83 lata temu Józef Beck wygłosił w Sejmie słynną mowę

83 lata temu minister spraw zagranicznych Józef Beck wygłosił w Sejmie słynną mowę, w której odrzucił niemieckie roszczenia względem Polski. Przemówienie było reakcją na groźby Adolfa Hitlera, domagającego się między innymi włączenia Wolnego Miasta Gdańska do III Rzeszy w zamian za pokój. Kilka dni wcześniej, 28 kwietnia, Niemcy zerwały polsko-niemiecki pakt o nieagresji z 1934 roku. Zrobiły to w odpowiedzi na potwierdzenie na początku kwietnia gwarancji pomocy wojskowej – gdyby wybuchła wojna – udzielonych Polsce przez rząd Wielkiej Brytanii. Mowy Józefa Becka (5 maja 1939 roku) wysłuchali posłowie, korpus dyplomatyczny i zagraniczni dziennikarze. Przemówienie transmitowało Polskie Radio. Szef polskiej dyplomacji stwierdził konieczność zachowania Gdańska i podkreślił wolę stawienia oporu niemieckim żądaniom, nawet za cenę konfliktu zbrojnego. Beck zbijał też argumenty Hitlera co do złej sytuacji mniejszości niemieckiej w Gdańsku czy jej rzekomo utrudnianych kontaktów z III Rzeszą. Wykazał także bezprawność zerwania przez Hitlera paktu o nieagresji z 1934 roku. Józef Beck zakończył przemówienie słowami, które wywarły olbrzymie wrażenie na słuchaczach i przeszły do historii: “(…) pokój, jak prawie wszystkie sprawy tego świata, ma swoją cenę, wysoką, ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenną. Tą rzeczą jest honor”. Żądania terytorialne Niemiec wobec Polski były kolejnym posunięciem Hitlera w roszczeniach względem mocarstw zachodnich. Już w marcu 1938 roku armia niemiecka nie napotykając żadnego oporu, wkroczyła do Austrii, przyłączając ją do III Rzeszy. We wrześniu Niemcy zaanektowały część Czechosłowacji zamieszkaną przez tzw. Niemców sudeckich, a w marcu 1939 roku – resztę tego państwa. Podległa Hitlerowi stała się także Słowacja, choć formalnie została ogłoszona jako niepodległa.  Przemówienie Józefa Becka przysporzyło mu ogromnej popularności w Polsce i za granicą. Zaraz po posiedzeniu Sejmu warszawscy tramwajarze zorganizowali pochód poparcia ulicami stolicy. Po drodze przyłączali się do nich spontanicznie przechodnie, tak że przed ministerstwem spraw zagranicznych przy ulicy Wierzbowej zebrał się 20-tysięczny tłum. Wyszedł do niego Beck i powiedział, że “polityki zagranicznej nie można prowadzić bez postawy zdecydowanej całego społeczeństwa”. Jako szef polskiej dyplomacji minister Beck prezentował duży…

Read more

Niemcy: uroczystość odsłonięcia pomnika generała B. Roi na terenie obozu Sachsenhausen

W podberlińskim Oranienburgu został odsłonięty pomnik generała Bolesława Roi. Ceremonia odbyła się w ramach 77. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Udział wzięli w niej w niej między innymi polscy dyplomaci, władze Kielc i szef Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. Minister Jan Józef Kasprzyk powiedział Polskiemu Radiu, że Bolesław Roja był nie tylko wybitnym dowódcą wojska polskiego, który walnie przyczynił się do odzyskania niepodległości. Po 1918 roku włączył się także aktywnie w życie polityczne.  “Niewątpliwie należał do elity Drugiej Rzeczypospolitej. Dlatego znalazł się w obozie Sachsenhausen. W ramach akcji Niemców, która miała na celu pozbawienie Polski jej elity, został aresztowany i przywieziony tutaj, a potem zamordowany” – przypomniał minister Jan Józef Kasprzyk. Polski konsul w Berlinie Marcin Król podkreślił, że generał Bolesław Roja był wyjątkowym patriotą, który wbrew rzucanym mu pod nogi kłodom do końca pozostał depozytariuszem polskości. “Ten pomnik nadaje szczególny wymiar polskiej pamięci narodowej. Mamy tu teraz naszych dwóch wybitnych generałów” – zaznaczył. Pomnik generała Bolesława Roi stanął obok miejsca upamiętnienia Stefana Roweckiego, jednego z najznamienitszych dowódców Armii Krajowej, który również trafił do KL Sachsenhausen.

