RedakcjaZa kilkanaście dni popłyną do Polski pieniądze z KPO
Za kilkanaście dni popłyną do Polski pierwsze pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy. Były one zablokowane przez kilka lat z powodu zarzutów Komisji Europejskiej dotyczących braku niezależności sądownictwa. Bruksela zmieniła zdanie po przygotowaniu przez obecny rząd reform sądownictwa. Był koniec lutego, kiedy Komisja Europejska ogłosiła pozytywną ocenę planowanych reform. “Ta wstępna ocena otwiera drogę do wypłaty Polsce pierwszej transzy w wysokości 6 miliardów 300 milionów euro” – informowała wtedy rzeczniczka Komisji Veerle Nuyts. W ubiegłym tygodniu decyzję Komisji poparły unijne kraje i teraz nic już nie stoi na przeszkodzie, by pieniądze zostały wypłacone. Pozostało jeszcze tylko sfinalizowanie procedur. W sumie dostępna pula pieniędzy z KPO dla Polski to prawie 60 miliardów euro. “To jest 274 miliardy złotych, to jest 15 tysięcy na każdego obywatela” – podkreślała niedawno minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Pieniądze z pierwszej transzy będą przekazane między innymi na inwestycje w czyste powietrze – termomodernizację domów jednorodzinnych, dopłaty do wymiany starych pieców na nowe, na dostęp do bardzo szybkiego internetu, na dofinansowanie miejsc opieki nad dziećmi w żłobkach, czy na modernizację przejazdów kolejowych, oraz niebezpiecznych punktów na drogach.
Read more
Polska: minister edukacji o zniesieniu obowiązkowych prac domowych
Minister edukacji narodowej Barbara Nowacka zapewniła, że to szkoła, a nie dom, służy edukacji. Tak szefowa resortu edukacji skomentowała zniesienie obowiązkowych prac domowych w szkołach podstawowych. Nowe przepisy właśnie zaczęły obowiązywać. Prace domowe będą dla chętnych i nie będą oceniane przez nauczycieli. Ma to odciążyć uczniów od nadmiaru obowiązków – wyjaśniała Barbara Nowacka. “Tak jak każdy dorosły człowiek, młodzi też potrzebują odpoczynku. Dzieci przychodzą do szkoły na 8 rano, czasami wcześniej. Wychodzą do domów po 6, 7, 8 lekcjach lub dopiero po wyjściu ze świetlicy” – mówiła minister. “Dlatego niewłaściwym oczekiwaniem wobec dzieci jest odrabianie przez nie prac domowych. Co w praktyce często trwa do późna w nocy. To po prostu trzeba zmienić, bo tak samo jak każdy inny człowiek – młoda osoba ma prawo do odpoczynku” – podkreśliła minister edukacji narodowej. Obowiązkowe pozostają prace domowe w klasach 1-3 z tak zwanej motoryki małej, ćwiczące sprawność ręki. Uczniowie nadal będą musieli uczyć się w domach do sprawdzianów i czytać lektury.
Read more
Premier D. Tusk do władz Izraela: poddajecie solidarność ciężkiej próbie
Premier Donald Tusk napisał, że tragiczny atak na wolontariuszy w Strefie Gazy i reakcja władz Izraela budzą zrozumiałą złość.“Panie premierze Netanjahu, panie ambasadorze Liwne, zdecydowana większość Polaków okazała pełną solidarność z Izraelem po ataku Hamasu. Dzisiaj poddajecie tę solidarność naprawdę ciężkiej próbie” – czytamy w mediach społecznościowych szefa rządu. W izraelskim nalocie na konwój humanitarny organizacji World Central Kitchen w Strefie Gazy zginęło siedem osób: Polak, obywatele Australii, Wielkiej Brytanii i osoba z podwójnym obywatelstwem – Stanów Zjednoczonych i Kanady, a także Palestyńczyk. Konwój został zaatakowany mimo faktu, że był oznakowany logo World Central Kitchen. Według źródeł medycznych uczestnicy konwoju mieli również na sobie kamizelki kuloodporne z logo organizacji. Izraelskie władze zapewniają, że dogłębnie przeanalizują atak. Mimo to premier Benjamin Netanjahu określił działania wojsk tragicznym incydentem, co jego zdaniem zdarza się na wojnie. A z kolei ambasador Izraela w Polsce Jacow Liwne zarzucił krytykom jego kraju antysemityzm. Wczoraj minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski rozmawiał z szefem izraelskiej dyplomacji oraz ambasadorem Izraela w Polsce. Szef polskiej dyplomacji wyraził oburzenie atakiem, jakiego dopuściło się wojsko izraelskie i zażądał pilnych wyjaśnień.
