Polska: badanie CBOS na temat oceny działań służb i rządu podczas powodzi

Południowa i południowo-zachodnia Polska walczy ze skutkami powodzi. Tymczasem Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) zapytało Polaków o ocenę działań poszczególnych służb i władz.  Aż 94 proc. ankietowanych uważa, że dobrze lub bardzo dobrze ze swojego zadania wywiązały się: straż pożarna oraz członkowie Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT). 59 proc. respondentów pozytywnie oceniło działania władz lokalnych na zalanych terenach. Najgorzej w zestawieniu wypadły władze centralne: tylko 55 proc. pozytywnych wskazań.  Strona rządowa dominuje za to w zestawieniu niezadowolonych –  36 proc. ankietowanych ocenia źle lub bardzo źle posunięcia władz centralnych po powodzi.  22 proc. krytycznych wskazań uzyskała strona samorządowa. Jedynie 2 proc. badanych wybrało odpowiedź “raczej źle” do oceny działań straży pożarnej i WOT. “Oceny działania władz centralnych w czasie powodzi były wyraźnie zależne od ogólnego światopoglądu badanych” – podkreślił w komentarzu CBOS. Pozytywnie o decyzjach rządu wypowiadały się m.in. osoby o poglądach lewicowych (77 proc.) i centrowych (61 proc.) oraz niepraktykujące religijnie (70 proc.). W popowodziowej ocenie elektoraty podzieliły się według osi koalicja rządowa kontra opozycja. 88 proc. badanych z grupy sympatyków Koalicji Obywatelskiej pozytywnie oceniło działania rządzących. Podobnego zdania było 86 proc. zwolenników Lewicy oraz 78 proc. wyborców Trzeciej Drogi.  Z drugiej strony aż 74 proc. sympatyków Prawa i Sprawiedliwości źle wypowiedziało się o posunięciach rządu. Wtórowali im zwolennicy Konfederacji – 75 proc. z nich negatywnie oceniło działanie władz centralnych. Badanie zostało zrealizowane metodą wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo w okresie od 23 do 26 września 2024 roku na próbie dorosłych mieszkańców Polski.

Read more

Choroby serca głównym zabójcą Polaków

Choroby serca i krążenia są głównym zabójcą Polaków. Dwa razy więcej osób umiera z przyczyn kardiologicznych, niż w wyniku nowotworów. Jak podkreślają kardiolodzy, aż 70% zachorowań zależy od stylu życia, dlatego tak ważna jest profilaktyka – powiedział IAR prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego profesor Marek Gierlotka.  „Chodzi o zdrową dietę, aktywność fizyczną, oraz rzucenie palenia. Wato też wykonać badania profilaktyczne, zbadać nadciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu cukru czy zrobić EKG”. Najczęściej występującym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia są zaburzenia lipidowe. Problem dotyczy nawet 21 milionów osób w Polsce, ponad 60% osób dorosłych – powiedział Prezes Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego profesor Maciej Banach. „Większość osób nie zdaje sobie z tego sprawy, że długo trwająca cholesterolemia może prowadzić do zwiększenia procesu miażdżycy”. Co roku na zawał na zawał serca zapada blisko 80 tysięcy pacjentów, z tego 15 tysięcy umiera. W najbliższą niedzielę obchodzony jest Światowy Dzień Serca.

