USA: plany na przyszłość Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Przyszła Międzynarodowa Stacja Kosmiczna miałaby być przekształcona w komercyjny podmiot zarządzany przez prywatne firmy – taki jest pomysł NASA na dalsze funkcjonowanie orbitującego laboratorium. Żywotność obecnego dobiega końca i chociaż pierwotnie planowana 15-letnia misja dawno minęła, Amerykańska Agencja Kosmiczna planuje deorbitację stacji około 2030 roku. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna to jedno z największych osiągnięć ludzkości, zapewniające przestrzeń kosmiczną na orbicie, która jest nieprzerwanie zajmowana od prawie 25 lat. Odwiedzona dotychczas przez prawie 300 osób z 26 krajów jest przykładem międzynarodowej współpracy i jedynym w swoim rodzaju cudem techniki. Obecnie NASA współpracuje z prywatnymi firmami w celu przekształcenia jej w komercyjną stację kosmiczną. W drodze konkursu wyłonione zostaną najlepsze projekty i jeden lub więcej partnerów do wstępnej demonstracji, która obejmie 30-dniową załogową misję w kosmos. W dalszej perspektywie NASA miałaby zasadniczo kupić “usługi stacji” od prywatnego wykonawcy, którego zadaniem byłoby wystrzelenie nowoczesnego następcy orbitującego laboratorium. Zgłoszenia do konkursu mają zostać złożone w przyszłym roku, ale NASA już współpracuje z kilkoma podmiotami opracowującymi projekty przyszłych stacji komercyjnych, zanim rozpoczną się faktyczne prace nad zastąpieniem obecnej. (IAR)

Read more

USA: przygotowania do kolejnego testu rakiety SpaceX

Kosmiczna firma Elona Muska SpaceX przygotowuje się do kolejnego lotu testowego rakiety z kapsułą Starship. Półgodzinne okno startowe ma się otworzyć około godziny 4 pm. Zaledwie kilka tygodni po tym, jak SpaceX zaskoczyło precyzyjnym lądowaniem gigantycznej rakiety nośnej, dzisiaj firma ponownie spróbuje manewru polegającego na skierowaniu rakiety nośnej z powrotem do mechanicznych ramion, czyli tak zwanych pałeczek – wieży startowej. 121-metrowy system Starship już od kilku dni czeka, aby wzbić się w powietrze z bazy firmy Starbase w Teksasie. Dwustopniowa megarakieta, w której statek kosmiczny Starship jest umieszczony na szczycie, podejmie próbę startu w ciągu 30-minutowego okna. Ten bezzałogowy test oznacza najszybszy czas realizacji w kampanii testowej SpaceX dla Starship, który odegra kluczową rolę w podstawowym programie Artemis NASA. Mając na celu ponowne postawienie ludzkich stóp na Księżycu już w 2026 roku, Amerykańska Agencja kosmiczna planuje wykorzystać górny stopień rakiety, statek kosmiczny Starship, jako lądownik księżycowy przewożący astronautów na powierzchnię Srebrnego Globu.

Read more

SpaceX: misja z pierwszym komercyjnym spacerem kosmicznym

Ruszyła misja Polaris Dawn firmy SpaceX, której celem jest pierwszy w historii komercyjny spacer kosmiczny w odległości 700 kilometrów od Ziemi. Rakieta z czteroosobową załogą wystartowała z centrum kosmicznego Johna F. Kennedy’ego na Florydzie. Misja jest opłacana i dowodzona przez amerykańskiego miliardera Jareda Isaacmana. Rakietą steruje emerytowany pilot sił powietrznych USA, a na jej pokładzie znajdują się jeszcze dwie inżynierki Space X. Spacer ma odbyć się w czwartek lub piątek po 8:00 czasu obowiązującego w Polsce.  Po spacerze kosmicznym, w którym udział wezmą dwie osoby, w tym Isaacman, misja poleci jeszcze dalej i zawiśnie w odległości 1400 kilometrów od Ziemi. Żaden człowiek nie był tak daleko od Ziemi od czasów zakończenia programu Apollo w latach 70. Dla porównania: Międzynarodowa Stacja Kosmiczna unosi się 400 kilometrów na Ziemią, a Teleskop Hubble’a – 515 kilometrów. Astronauci sprawdzą działanie nowych skafandrów oraz przeprowadzą około czterdziestu testów, głównie dotyczących komunikacji z innymi statkami. W czasie misji otrzymają dawkę promieniowania kosmicznego równą tej, jaką otrzymują astronauci podczas trzymiesięcznej misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.  Informacje na temat działania skafandrów oraz poziomu napromieniowania uczestników misji Polaris Dawn mają być kluczowe podczas planowania przyszłych misji na Księżyc oraz na Marsa.

