę Bookera, jedną z najważniejszych w tym środowisku. Ostatnim literackim noblistą z Węgier był Imre Kertész, który tę nagrodę otrzymał w 2002 roku. (IAR)
Read more
Literacki Nobel i popularność kultury Korei Pd.
Han Kang z Korei Południowej tegoroczną laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. 53-letnia pisarka jest zdobywczynią wielu nagród literackich, w tym prestiżowej Nagrody Bookera. Marcin Jacoby, kierownik Zakładu Studiów Azjatyckich Uniwersytetu SWPS zauważa, że Han Kang od lat uznawana jest za jedną z czołowych pisarek koreańskich. Jej książki tłumaczone są na język polski, a akcja jednej z nich – „Białej elegii” rozgrywa się w naszym kraju. „Ona ma przede wszystkim dobry kontakt z tłumaczką, która tłumaczyła wszystkie jej książki na język polski, Justyną Najbar-Miller z koreanistyki UW. Ona pomagała pisarce zorganizować rezydencję literacką w Polsce. „Biała elegia” to książka, która powstała bezpośrednio w wyniku jej pobytu w Polsce”. Marcin Jacoby dodaje, że Nobel dla Han Kang to także ukoronowanie popularności południowokoreańskiej kultury na świecie. „Koreańczycy mają już Oskary, mają największy zespół pod względem liczby odsłuchań na świecie – BTS, mają noblistkę. To jeden z wielu sukcesów, które pokazują, że koreańska fala to nie jest wycinek – K-POP, film czy serial, tylko to jest wielki potencjał twórczy Koreanek i Koreańczyków, który się przejawia w różnych aspektach” – dodaje. Han Kang rozpoczęła karierę 30 lat temu. Jej najbardziej znane dzieła to “Wegetarianka”, “Ognista salamandra”, “Czarny jeleń” i “Twa zimna dłoń”.
Read more
Polska: rozpoczęło się Narodowe Czytanie 2024
Rozpoczęło się Narodowe Czytanie 2024. W tym roku lekturą będzie “Kordian” Juliusza Słowackiego, a finał akcji odbędzie się 7 września. Do udziału w Narodowym Czytaniu zachęca prezydent. “Chciałbym, aby w trakcie tej wspólnej lektury towarzyszyła nam refleksja nad Polską i polskim losem. Ale też nad aktualnością Kordiana. Bo dramat Słowackiego opowiada o walce Polaków z caratem, ale przecież można traktować go również jako opowieść o naszej współczesności” – czytamy w liście Andrzeja Dudy. Akcja Narodowego Czytania została zainicjowana w 2012 roku wspólną lekturą “Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Przed rokiem w Polsce i na świecie odbyło się wspólne czytanie “Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej.
Read more
Międzynarodowy Booker dla powieści z Niemiec
Międzynarodowy Booker dla powieści z Niemiec. Nagrodę literacką zdobyła Jenny Erpenbeck za książkę „Kairos”. “Czytać tę powieść to jak czytać lub , (…) jak słuchać płyty Lou Reeda” – wyliczał recenzent New York Timesa. “Jedna z najbardziej ponurych i najpiękniejszych powieści jakie czytałam” – to już werdykt recenzentki Guardiana. “To autopsja zerwanych więzów, co których wieczności byłeś pewna” – to z kolei fragment recenzji “Daily Telegraph”. “Kairos” to moment przełomowy, moment na działanie, chwila jedyna w swoim rodzaju. W powieści Jenny Erpenbeck to ostatnie lata istnienia NRD i romans dwojga ludzi: dziewiętnastoletniej studentki i liczącego sobie ponad 50 lat pisarza i radiowca. Jenny Erpenbeck nie kryła, że werdykt jest dla niej niespodzianką. “Nie pomyślałam nawet o przygotowaniu porządnej przemowy. Jestem zaskoczona. Jak wiecie, na krótkiej liście znalazło się sześć książek. I każda jest dobra” – mówiła laureatka. Urodziła się w 1967 roku we wschodnim Berlinie. Pracowała między innymi jako garderobiana i reżyserka operowa. Jej matka była arabistką, ojciec – pisarzem i filozofem. Zadebiutowała w 1999 roku nowelą “Geschichte vom alten Kind”. Jest pierwszą Niemką, która zdobyła przyznawane od 2005 roku wyróżnienie. International Booker Prize to nagroda podwójna. Otrzymuje ją też tłumacz, który przełożył nieanglojęzyczną książkę. W tym przypadku to Michael Hofmann. “W tłumaczeniu jest coś ekscytującego. Idzie się zygzakiem. Robi coś tak szybko, a zarazem tak ostatecznie, jak to możliwe” – podkreślał odbierając nagrodę. Jest pierwszym w historii tłumaczem-mężczyzną, który zdobył to wyróżnienie. Zajmuje się też krytyką literacką. Wykłada też na University of Florida. Brytyjski rynek wydawniczy jest jednym z najdynamiczniejszych na świecie. W zeszłym roku dochody wydawców wzrosły o 4%, do niemal siedmiu miliardów funtów. Tradycyjnie jednak książki z zagranicy stanowiły jednak stosunkowo niewielką jego część. “To z pewnością się zmieniło” – zastrzega jednak James Malin, szef Notting Hill Bookshop, tegorocznej księgarni partnerskiej Bookera. “W ciągu ostatnich dwóch lat obserwujemy wyraźny trend: pojawia się wiele powieści zagranicznych, które cieszą się coraz większą popularnością” – podkreśla rozmówca Polskiego Radia, dodając, że jego zdaniem modę na powieści zza granicy napędza Booktok, czyli konta na TikToku poświęcone czytaniu i książkom. Krótka lista tytułów, spośród…
Read more
UK: na jakie książki czekają w tym roku Brytyjczycy
Od Salmana Rushdiego, przez teksty piosenek stworzone przez Kazuo Ishiguro, aż po debiut tłumaczki polskiej noblistki. Na jakie książki czekają w tym roku Brytyjczycy? Wiosną ukaże się monumentalna, ambitna panorama społeczna: “Caledonian Road” szkockiego historyka i powieściopisarza, Andrew O’Hagana. Ma to być skomplikowana mozaika współczesnej Brytanii: polityka, klasa – wciąż w brytyjskim społeczeństwie bardzo istotna – świat akademicki, świat artystów, Anglia i Szkocja. Coś na zdecydowanie bardziej kameralną skalę proponuje David Nicholls, którego znamy choćby z wyciskacza łez pt. “Jeden dzień”, który zresztą w tym roku przekształcony zostanie w serial. Nowa powieść ,”You Are Here”, śledzi kroki i rozmowy dwojga ludzi na długim spacerze przez angielską prowincję. Powróci George Smiley – brytyjski agent z powieści Johna le Carre. Kolejne rozdziały dopisuje jego syn, Nick Harkaway. W kwietniu ukaże się “Nóż” Salmana Rushdiego. Pisarz opisuje książkę jako medytacje po zeszłorocznym zamachu islamisty, w wyniku którego autor stracił widzeni w jednym oku. “Co po nas zostanie? – to pytanie tworzy tytuł nowej powieści Howarda Jacobsona. Temat: miłość znaleziona w jesieni życia. Możemy się też spodziewać nowych powieści Ali Smith, Hanifa Kureishiego i Roberta Harrisa. Dziennikarze Financial Times na swojej liście wyczekiwanych książek, umieszczają także debiut Jennifer Croft – tłumaczki Olgi Tokarczuk. “The Extinction of Irena Rey”. To opowieść o ośmiu tłumaczach, poszukujących autora, który zagubił się w polskim lesie. A półka “non fiction”? “To nie koniec świata” – taką dobrą wiadomość ma dla nas Hannah Ritchie z uniwersytetu w Oksfordzie. To również tytuł książki, w której analizuje dane nt. środowiska i wyciąga wniosek – wbrew niektórym pesymistycznym głosom – że mamy jeszcze szansę na uratowanie naszej planety. Dziennikarz Aniefiok Ekpoudom napisał “Where We Come From” – pierwszą społeczną brytyjskiego rapu. Dużo miejsca poświęca południowolondyńskiemu grime’owi. Do tego “Empire World” publicysty “Timesa”, Sathnamy Sanghery – o tym, jak imperium brytyjskie, przy wszystkich swych oczywistych wadach zmieniło na zawsze świat. Ukaże się też “Catland” – historia brytyjskiej fascynacji kotami autorstwa Kathryn Hughes. Fascynacji relatywnie świeżej, datującej się na początek minionego wieku. Będzie też wspomnienie Rose Boyt – córki malarza Luciana Freuda, który przegląda…