Read more

Włochy: wyjątkowe urodziny 90-latki, odwiedzili ją amerykańscy żołnierze

To były wyjątkowe 90. urodziny Włoszki Meri Mion. Kobieta otrzymała od amerykańskich żołnierzy tort. Był to gest zadośćuczynienia za kradzież ciasta w 1945 roku.  Meri Mion, jako 13-latka z San Pietro pod Wenecją, była świadkiem walk pomiędzy oddziałami Stanów Zjednoczonych a Niemcami. Noc z 28 na 29 kwietnia 1945 roku spędziła z mamą na strychu, chroniąc się przed kulami. Na drugi dzień, który był dniem 13 urodzin dziewczynki, strzały ucichły, a do wioski wkroczyli Amerykanie. Mama Meri chciała zatrzeć wspomnienie nocy i upiekła dla córki ciasto. Położyła je na parapecie okna, żeby ostygło. Niestety tort ukradli głodni amerykańscy żołnierze. W miniony czwartek, 77 lat po tym incydencie amerykańscy żołnierze spotkali się z 90-letnią już jubilatką. Przynieśli tort urodzinowy i odśpiewali „Sto lat” po angielsku i włosku. 

Read more

Polska: prezydent A. Duda wziął udział w Marszu Żywych w Oświęcimiu

Prezydent Andrzej Duda wziął udział w Marszu Żywych w Oświęcimiu. Ponad dwa tysiące osób z kilkunastu krajów wraz z ocalonymi od Zagłady przeszło trzykilometrową Drogę Śmierci między dawnymi niemieckimi nazistowskimi obozami Auschwitz a Birkenau. Wśród nich byli między innymi młodzi Żydzi, Polacy, a także uchodźcy z Ukrainy. Prezydent Andrzej Duda w wystąpieniu po marszu podkreślał, że ma on w tym roku podwójne znaczenie. “Idziemy w tym marszu po to, by uczcić pamięć, oddać hołd pomordowanym, ale także, żeby pokazać, że państwo Izrael i naród żydowski nie tylko istnieje, ale ma prawo do istnienia. Jesteśmy tutaj także po to, żeby pokazać, że absolutnie nie ma zgody wobec próby odebrania wolności i bezkarnego zabijania narodu ukraińskiego tak, jak to się dzisiaj dzieje na okupowanych terenach Ukrainy” – mówił prezydent. Zwrócił uwagę, że mimo wielokrotnej obecności rosyjskich polityków na terenie Miejsca Pamięci w Oświęcimiu, Rosja zbombardowała Babi Jar – miejsce kaźni ukraińskich żydów. Andrzej Duda powiedział także, że Marsz Żywych w Oświęcimiu to wydarzenie pełne zadumy i żałoby, ale też upamiętniające zwycięstwo życia. “Ci, którzy idą w tym marszu pokazują, że nawet najgorszy totalitaryzm, jakim był niemiecki hitleryzm i nazizm, który chciał zniszczyć i wymordować cały naród żydowski i zniszczyć dziesiątki innych narodów – nie jest w stanie zwyciężyć woli życia i woli trwania” – podkreślił.   Prezydent Andrzej Duda dodał, że każdy naród ma prawo do życia, kontynuowania swoich tradycji i do rozwoju. “Krzyczymy głośno: nie dla antysemityzmu, nie dla antyukrainizmu, nie dla antypolonizmu, nie dla nienawiści – kto tego nie rozumie, dla tego nie ma miejsca w społeczności międzynarodowej uczciwych państw i narodów. Kto morduje, kto łamie prawo międzynarodowe, musi za to ponieść twardą i bezwzględną odpowiedzialność” – zaznaczył prezydent.  Sygnałem do rozpoczęcia Marszu Żywych spod bramy z napisem „Arbeit macht frei” jest dźwięk szofaru – baraniego rogu w żydowskiej tradycji wzywającego do pokuty. Główne uroczystości obywają się przy ruinach dawnych krematoriów, gdzie teraz stoi pomnik ofiar Holokaustu.  Do momentu wyzwolenia niemieccy naziści zamordowali w Auschwitz ponad milion osób, głównie Żydów, a także Polaków, Romów i radzieckich jeńców wojennych. Niemcy założyli…

Read more

Włochy: 18 maja wyruszy pierwszy Marsz Szlakiem Historycznym Bitwy o Monte Cassino