Read more

USA: Starliner Boeinga bez załogi wraca na Ziemię

Kosmiczna kapsuła Boeinga Starliner w weekend powróci na Ziemię. Na początku czerwca udała się w swój pierwszy testowy załogowy rejs. Przewiozła dwoje amerykańskich astronautów z Florydy na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Kapsuła wróci jednak bez ludzi na pokładzie. Problemy techniczne sprawiły, że nie spełnia ona surowych zasad bezpieczeństwa. To duże niepowodzenie Boeinga, który do wielu lat stara się stworzyć swój własny kosmiczny pojazd. “Problematyczna misja Boeinga w końcu dobiegała końca. To był bardzo rozczarowujący lot” – podkreśla stacja CBS News. Kapsuła Starliner Boeinga została przygotowana do ponownego wejścia w atmosferę ziemską, a jej właz zamknięto w czwartek, przygotowując grunt pod odcumowanie i powrót bezzałogowca na Ziemię, który ostatecznie nastąpi w sobotę. Misja pierwotnie miała potrwać nieco ponad tydzień, a przeciągnęła się do trzech miesięcy. Kapsuła ma wylądować w stanie Nowy Meksyk, a w pogotowiu będą czuwać zespoły ratunkowe Boeinga i NASA. Problemy techniczne z silnikami Starlinera sprawiły, że maszyna nie może zabrać na Ziemię dwóch astronautów: Butcha Wilmora i Suni Williams. Ich pobyt na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przedłużył się więc z planowanych kilku dni do ponad pół roku. Astronauci wrócą dopiero na pokładzie SpaceX Crew Dragon w lutym przyszłego roku. NASA uważa, że pozostało zbyt wiele niepewności, aby sprowadzić astronautów na pokładzie Starlinera. “Loty kosmiczne są skomplikowane. Marginesy błędów są niewielkie. Środowisko kosmiczne nie wybacza” – napisał w oświadczeniu dyrektor operacji lotniczych w Centrum Kosmicznym Johnsona w Houston Norm Knight.

Read more

USA: astronauci pozostaną w kosmosie ponad pół roku

Dwóch astronautów, którzy polecieli na Międzynarodową Stację Kosmiczną na pokładzie Starlinera firmy Boeing, będzie musiało wrócić na Ziemię innym statkiem kosmicznym i to dopiero w przyszłym roku. Ich misja miała trwać zaledwie kilka dni, przeciągnie się jednak na ponad pół roku.  Amerykańska Agencja Kosmiczna na specjalnej konferencji prasowej poinformowała, że przyczyną są problemy techniczne kapsuły Boeinga, których bez sprowadzenia jej na ziemię nie da się w pełni usunąć.  Kapsuła SpaceX Crew Dragon zabierze do domu dwóch astronautów NASA, którzy przebywają na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej już przez około 80 dni. Statek kosmiczny Boeinga Starliner, który na początku czerwca przewoził Suni Williams i Butcha Wilmore’a na stację kosmiczną, doznał awarii z powodu wycieków helu z silników, które nagle przestały działać na początkowym etapie pierwszego załogowego lotu testowego.  Inżynierowie spędzili tygodnie, próbując lepiej zrozumieć problemy. Ponadto producent informował wcześniej, że powinien poradzić sobie z problemami technicznymi, tak się jednak nie stało – poinformował szef NASA Bill Nelson.  “Butch i Suni wrócą na pokładzie SpaceX 9 w lutym, a Starliner zostanie sprowadzony bez załogi. Nastąpi to, jak najszybciej, ale nie wiemy jeszcze kiedy” – komentował Bill Nelson i dodał, że decyzje te podjęto przede wszystkim z uwagi na bezpieczeństwo. To kolejne problemy Boeinga w kwestii podboju kosmosu. 