Read more
Literacką Nagrodę Nobla otrzymał norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse
Literacką Nagrodę Nobla otrzymał norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse. Szwedzka Akademia uhonorowała go „za nowatorskie sztuki i prozę, która dała wyraz temu, co niewypowiedziane”. Autor debiutował w 1983 roku książką „Czerwone, czarne”. Jego najbardziej znane dramaty to „Imię” z 1995 roku i „Dziecko” z 1997.Werdykt Akademii Noblowskiej ogłosił jej sekretarz, Mats Malm. „Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za 2023 otrzymał norweski pisarz Jon Fosse za innowacyjne sztuki i prozę, które dają wyraz temu, co niewypowiedziane” – ogłosił sekretarz Szwedzkiej Akademii. Nagroda Nobla to prestiżowe wyróżnienie, przyznawane od 1901 roku oprócz literatury także za zasługi na rzecz pokoju oraz za wybitne osiągnięcia naukowe – w dziedzinie fizjologii lub medycyny, fizyki, chemii, a także ekonomii. W ubiegłym roku literacką nagrodę otrzymała pochodząca z Francji Annie Ernaux. Pisarka została uhonorowana za “za odwagę i przenikliwość, z jaką odkrywa korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia osobistej pamięci”. Literacką Nagrodą Nobla zostało dotąd wyróżnionych 119 osób, w tym pięcioro Polaków – Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk. Pierwszym laureatem w historii literackiego Nobla został w 1901 roku francuski poeta, Sully Prudhomme.
Read more
Literacka Nagroda Nobla dla Annie Ernaux
Annie Ernaux została laureatką tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Francuska pisarka została uhonorowana za “odwagę i kliniczną ostrość, z jaką odkrywa korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia pamięci osobistej”. Annie Ernaux ma 82 lata. Jest laureatką m.in. Nagrody Renaudot z 1984 roku za powieść La Place czy Nagrody imienia Marguerite Yourcenar z 2017 roku za całokształt twórczości. Doktor Eliza Kącka z Instytutu Literatury Polskie, Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego mówiła, że laureatka potrafi skutecznie powiązać autobiograficzność z fikcją. “Ta fikcjonalność zostaje. Ona jest dobrze upracowana literacko. Jednocześnie ciągle gdzieś ten background biograficzny pracuje w tej literaturze. Czasami bardzo jawnie. Czasami jest tylko podłożony, ale mam wrażenie, że jest w każdej jej książce” – mówiła Eliza Kącka. “Jest to proza dobrych, nie radykalnych rozwiązań językowych, ale proza wywarzonego duktu literackiego” – dodała. Eliza Kącka mówiła, że literatura pisarki porusza kwestie przemian, z którymi mierzy się wielu z nas. “Trzeba sobie samemu zadawać pytanie, gdzie się stoi. Gdzie my stoimy, kiedy nie zrywamy ze sobą – tym przeszłym sobą całkowicie – ciągle nim obracamy, ciągle nim żyjemy, ale ciągle siebie opracowujemy jednocześnie od siebie odskakując, testując siebie z różnej perspektywy” – mówiła Eliza Kącka. “Perspektywy różnic klasowych, perspektywy różnic religijnych, perspektywy tożsamościowej, perspektywy wyborów, na które nasi rodzice, czy dziadkowie by się nie zdobyli” – mówiła doktor. Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 10 grudnia.W ubiegłym roku Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury otrzymał tanzański pisarz Abdulrazak Gurnah.