“Nie idź na skróty” – to hasło pierwszego oficjalnego marszu Szlakiem Historycznym Bitwy o Monte Cassino, który odbędzie się w 78. rocznicę bitwy – 18 maja. Historyczny Szlak Bitwy o Monte Cassino został zrealizowany przez Wojskowy Instytut Wydawniczy i Polską Fundację Narodową.  “Szlak upamiętnia kolejne etapy natarcia polskiego wojska, opowiada historię formacji, która wyszła „z nieludzkiej ziemi”, by stać się we Włoszech znakiem wolności i zwycięstwa”- mówiła podczas konferencji prasowej w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej redaktor naczelna kwartalnika “Polska Zbrojna Historia” Anna Putkiewicz. „Ta historia wyczerpuje współczesną geopolityczną i polityczną sytuację naszego Państwa. W historii II Korpusu Polskiego jest wszystko: jest atak sowietów na Polskę we wrześniu 1939 roku, jest pustka po oficerach katyńskich, jest głód łagrów, jest zimno stepów, jest nieprawdopodobna historia wykorzystania szansy, która się pojawiła oraz jak tę szansę przekuł w sukces generał Anders. W tle tych wszystkich zadań jest hasło o wolnej Polsce.”- wyjaśnia Anna Putkiewicz. Współorganizator wydarzenia, prezes Polskiej Fundacji Narodowej Marcin Zarzecki podkreślił, że inicjatywa jest odpowiedzią na współczesne opowiedzenie, w formie trekkingu, dramatycznej historii bitwy stoczonej z Niemcami w 1944 roku. „Ten dwunastokilometrowy szlak został teraz nasycony treścią. On miał już znaczenie w naszych sercach i w naszych umysłach, natomiast poprzez zagospodarowanie w postaci dwunastu tablic, które bardzo syntetycznie opisują w trzech językach: polskim, włoskim i angielskim poszczególne etapy, od miasta Cassino do polskiego Cmentarza Wojskowego i klasztoru – całej drogi polskich saperów – to jest coś, co nałożyło dopiero nam znaczenie świadomościowe.”- zauważa prezes Polskiej Fundacji Narodowej.  Bitwa o Monte Cassino uznawana jest za jedną z najbardziej zaciętych w czasie II wojny światowej. Prezes Stowarzyszenia Sporting Międzyzdroje, a zarazem organizator biegu i marszu na Monte Cassino olimpijczyk Bogusław Mamiński, zaznaczył, że ten szlak jest wyjątkowy. „Myślę, że to duże wydarzenie nie tylko dla Polaków, dla Włochów ale i dla reszty świata. Zauważyć można już po informacjach, które spływają, że wybiera się na ten trekking spora grupa Wochów, ale również żołnierzy z bazy NATO spod Neapolu, więc robi się z tego bardzo duży Marsz.” – podkreśla Bogusław Mamiński. Pierwszy Marsz Szlakiem Historycznym…

Read more

Polska: Uroczystość 80. rocznicy powstania Armii Krajowej

Kombatanci, przedstawiciele władz i instytucji państwowych, rodziny poległych i uczniowie wzięli udział w uroczystości 80. rocznicy powstania Armii Krajowej, która odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie. Ta część obchodów została przeniesiona z 14 lutego, z uwagi na duży wzrost liczby zachorowań na COVID-19 w tamtym czasie. Dzisiaj wręczono okolicznościowe odznaczenia osobom zasłużonym w kultywowaniu pamięci o czynach AK. Wiceprezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Wiesław Wysocki, mówił, że etos Armii Krajowej zobowiązuje: “Ci żołnierze, którzy są z nami, zobowiązują nas, byśmy pamiętali, o tym, że służba Rzeczypospolitej , jak mawiał biskup generał Władysław Bandurski – kapłaństwem jest. I winniśmy wszystkim tym, którzy najwierniej Rzeczypospolitej służyli, najwyższy szacunek”, dodał profesor Wysocki. Płk Bolesław Zbigniew Pawłowski ps. Lanca, który spędził wojnę w Tomaszowie Lubelskim, mówił jak ważne jest dla niego podtrzymywanie pamięci o Armii Krajowej: “Ja miałem 17 lat, gdy składałem przysięgę w Armii Krajowej. I te roczniki, jak moje, w Tomaszowie Lubelskim, wszyscy należeli do Armii Krajowej, wszyscy Polacy, młodzi ludzie. Armia Krajowa jest dla mnie czymś, jakby świętym”, dodał płk Pawłowski. 14 lutego 1942 roku na rozkaz generała Władysława Sikorskiego Związek Walki Zbrojnej został przekształcony w Armię Krajową. Przemianowanie WZW na AK miało pokazać, że w Polce cały czas toczy się walka, trwają działania dywersyjne i przygotowania do wielkiej akcji zbrojnej. Armia Krajowa jest uznawana za największe i najlepiej zorganizowane podziemne wojsko działające w okupowanej Europie.Liczba zaprzysiężonych żołnierzy AK na początku 1942 roku wynosiła około 100 tysięcy, zaś w lecie 1944 roku – 380 tysięcy.