Read more

Polski kandydat na astronautę rozpoczyna szkolenie praktyczne w USA

Polski kandydat na astronautę, doktor Sławosz Uznański, rozpoczyna dziś praktyczną część szkolenia, przygotowującą go do lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Jak sam poinformował w mediach społecznościowych, przeprowadza się do Houston w USA, gdzie odbędzie szkolenie w firmie Axiom Space, a następnie również w Space-X oraz NASA. Doktor Sławosz Uznański w listopadzie 2022 roku został wytypowany na rezerwowego astronautę Europejskiej Agencji Kosmicznej. Kilka miesięcy później doktor Uznański w wywiadzie udzielonym Informacyjnej Agencji Radiowej podkreślił, że lot na orbitę z jednej strony jest fascynujący i przerażający. Z drugiej, człowiek musi się odpowiednio przygotować na warunki panujące w kosmosie oraz intensywnie trenować po to, aby pobyt w na ISS trwale nie wpłynął na jego zdrowie. “Mam ogromny respekt przed siedzeniem w rakiecie, to jest ogromna energia, różne rzeczy mogą się zdarzyć” – mówił Sławosz Uznański. “Ponadto organizm ludzki nie jest stworzony do tego, żeby żyć w kosmosie, natomiast większość efektów wynikających z przebywania tam jest odwracalna i wymaga treningu” – dodał doktor Uznański.  Sławosz Uznański prawdopodobnie weźmie udział w około dwutygodniowej misji kosmicznej, której celem będzie przeprowadzenie na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej kilkunastu eksperymentów, opracowanych przez polskich naukowców. Misja początkowo miała odbyć się jesienią tego roku, aktualnie lot na ISS planowany jest na 2025 rok. Jeżeli doktor Uznański przekroczy Linię Karmana – umowną granicę pomiędzy atmosferą Ziemi a przestrzenią kosmiczną – będzie drugim Polakiem w kosmosie. Pierwszym był kosmonauta Mirosław Hermaszewski, który znalazł się na orbicie w 1978 roku.

Read more

Floryda: wniosek o odszkodowanie od NASA za uderzenie śmieci kosmicznych w dom

NASA musi zmierzyć się z pierwszym takim roszczeniem o odszkodowanie. Śmieci kosmiczne z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej uderzyły w dom na Florydzie. Wiadomo, że odnaleziony obiekt kosmiczny brał udział w operacji przeprowadzonej w marcu 2021 roku na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Rodzina z miejscowości Naples na Florydzie skierowała do sądu sprawę przeciwko NASA, gdy kawałek kosmicznego śmiecia spadł z kosmosu, przebił dach i wpadł do środka domu. Agencja Kosmiczna potwierdziła, że do takiego zdarzenia doszło na początku roku – informuje lokalna telewizja CBS. “Śmieci kosmiczne to realny i poważny problem ze względu na wzrost ruchu kosmicznego w ostatnich latach” – stwierdziła w oświadczeniu prawniczka rodziny Mica Worthy. “Moi klienci domagają się odpowiedniego odszkodowania za stres i wpływ, jaki to wydarzenie wywarło na ich życie” – napisała w komunikacie. Pozew przeciwko NASA dotyczy odszkodowania, w tym utraty nieubezpieczonego mienia, udręki emocjonalnej i psychicznej oraz innych szkód. Incydent był zaskakująco rzadkim przypadkiem, gdy materiał wytworzony przez człowieka z orbity powrócił na powierzchnię naszej planety w nienaruszonym stanie i wylądował na zaludnionym obszarze. Zrodziło to pytanie o kwestię, kto jest odpowiedzialny, gdy śmieci kosmiczne powodują szkody na Ziemi.