Read more
Mija 19 lat od śmierci Jana Pawła II
Mija 19 lat od śmierci Jana Pawła II – papieża, który stał na czele Kościoła katolickiego od 1978 roku, ponad 26 lat. Papież z kraju zza żelaznej kurtyny, który doświadczył dwóch systemów totalitarnych: nazizmu oraz komunizmu. Proboszcz archikatedry warszawskiej ksiądz Bogdan Bartołd mówi, że Jan Paweł II nauczał, jak zagospodarować odzyskaną wolność. Podczas drugiej pielgrzymki do Polski w 1983 roku papież mówił, że nie da się jej budować bez dekalogu. “Te dziesięć słów Boga skierowane do nas [ma wskazywać], na czym ma się opierać to, co budujemy w naszej ojczyźnie i to, co ma być dla nas drogowskazem. Wtedy mówił o ochronie życia od poczęcia do naturalnej śmierci” – zaznacza ksiądz Bogdan Bartołd. Wiele troski i uwagi Jan Paweł II poświęcał życiu i rodzinie. Mówił, że pragnie być papieżem życia i rodziny. Gdy 13 maja 1981 roku na placu świętego Piotra został ranny i uniknął śmierci, powiedział, że cierpienie ofiarował za rodzinę. Antoni Szymański z Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia powiedział, że papież zachęcał, by w to dzieło zaangażował się każdy. Wspomina jedną z wizyt na Watykanie, gdy podarował papieżowi biuletyn “Głos dla życia”. “Oczekiwał od nas pracy na rzecz życia, życzliwości wobec kobiety w ciąży, pomocy, kiedy trzeba wesprzeć rodziny w trudniejszych sytuacjach” – dodał Antoni Szymański. Ginekolożka Ewa Ślizień-Kuczapska stwierdziła, że Jan Paweł II promował odpowiedzialne rodzicielstwo, a tym samym naturalne metody rozpoznawania płodności. Zainspirował doktora Tomasza Hilgersa – twórcę naprotechologii. “Model Creightona i Naprotechnology stworzone przez doktora Tomasza Hilgersa, który sam złożył takie świadectwo, że po przeczytaniu Humanae vitae poczuł się wezwany jako lekarz do pracy naukowej, by pomagać małżeństwom szczególnie borykającym się z niepłodnością lub ograniczoną płodnością” – dodaje Ewa Ślizień-Kuczapska. Pogrzeb Jana Pawła II odbył się w Watykanie 8 kwietnia 2005 roku. Mszy koncelebrowanej przez kardynałów i patriarchów katolickich Kościołów wschodnich przewodniczył ówczesny kardynał Joseph Ratzinger. W 2011 roku już jako papież beatyfikował Jana Pawła II. W 2014 roku Jan Paweł II został kanonizowany przez papieża Franciszka.
Read more
Śmigus-dyngus od wieków symbolizuje świąteczny poniedziałek w Polsce
W wielu polskich domach w ruch poszły dziś pistolety, jajeczka, miseczki i inne akcesoria do polewania wodą. Od wieków drugi dzień świąt wielkanocnych w Polsce symbolizuje śmigus-dyngus. Zwyczaj obchodzony jest lokalnie także w innych krajach słowiańskich. Choć “lany poniedziałek” kojarzony jest z Wielkanocą, jego korzenie wywodzą się z obrzędowości pogańskiej – informuje Magdalena Trzaska z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi: “Wiara w moc wody czyli w zdolność dawania życia, zapewniania płodności – jest tutaj widoczna. Niewielu wie, że dawniej były to dwa oddzielne zwyczaje. Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzb albo palmami po nogach i oblewaniem się wodą. Symbolizowało to oczyszczenie symboliczne z chorób, brudu, ale i grzechu. Dyngusem określano natomiast wielkanocne kolędowanie” – opisuje. W “lany poniedziałek” na baczności powinny się mieć szczególnie kobiety. To dlatego, że polewanie wodą wiąże się w tym wypadku z wyrażaniem zainteresowania i uczuciami – dopełnia Trzaska: “Dziś robimy to w zasadzie dla czystej rozrywki. Dawniej oblewano głownie panny na wydaniu i miało to im pokazać, że cieszą się popularnością, że nie będą musiały długo oczekiwać na zamążpójście. Z tych powodów każda panna chciała, by oblewano ją jak najwięcej razy, bo wiedziała, że się jej to opłaci” – zauważa. Pierwsze wzmianki dotyczące śmigusa-dyngusa na ziemiach polskich sięgają XV wieku.