Read more
Polska: nie żyje Jarosław Marek Rymkiewicz
Zmarł Jarosław Marek Rymkiewicz, poeta, eseista, dramaturg i krytyk literacki. O jego śmierci poinformował w mediach społecznościowych jego syn, Wawrzyniec. Pisarz miał 86 lat. Jarosław Marek Rymkiewicz jest znany głównie z twórczości poetyckiej. Pierwszy tomik poezji wydał w 1957 roku. W roku 2003 otrzymał Nagrodę Literacką „Nike” za tom poezji „Zachód słońca w Milanówku”. W 2008 roku jego książka o insurekcji kościuszkowskiej „Wieszanie” została nagrodzona Nagrodą Literacką imienia Józefa Mackiewicza. Jarosław Marek Rymkiewicz tłumaczył też poezję anglo- i hiszpańskojęzyczną. Znany jest również jako dramaturg, tragediopisarz i komediopisarz, napisał również dwie powieści. Grzegorz Braun – obecnie poseł Konfederacji – poświęcił mu film dokumentalny “Poeta pozwany”. Pisarz w 2010 roku został odznaczony Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. W 2012 roku został uznany Człowiekiem Roku Gazety Polskiej, a w 2014 roku otrzymał nagrodę Człowieka Wolności tygodnika “W Sieci” (obecnie “Sieci”). W 2015 roku został laureatem Nagrody Literackiej miasta stołecznego Warszawy, ale odmówił przyjęcia nagrody. W 2016 roku Jarosław Marek Rymkiewicz został laureatem nagrody imienia Lecha Kaczyńskiego, w tym samym roku otrzymał doroczną nagrodę ministra kultury za całokształt twórczości. W 2019 roku otrzymał Nagrodę Mediów Publicznych w kategorii słowo. Jarosław Marek Rymkiewicz w 1964 roku podpisał list pisarzy, protestujących przeciwko listowi 34. W 1976 roku podpisał list protestacyjny przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. Od początku lat 80. był związany z opozycją. W 2010 wszedł w skład komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich.
Read more
Redakcja
- Dźwięki radia , Kultura , Polska , Wywiady z muzykami
- September 12, 2021
- 619 views
Mery Spolsky (09-12) wokalistka, wywiad o debiucie literackim – książka “Jestem Marysia i chyba się zabiję dzisiaj”
Jakub Barwiński w wywiadzie z Mery Spolsky o jej debiucie literackim – książka “Jestem Marysia i chyba się zabiję dzisiaj”
%20wokalistka,%20wywiad%20o%20debiucie%20literackim%20–%20książka%20“Jestem%20Marysia%20i%20chyba%20się%20zabiję%20dzisiaj”){kind=link}
Polska: konkurs BLISKO, Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0
Około 5 milionów 400 tysięcy złotych trafi do 49 bibliotek publicznych w całej Polsce na działania podejmowane w ramach pierwszej edycji konkursu BLISKO. Wicepremier, minister kultury, dziedzictwa narodowego i sportu Piotr Gliński podkreślił w Bibliotece Publicznej w Radzyminie, że program dotacyjny BLISKO ma na celu przede wszystkim aktywizację lokalnych społeczności w działania na rzecz upowszechniania czytelnictwa. “To jest konkurs, który – jak sama nazwa wskazuje – ma zbliżać ofertę kultury, w tym wypadku, lokalne biblioteki publiczne do czytelników, społeczności lokalnej” – powiedział wicepremier Gliński. Przypomniał, że konkurs BLISKO jest częścią Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. W ramach drugiej tury programu na rozwój czytelnictwa w latach 2021-2025 zostanie przeznaczanych ponad miliard złotych. Oznacza to wzrost nakładów budżetu państwa na realizację programu o blisko 40 procent. “To jest z jednej strony wysiłek finansowy budżetu państwa, ale z drugiej strony wielka satysfakcja, że te pogramy są realizowane. Oprócz infrastruktury, nowości książkowych, jest także bardzo wiele programów interakcyjnych, programów miękkich, programów polegających na kontakcie z czytelnikiem i właśnie ze społecznością lokalną. Kładziemy szczególny nacisk na to, żeby nasze biblioteki stawały się instytucjami kultury z prawdziwego zdarzenia, gdzie społeczność lokalna lubi przebywać, gdzie się rozwija, gdzie mamy dyskusje, debaty” – podkreślił Piotr Gliński. Dyrektor Narodowego Centrum Kultury Rafał Wiśniewski podkreślił, że program BLISKO to ważne wsparcie dla bibliotek lokalnych i rozwoju czytelnictwa. Dodał, że docelowo otrzyma je 180 instytucji. Na realizację programu dotacyjnego BLISKO przeznaczono w budżecie do 2025 roku 24 i pół miliona złotych. Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 to największy i jeden z najważniejszych – z uwagi na skalę oddziaływania i budżet – programów wieloletnich Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, realizowany we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki, Biblioteką Narodową, Instytutem Książki oraz Narodowym Centrum Kultury.
Read more