Read more

PAN: Polacy nie widzą człowieka w osobie o przeciwnych pogłądach

Polacy często nie widzą człowieka w osobie o przeciwnych poglądach politycznych. Taki wniosek płynie z badania Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk. Naukowcy z Laboratorium Poznania Politycznego zbadali między innymi stopień dehumanizacji, wzajemnej wrogości między Polakami, zaufanie do państwa oraz skłonność do spiskowych teorii. Wszystko tuż przed i tuż po wyborach parlamentarnych 15 października. W okresie przedwyborczym najwyższy poziom odczłowieczania swoich rodaków widoczny był wśród elektoratu Koalicji Obywatelskiej (2,57) i jej koalicjantów. Najniższy odsetek (1,77) zanotowano w gronie wyborców PiS. Jak mówi Dominika Adamczyk z Laboratorium Poznania Politycznego PAN, ostatnie wybory przyniosły pewne zmiany. “W naszym badaniu zaobserwowałyśmy szczególnie wysoki poziom odczłowieczania osób o przeciwnych poglądach politycznych. Po wyborach poziom dehumanizacji przeciwników politycznych spadł wśród wyborców nowo utworzonego rządu, utrzymując się jednak nadal na wysokim poziomie – wyższym niż poziom dehumanizacji pozornie bardziej odmiennych od Polaków grup obcych, takich jak uchodźcy z Afryki i Azji” – mówi współautorka badania. Na skutek zmiany władzy wyborcy Zjednoczonej Prawicy zaczęli bardziej negatywnie odnosić się do własnego narodu (wzrost średniej dehumanizacji do 2,01). To jednak nadal najmniej z grona elektoratu wszystkich ugrupowań, największy odsetek dehumanizacji osób o odmiennych poglądach odnotowano wśród głosujących na Trzecią Drogę (2,73). Zespół Polskiej Akademii Nauk wskazuje również na problem Polaków z pogodzeniem się z wynikiem wyborów. Dominika Adamczyk podkreśla, że wyniki mogą wskazywać, że nie jesteśmy gotowi na akceptację systemu, w którym wygrywa formacja, której nie poparliśmy. “Poparcie dla systemu demokratycznego wydaje się być poparciem warunkowym. Państwo funkcjonuje dobrze, ale tylko wtedy, kiedy wybory wygrywa ‘nasza’ partia. W sytuacji, w której wyniki nie są zgodne z oczekiwaniami, cały system funkcjonowania państwa i wiara w zasadność demokracji zaczynają być kwestionowane” – zauważa członkini Laboratorium Poznania Politycznego. Po wyborach poparcie dla demokracji zmalało wśród wyborców Zjednoczonej Prawicy (z 3,47 na 3,33) i wzrosło u wyborców Koalicji Obywatelskiej (z 3,83 na 3,93) oraz Trzeciej Drogi (z 3,6 na 3,72). Poziom poparcia dla demokracji wśród wyborców Konfederacji pozostał podobnie niski – 36 proc. wyborców tej partii zgadza się ze stwierdzeniem, że “ustrój demokratyczny prowadzi do niezdecydowania i zbyt wielu konfliktów”. Po wyborach wśród…

Read more

Polska – badanie: plany zawodowe na 2024 rok

73% postanowień noworocznych związanych z karierą dotyczy zmiany pracy – wynika z badania serwisu rekrutacyjnego pracuj.pl.Zdecydowana większość badanych, bo 80 procent, deklaruje, że chce chce rozwijać swoją karierę zawodową. To o 10 procent więcej niż w ubiegłym roku. “Tylko połowa z nich uważa, że w 2023 roku rozwinęła się zawodowo, a 33% nie ma. Nic zatem dziwnego, że respondenci deklarują, że 2024 rok jest dla nich czasem na ważne decyzje na polu zawodowym” – podkreślają autorzy badania. Na drugim miejscu wśród postanowień noworocznych związanych z pracą są te dotyczące rozwoju zawodowego i nabywania nowych kompetencji, co deklaruje 55% badanych.  Na trzecim miejscu znalazła się dbałość o równowagę między pracą i życiem osobistym (39 procent badanych).Staranie o podwyżkę znalazło się na czwartym miejscu. “Listę najpopularniejszych noworocznych postanowień zawodowych zamyka staranie się o zupełną zmianę zawodu, które zadeklarowało 24% respondentów” – dodano w raporcie.  Badanie “Świąteczne plany zawodowe” zostało przeprowadzone w listopadzie 2023 roku wśród 784 użytkowników serwisu Pracuj.pl. 

Read more

Polska – Instytut Pokolenia: między 25 a 30 procent Polek w wieku 40 lat nie ma dzieci