Read more
Polacy na pierwszym miejscu wśród turystów na Litwie
Litwę odwiedza coraz więcej Polaków. Nasi rodacy są najliczniejszą grupą turystów zagranicznych w tym kraju – wynika z danych Wileńskiej Agencji Rozwoju Turystyki i Biznesu „Go Vilnius”. W całym 2023 roku północno-wschodniego sąsiada Polski odwiedziło milion trzysta tysięcy zagranicznych turystów. W zeszłym roku Litwę odwiedziło około 173 tysięcy turystów z Polski. Oznacza to wzrost o 47 procent w porównaniu do roku 2022. Jako cel podróży na Litwie Polacy najczęściej wybierają Wilno. Przewodniczka po litewskiej stolicy Dorota Lewko mówi Polskiemu Radiu, że nasi rodacy przede wszystkim chcą zobaczyć miejsca związane ze znanymi Polakami. “Są to oczywiście cmentarz na Rossie, gdzie spoczywa serce Marszałka Piłsudskiego. Ostra Brama, która pojawia się w ‘Inwokacji’ do ‘Pana Tadeusza’ oraz miejsca, w których mieszkał Adam Mickiewicz” – wyjaśnia. Przewodniczka dodaje, że polscy turyści lubią odwiedzać też przepiękne zabytki sakralne. “Przykładowo Kościół św. Piotra i Pawła przyciąga rzesze turystów” – wyjaśnia. Świątynia nazywana jest “perłą baroku wileńskiego” i słynie z ponad dwóch tysięcy białych figur stiukowych. Oprócz tego chętnie oglądane są obiekty na Starym Mieście takie jak Ratusz czy Uniwersytet Wileński. Obok Polaków Litwę chętnie wybierają również Niemcy, Łotysze, Amerykanie oraz Brytyjczycy i Białorusini.
Read more
Polska: wraca stawka VAT na żywność
Wraz z początkiem kwietnia stawka VAT na żywność rośnie z zera do pięciu procent. Zerowy VAT na podstawowe produkty spożywcze wprowadzono od lutego 2022 roku z powodu wysokiej inflacji. W związku z tym, że obecnie ceny rosną wolniej, trzy tygodnie temu ministerstwo finansów zdecydowało o przywróceniu 5-procentowego VAT-u. Ekonomista ze Szkoły Głównej Handlowej Artur Bartoszewicz powiedział, że dla najuboższych podwyżka VAT-u będzie odczuwalna. Podkreślił, że dla nich koszt wyższego VAT-u może sięgnąć tysiąca złotych rocznie. Artur Bartoszewicz dodał, że jeśli mniej zarabiający zdecydują się zacisnąć pasa, straci na tym także budżet państwa. W efekcie wpływy z podatku mogą być niższe niż zakładane przez ministra finansów około 12 miliardów złotych rocznie – powiedział ekspert. Ekonomista uważa, że lepszym pomysłem byłoby wstrzymanie się z podwyżką VAT-u do czasu, kiedy polska gospodarka będzie się rozwijała szybciej.
Read more
Symbole Wielkiej Soboty i Wielkanocy
Kościół katolicki obchodzi dziś Wielką Sobotę – dzień ciszy i oczekiwania. To również dzień odwiedzania Bożego Grobu. Święta Wielkiej Nocy są pełne symboli związanych z obrzędami słowiańskimi i kościelnymi. Do najbardziej popularnych należą baranek, jajko i zajączek. Baranek symbolizuje Chrystusa i jego odkupienie grzechów, zaś zajączek to nowe życie. Elżbieta Osińska-Kassa z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi mówi, że jajko – obok wody, ognia i zielonej gałązki – to jeden z czterech podstawowych symboli związanych z tradycyjną polską obrzędowością wielkanocną i wiosenną. Poświęcone jajko stanowiło symbol początku nowego życia. Dzielono się nim podczas śniadania wielkanocnego, zaś w formie pisanki było też prezentem dla chrześniaków w czasie świąt, albo – jeżeli było wręczane przez dziewczynę chłopcu – wyraźnym akceptem do zalotów z jego strony. Ogień to symbol śmierci i oczyszczenia. W niektórych parafiach w Wielką Sobotę palono ogniska. Wierni odpalali od nich świecie, by rozpalić pierwszy ogień w piecu domowym. Zabierano także węgielki z ognisk i wrzucano je do święconej wody. Wierzono bowiem, że dzięki temu dłużej będzie miała właściwości lecznicze. Woda była symbolem płodności, obmywano się nią w Wielki Piątek i oblewano w poniedziałkowy śmigus. Woda, którą święcono w Wielką Sobotę, przez cały rok miała zapewniać w gospodarstwie urodzaj. Mieszkańcy wsi uważali, że ma właściwości lecznicze. Zielona gałązka to symbol zmartwychwstania. Występowała w dwóch formach – jedna to gaik, czyli przystrojony pęk gałęzi, z którym chodzono po wsiach. Druga to palma wielkanocna, którą tradycyjnie była witka wierzbowa z kotkami.