Read more

Gwyneth Paltrow ufundowała tablicę opisującą historię żydowskiej społeczności w Nowogrodzie

Tablica informacyjna opisująca historię żydowskiej społeczności w Nowogrodzie zostanie odsłonięta w najbliższy wtorek. Ufundowała ją amerykańska aktorka Gwyneth Paltrow. Jej prapradziadek Simon Paltrovich wyemigrował do USA z Polski. Jego polskie nazwisko brzmiało Pelterowicz. Jego brat, Hersz Pelterowicz, był rabinem w Nowogrodzie i zginął podczas wojny. Paltrow, zdobywczyni Oscara w 1999 roku za rolę w „Zakochanym Szekspirze”, dowiedziała się o swoich polskich korzeniach podczas programu telewizji BBC „Who Do You Think You Are” w 2011 roku. Goście programu badają swoje pochodzenie i w trakcie emisji dowiadują się, skąd pochodzili ich przodkowie.

Read more

Ameryka Południowa: 3,800 lat temu w wybrzeże uderzyły wielkie fale tsunami sięgające 20 metrów

Przed około 3,800 lat w zachodnie wybrzeże Ameryki Południowej uderzyły sięgające do 20 metrów fale tsunami, wynika z badania antropologów i geologów chilijskiego uniwersytetu w Santiago. Zgodnie z komunikatem z badania chilijskiego zespołu, do kataklizmu doprowadziło silne, szacowane na 9,5 stopni w skali Richtera, trzęsienie ziemi na Oceanie Spokojnym, które wywołało tsunami. Studium, które zostało opublikowane w naukowym piśmie Science Advances wykazało, że tsunami uderzyło m.in. w rejonie położonej w Chile pustyni Atakama. Badanie dowiodło, że odnaleziono na niej ślady terenu, który przed około 3,800 lat został ukształtowany w efekcie gwałtownego podniesienia się poziomu fal oceanicznych. Wdzierając się w głąb pustyni zostawiły one w jej wyższych partiach muszle, skorupiaki oraz ślady innych morskich organizmów.

Read more

Polska: szef IPN o wystawie „Ostaszków, skrzynka pocztowa nr 37”

W Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku otwarto wystawę “Ostaszków, skrzynka pocztowa nr 37”. Ekspozycja Instytutu Pamięci Narodowej jest poświęcona losom obywateli polskich uwięzionych w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie i zgładzonych w ramach zbrodni katyńskiej.  Prezes Instytut Pamięci Narodowej Karol Nawrocki powiedział, że powstanie wystawy jest zasługą między innymi historyków Instytutu, którzy w wielu tomach opracowali szczegółowy przebieg zbrodni katyńskiej, identyfikując obozy NKWD, miejsca śmierci i pochówku ofiar. “Niech ta zbrodnia stanie się przestrogą także dla współczesnego świata” – dodał szef IPN. W Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej wystawa ma przypomnieć również o zamordowanych prawie 22 tysiącach Polaków – wojskowych, policjantów i cywili, zamordowanych w kwietniu i maju 1940 roku przez sowieckie NKWD, których ciała grzebano bezimiennie w masowych leśnych grobach tak, by nie zostały nigdy odnalezione.  Na 14 planszach przedstawiono historię więzionych jeńców oraz pobyt w obozie zakończony ich tragiczną śmiercią w Twerze. Na wystawie wykorzystano cytaty ze źródeł archiwalnych polskich i sowieckich. Dwujęzyczność wystawy pozwala zapoznać się z dokumentami sowieckimi w ich oryginalnym brzmieniu. Realia pobytu w obozie są zilustrowane zdjęciami wydobytych z dołów śmierci w Miednoje przedmiotów ze zbiorów Muzeum Katyńskiego.

Read more

Gubernator Pritzker ogłosił renowację historycznego budynku Illinois State Amory

Gubernator Pritzker ogłosił renowację historycznego budynku Illinois State Armory, opuszczonej obecnie zbrojowni, znajdującej się w śródmieściu stolicy stanu – Springfield. Koszt renowacji zostanie pokryty ze stanowego Funduszu Odbudowy. Ma on wynosić około 122 milionów dolarów. Renowacja wybudowanej w 1938 zbrojowni, ma przebiegać w dwóch etapach. Remont budynku obejmie m.in. powiększenie części biurowej i wybudowaniu centralnie umieszczonego w budynku atrium. Rozpoczęcie prac jest planowane na początek lipca 2022 roku, a zakończenie przewidywane na czerwiec 2025 roku. Zastępczyni gubernatora Illinois Julianna Stratton powiedziała, że renowacja budynku zbrojowni będzie uhonorowaniem wojska i obrońców kraju. 

Read more