Między 25 a 30 procent Polek w wieku 40 lat nie ma dzieci. Takie szacunki przedstawia Instytut Pokolenia, który przedstawił raport “Co powstrzymuje kobiety?”, dotyczący przyczyn bezdzietności i niskiej dzietności w Polsce. Badanie Instytutu Pokolenia wskazuje, że wśród bezdzietnych kobiet co piąta respondentka (21,2%) deklaruje, że nie chce mieć dzieci, nie lubi ich bądź nie ma instynktu. 18 procent odmówiło odpowiedzi, zaś nieco ponad 13 procent wskazuje na powody zdrowotne.Autorzy raportu zauważają, że nie ma jednej i decydującej przyczyny bezdzietności kobiet w Polsce. Dyrektor Instytutu Pokolenia Michał Kot podkreślił, że w naszym kraju ten wskaźnik stale rośnie. Jeszcze wśród Polek urodzonych w latach 1945-1955 około 8 procent nigdy nie urodziło dziecka, dla kobiet urodzonych w 1975 roku wskaźnik ten wyniósł 19,5 procent. “Polki urodzone tuż po wojnie miały ten wskaźnik bezdzietności jeden z najniższych w Europie. Dziś jest on jednym z najwyższych. Próbowaliśmy go oszacować na podstawie różnych baz danych. Na podstawie GUS – procent kobiet z rocznika 1983, które nie mają dzieci, sięga prawie 30. Natomiast te dane nie uwzględniają urodzeń za granicą. A jak wiemy, osoby urodzone na początku lat 80. to ta grupa, która po wejściu Polski do UE bardzo często migrowała do innych krajów” – powiedział Michał Kot. Jak dodał, dane NFZ dotyczące świadczeń medycznych wskazują, że odsetek bezdzietnych 40-latek to około 27 procent. Dyrektor Instytutu Pokolenia Michał Kot wyjaśnił, że raport mierzy się z dziewięcioma hipotezami badawczymi. Jedna z nich dotyczy wpływu migracji kobiet na posiadanie dzieci. “Taka jest specyfika tej grupy kobiet bezdzietnych, tym one odróżniają się od matek, że częściej migrowały z dala od swego miejsca pochodzenia, ta migracja była najczęściej związana z edukacją i z pracą, z poszukiwaniem dobrych warunków zawodowych” – tłumaczył socjolog i ekspert w zakresie demografii. Michał Kot dodał, że w w raporcie Instytutu Pokolenia nie potwierdza się hipoteza związana z wpływem dążenia do lepszego wykształcenia i pracy na brak dzieci. “Wśród matek jest dużo wyższa aktywność zawodowa niż wśród kobiet bezdzietnych. Hipoteza, która mówi, że kobiety, które nie mają dzieci poświęcają się pracy, karierze, a matki wybierają…

Read more

Los Angeles: na University of California porównano model językowy sztucznej inteligencji GPT-3 z wynikami studentów

Najnowsze badanie przeprowadzone na University of California w Los Angeles pokazuje, że model językowy sztucznej inteligencji GPT-3 radzi sobie mniej więcej tak samo dobrze, jak studenci college, jeśli chodzi o rozwiązywanie problemów wymagających rozumowania. Potwierdziły to zarówno testy na inteligencję, jak i standaryzowane testy typu SAT. Badacze zastanawiają się czy sztuczna inteligencja naśladuje ludzkie rozumowanie, czy też wykorzystuje jakiś nowy typ procesu poznawczego. Jednak na razie, ze względu na brak dostępu do wewnętrznych mechanizmów GPT-3 zastrzeżonych przez firmę OpenAI, naukowcy nie są w stanie tego stwierdzić.

Read more

Polska chce dołączyć do grona państw prowadzących badania Księżyca

Polska Agencja Kosmiczna w ramach misji Artemis chce wysłać na Księżyc instrument badawczy, a następnie samodzielnie skonstruować sondę, która będzie prowadzić badania z orbity ziemskiego satelity. W Gdańsku rozpoczęło się spotkanie sygnatariuszy deklaracji Artemis Accords, określającej zasady współpracy międzynarodowej w eksploracji kosmosu, w szczególności w ramach organizowanego przez NASA programu księżycowego Artemis. Gospodarzem i organizatorem trzydniowych obrad jest Polska Agencja Kosmiczna. Do Gdańska przyjechali przedstawiciele 15 z 25 państw biorących udział w inicjatywie oraz amerykańskiej NASA. Uczestnicy spotkania dyskutują o tym, jak kraje nie posiadające dużego doświadczenia w eksploracji kosmosu mogłyby się zaangażować w badania oraz misje kosmiczne. Polska również chce dołączyć do państw prowadzących badania Księżyca – mówi prezes Polskiej Agencji Kosmicznej profesor Grzegorz Wrochna. “W ramach misji Artemis chcielibyśmy wysłać instrument badawczy, który astronauci zawiozą na Księżyc, bo taki konkurs niedawno ogłosiła NASA. Nie zdążymy już na misję Artemis III, która startuje w 2025 roku, ale chcemy coś przygotować na misję Artemis IV w 2027” – powiedział prezes POLSA. Ponadto samodzielnie Polska do 2030 roku planuje skonstruować i umieścić na orbicie Księżyca sondę badawczą. “Nasz sektor kosmiczny dojrzał już do tego, żeby zbudować samodzielną misję w kierunku Księżyca. Po konsultacjach z naukowcami i inżynierami doszliśmy do tego, że najlepszym pomysłem będzie zbudowanie sondy, która będzie okrążała Księżyc i skanowała go z orbity za pomocą wiązki promieniowania podczerwonego” – powiedział profesor Grzegorz Wrochna. Bezzałogowa misja Artemis zakończyła się sukcesem w grudniu ubiegłego roku. Pierwsza misja załogowa Artemis II, w której astronauci okrążą Księżyc, wystartuje w grudniu 2024. Rok później, w ramach misji Artemis III planowane jest lądowanie człowieka na Księżycu.Obrady państw-sygnatariuszy deklaracji Artemis Accords w Gdańsku potrwają do środy.