Read more
Zmiana czasu w Europie
Tej nocy w Europie przestawiamy zegarki przechodząc na czas letni. Różnica czasu Chicago-Warszawa znowu wróci do 7 godzin. Zdecydowana większość Europejczyków chciałaby likwidacji zmiany czasu. Komisja Europejską jesienią 2018 roku zaproponowała regulacje w tej sprawie. Przekonywała, że zmiany czasu są zbyt kosztowne i uciążliwe dla obywateli i firm. Jednak kraje członkowskie nie mogą się w tej sprawie porozumieć. 2021 rok miał być ostatnim, w którym przestawiamy zegarki. Minęły lata, a prace nad przepisami w sprawie likwidacji zmiany czasu nie posunęły się ani o krok. I to mimo rezolucji Parlamentu Europejskiego. W marcu 2019 roku deputowani zagłosowali za likwidacją zmiany czasu odpowiadając w ten sposób na apele 84 procent obywateli Unii. Rzecznik Komisji Europejskiej pytany co pół roku o tę sprawę odpowiada w ten sam sposób – „Piłka jest teraz po stronie krajów członkowskich”. A te nie mogą się porozumieć, którą strefę czasową wybrać. Większość państw chciałaby pozostać przy czasie letnim, państw na północy wolałyby zimowy, a kraje na południu Europy właściwie nie chciałby żadnych zmian.
Read more
Polska: prezydent zawetował ustawę ws. tabletki “dzień po”
Prezydent Andrzej Duda zawetował nowelizację ustawy, która znosiła wymóg posiadania recepty przy zakupie tak zwanych pigułek “dzień po” dla osób od 15. roku życia. W ocenie prezydenta liberalizacja przepisów w tym zakresie może być zagrożeniem dla zdrowia młodych kobiet. Małgorzata Paprocka z Kancelarii Prezydenta poinformowała, że Andrzej Duda zawetował ustawę o dostępności pigułki “dzień po” bez recepty, “ponieważ wsłuchał się w głos rodziców”. Prezydencka minister powiedziała, że prezydent otrzymywał w tej sprawie liczną korespondencję. “Pan prezydent jasno tutaj stoi na stanowisku konieczności ochrony praw i standardu konstytucyjnego opieki zdrowotnej nad dziećmi” – podkreśliła Małgorzata Paprocka. “W przekonaniu pana prezydenta dla osób poniżej 18. roku życia ze względu na ochronę zdrowia, ze względu na prawa rodziców, tego typu produkty lecznicze powinny być dostępne pod kontrolą lekarza” – dodała minister. “Prezydent nie skorzystał z okazji, żeby stanąć po stronie kobiet” – ocenił z kolei Donald Tusk, odnosząc się do zawetowania przez Andrzeja Dudę nowelizacji ułatwiającej dostęp do tak zwanej tabletki “dzień po”. “Wdrażamy plan B” – zapowiedział szef rządu w serwisie X. Ministra zdrowia Izabela Leszczyna oceniła, że wetując ustawę dotyczącą pigułki “dzień po” prezydent zachował się w sposób obłudny. W TVN24 mówiła, że nie można mówić o obronie życia i sprzeciwiać się aborcji, a jednocześnie utrudniać dostęp do antykoncepcji awaryjnej.Izabela Leszczyna powiedziała, że resort zdrowia przygotował się na prezydenckie weto. Powstało już rozporządzenie, odwołujące się do ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych oraz do ustawy o zawodzie farmaceuty. Ministerstwo Zdrowia przewiduje, że w formule opieki farmaceutycznej i po konsultacji, farmaceuta będzie mógł wydać apteczną receptą na pigułkę “dzień po”. Izabela Leszczyna przekazała w mediach społecznościowych, że po negocjacjach z farmaceutami i Naczelną Izbą Lekarską rozwiązanie to ma obowiązywać od 1 maja. Decyzja prezydenta Andrzeja Dudy o wecie nie jest zaskoczeniem – ocenił wiceminister rodziny i polityki społecznej Sebastian Gajewski. Jegoi zdaniem prezydent Andrzej Duda nie stoi po stronie praw kobiet. W Polskim Radiu 24 Sebastian Gajewski mówił, że dostęp do antykoncepcji awaryjnej jest powszechny w innych krajach Unii Europejskiej i tego oczekują też kobiety w Polsce. Podkreślał, że…
Read more