Nobel 2023 z fizyki – laureaci

Nagrodę Nobla 2023 z fizyki otrzymali: Pierre Agostini, Ferenc Krausz i Anne L’Huillier. Szwedzka Akademia Nauk uhonorowała trójkę naukowców za wykorzystanie ultraszybkich impulsów świetlnych w badaniu zachowania elektronów.  Jak podano w uzasadnieniu, naukowcy zostali nagrodzeni za odkrycie „eksperymentalnych metod z wykorzystaniem attosekundowych impulsów świetlnych, pozwalających dokładniej badać dynamikę elektronów w materii”. Attosekunda to jednostka czasu, odpowiadająca jednej trylionowej części sekundy, a wykorzystanie tak szybkich impulsów świetlnych ma umożliwić dokładne badania wnętrza atomu i molekuły. Oprócz złotych medali i kaligrafowanych dyplomów, tegoroczni laureaci otrzymają do równego podziału 11 milionów koron szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych. W dotychczasowej historii to już 117 nagroda Nobla w dziedzinie fizyki. W gronie laureatów znalazła się jedna Polka – Maria Skłodowska-Curie, która została nagrodzona w 1903 roku, wraz z mężem Piotrem Curie i Henrim Becquerelem, za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla – także w 1911 roku, tym razem z chemii. Jest też jedynym uczonym w historii uhonorowanym Noblem w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.

Read more

USA: 89-latek z Rhode Island obronił doktorat z fizyki

89-letni Manfred Steiner z Rhode Island obronił doktorat z fizyki na Brown University w Providence, spełniając tym samym marzenie swojego życia.  Idolami urodzonego w Wiedniu nastolatka byli Albert Einstein i Max Planck. Po zakończeniu II wojny światowej matka i wujek Steinera poradzili jednak, aby ten studiował medycynę. W 1955 roku uzyskał on dyplom lekarza na Uniwersytecie Wiedeńskim i kilka tygodni później przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Po przybyciu do USA, Steiner studiował hematologię na Tufts University i biochemię w Massachusetts Institute of Technology, zanim został hematologiem na Brown University. Tam też został profesorem zwyczajnym i kierował sekcją hematologii uczelni w latach 1985-1994. Manfred Steiner pomógł także stworzyć program badawczy w dziedzinie hematologii na University of North Carolina, którym kierował do czasu przejścia na emeryturę w 2000 roku. Po powrocie do Rhode Island zdecydował się na realizację młodzieńczego marzenia i zostanie doktorem fizyki.  Manfred Steiner, który skończy niedługo 90 lat nie będzie jednak najstarszym doktorantem w historii. Według Księgi Rekordów Guinnessa jest nim Dr Heinz Wenderoth z Niemiec, który swoją pracę doktorską na uniwersytecie w Hanowerze obronił w wieku 97 lat 8 miesięcy i 18 dni.

Read more

Nagroda Nobla: trójka fizyków otrzymała nagrodę za badanie tzw. czarnej dziury

Trójka fizyków otrzymała Nagrodę Nobla za badania tzw. czarnej dziury. Komitet zdecydował o podziale nagrody między Brytyjczyka Rogera Penrose’a, Niemca Reinharda Genzela i Amerykankę Andreę Ghez. BREAKING NEWS: The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2020 #NobelPrize in Physics with one half to Roger Penrose and the other half jointly to Reinhard Genzel and Andrea Ghez. pic.twitter.com/MipWwFtMjz — The Nobel Prize (@NobelPrize) October 6, 2020 Połowa nagrody została przyznana Rogerowi Penrose, który- jak zapisano w uzasadnieniu- “wykazał, w jaki sposób teoria względności doprowadziła do powstania czarnych dziur”. Druga połowa przypadła pozostałej dwójce naukowców, za- jak napisano- odkrycie,”że niewidzialny i niezwykle silny obiekt rządzi orbitami gwiazd w centrum naszej galaktyki”. Wśród nominowanych w tym roku był Polak Artur Ekert, profesor fizyki kwantowej na Uniwersytecie w Oksfordzie. Andrea Ghez jest czwartą kobietą, która dostała nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki, od 1901 roku, gdy została wręczona po raz pierwszy. Wartość nagrody w tym roku, to 10 milionów koron szwedzkich, to jest około miliona stu tysięcy dolarów.  Jak co roku laureaci otrzymaliby nagrodę z rąk króla Karola XVI Gustawa podczas ceremonii w Sztokholmie 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. W tym roku jednak, z powodu pandemii, uroczystość odbędzie się on-line, a laureaci odbiorą nagrodę w swoich krajach. .Jutro Komitet Noblowski przyzna nagrodę w dziedzinie chemii.

Read more