Read more

Naukowcy: utratę pamięci można odwrócić zmieniając swoją dietę

Utratę pamięci można odwrócić. Wystarczy swoją dietę wzbogacić we flawonole, które znajdziemy między innymi w zielonej herbacie, jabłkach czy jagodach. Naukowcy z Columbia University oraz Brigham and Women’s Hospital przebadali trzy i pół tysiąca osób. Część z nich przyjmowała pigułki z flawonoidami, inni z kolei to swojego organizmu dostarczali pigułki placebo. “Poprawa wśród uczestników badania stosujących diety o niskiej zawartości flawonoli była znaczna i stwarza możliwość stosowania diet bogatych we flawonole lub suplementów w celu poprawy funkcji poznawczych u osób starszych” – twierdzą uczeni. Wystarczy przyjmować 500 mg flawonoli dziennie, by poprawić swoje zdrowie. Składniki są obecne w zielonych warzywach liściastych, czarnych porzeczkach, cebuli, jabłkach, jagodach, wiśniach, brzoskwiniach, soi, produktach cytrusowych, herbacie, czekoladzie, sałacie, papryce, winogronach czy winie.

Read more

Chiny: nowe badanie sugeruje, że spożywanie frytek może łączyć się z depresją

Zespół badawczy z Hangzhou w Chinach odkrył, że częsta konsumpcja smażonego pożywienia, a szczególnie smażonych ziemniaków, łączy się ze zwiększonym o 12% ryzykiem doświadczania lęku i o 7% zwiększonym ryzykiem zapadnięcia na depresję, w porównaniu do osób, które nie spożywają smażonych pokarmów. Zespół z Chin przebadał 140,728 osób w okresie 11 lat. 2-procentowy wzrost różnicy ryzyka zachorowania na depresję zaobserwowano u osób konsumujących smażone ziemniaki w porównaniu do osób spożywających smażone białe mięso. Badacze sugerują, że za ryzyko odpowiada akrylamid, substancja chemiczna powstająca podczas procesu smażenia, szczególnie smażenia ziemniaków. W innym badaniu, działaniu akrylamidu poddano rybki akwariowe gatunku danio pręgowany. Danio pręgowany jest używany przez naukowców, jako organizm modelowy. Najczęściej gatunek ten jest wykorzystywany do badania rozwoju kręgowców oraz badań nad chorobami metabolicznymi i neurologicznymi.  Okazało się, że poddanie rybek długotrwałemu działaniu akrylamidu spowodowało pojawienie się preferencji rybek do przebywania w zacienionych częściach akwarium. Rybki również wykazywały zmniejszoną chęć eksplorowania akwarium i socjalizacji. 

Read more

Chicago: Field Museum z udziałem w globalnym badaniu dot. zmian klimatycznych

Najnowsze globalne badanie przeprowadzone na 73 kolekcjach w Europie i Północnej Ameryce, włączając Field Museum w Chicago dotyczy zmian klimatycznych. Według wniosków, opublikowanych w magazynie Science, zgromadzone okazy mogą być źródłem informacji na temat wcześniejszych zmian klimatycznych, pandemii, bezpieczeństwa pokarmowego, gatunków inwazyjnych, rzadkich minerałów i bioróżnorodności. Według autorów, dalsze badania nad okazami mogą przyczynić się do zdobycia unikalnego wglądu na temat sposobu, jak nawigować przez obecną zmianę klimatu. Według raportu, 73 kolekcje obejmują 1.1 miliarda przydatnych okazów.         Artykuł naukowy w Science został opublikowany 3 dni po wydaniu przez Międzyrządowy Panel na rzecz Zmiany Klimatycznej raportu, w którym stwierdzono, że plan klimatyczny zakładający zredukowanie ocieplenia do 2.7 stopni Fahrenheita, do 2030 roku, w porównaniu do przedprzemysłowych temperatur, jest mało realne. Według raportu zmiana klimatu spowodowana działaniami ludzkimi, wywołuje ekstrema pogodowe i klimatyczne, w każdym regionie na świecie, niszcząc ekosystemy roślin, zwierząt i ludzi. Według Międzyrządowego Panelu “niektóre tropikalne, wybrzeżne, polarne i górskie ekosystemy już osiągnęły twarde granice adaptacji,” i są podatne na środowiskowe ryzyka, związane ze wzrostem temperatur i ekstremalnymi warunkami pogodowymi podyktowanymi dokonującą się zmianą klimatu.     

Read more