Read more

USA: ćwiczenia NASA na ewentualne uderzenie obiektu z kosmosu

NASA sprawdziła odporność na ewentualne uderzenie obiektu z kosmosu. Amerykańska Agencja Kosmiczna podsumowała ćwiczenia symulacyjne i opublikowała ocenę zdolności społeczeństwa do skutecznego reagowania na zagrożenie potencjalnie niebezpiecznej asteroidy lub komety, które mogłaby uderzyć w Ziemię. Takie ćwiczenia w NASA odbywają się co dwa lata. Obecnie nie są znane żadne znaczące zagrożenia związane z uderzeniem asteroidy w dającej się przewidzieć przyszłości. Jednak hipotetyczne ćwiczenia dostarczają cennych spostrzeżeń poprzez badanie zagrożeń, opcji reakcji i możliwości współpracy stwarzanych przez różne scenariusze – od niewielkich uszkodzeń regionalnych z niewielkim ostrzeżeniem po potencjalne globalne katastrofy, których skutki odczuwalne będą przez wiele lat. Przeprowadzanie ćwiczeń umożliwia instytucjom rządowym identyfikację i rozwiązywanie potencjalnych problemów w ramach przygotowań na każdą sytuację w świecie rzeczywistym. Podczas ćwiczenia uczestnicy rozważali potencjalne krajowe i globalne reakcje na hipotetyczny scenariusz, w którym zidentyfikowano nigdy wcześniej niewykrytą asteroidę, która według wstępnych obliczeń miała 72 procent szans na uderzenie w Ziemię w ciągu około 14 lat. Wstępne obserwacje opisane w ćwiczeniu nie wystarczyły jednak do dokładnego określenia rozmiaru, składu i długoterminowej trajektorii asteroidy. 

Read more

Czechy chcą wysłać swojego astronautę w kosmos

Czechy mogą mieć w kosmosie swojego astronautę. Rząd w Pradze zapowiedział, że dołoży wszelkich starań, aby w ciągu pięciu lat w przestrzeni kosmicznej znalazł się Aleš Svoboda należący do wąskiego grona rezerwowych astronautów Europejskiej Agencji Kosmicznej. Aleš Svoboda jest wojskowym pilotem, który przed dwoma laty przeszedł kilkuetapową rekrutację w Europejskiej Agencji Kosmicznej. „To pozytywny, inspirujący wzór. Musimy wykorzystać ten sukces” – zaznaczył czeski premier Petr Fiala. Narodowy program „Czeska droga do kosmosu” ma być impulsem dla rozwoju nauki i edukacji, a także sektorów gospodarki o wyższej wartości dodanej. Według szefa rządu, Czechy mają realny potencjał w technologiach kosmicznych. Czeski astronauta jeszcze w tym roku rozpocznie serię szkoleń. „Moim priorytetem jest, aby misja była jak najbardziej efektywna dla Republiki Czeskiej i aby została dobrze przygotowana. Podejmowane są już konkretne kroki” – powiedział Aleš Svoboda. Svoboda może zostać drugim Czechem w kosmosie. W 1978 roku lot na pokładzie radzieckiego statku Sojuz 28 odbył Vladimír Remek. Został tym samym pierwszym w kosmosie człowiekiem pochodzącym spoza Stanów Zjednoczonych lub Związku Radzieckiego.

Read more

Chiny wystrzeliły sondę badawczą w kierunku niewidocznej strony Księżyca

Chiny wystrzeliły rakietę z sondą badawczą, która ma pobrać próbki z niewidocznej strony Księżyca. Jeżeli misja się powiedzie, to Państwo Środka będzie pierwszym krajem na świecie, któremu to się udało. Bezzałogowa rakieta, na której znajdowała się sonda Chang’e-6, wystartowała dziś z Centrum Lotów Kosmicznych Wenchang w prowincji Hainan w południowych Chinach.  Chang’e 6 wyląduje na dnie krateru, którego średnica wynosi ok. 540 km. To obszar basenu Bieguna Południowego – Aitken, rozległej depresji o szerokości 2500 km i głębokości do 8 km. Następnie ma zebrać próbki oraz przeprowadzić eksperymenty przy użyciu wiertła i mechanicznego ramienia – podała Chińska Narodowa Administracja Kosmiczna. Dodała, że do komunikacji z Ziemią wykorzysta satelitę przekaźnikowego o nazwie Queqiao 2. Misja ma potrwać 53 dni. Po powrocie sondy na Ziemię materiał zostanie przekazany do badań.  To pierwsza z trzech misji bezzałogowych na Księżyc zaplanowanych przez Chiny w tej dekadzie. Pięć lat temu Chiny stały się pierwszym krajem, który wylądował łazikiem po niewidocznej stronie Księżyca.

Read more