Śmigus-dyngus od wieków symbolizuje świąteczny poniedziałek w Polsce
W wielu polskich domach w ruch poszły dziś pistolety, jajeczka, miseczki i inne akcesoria do polewania wodą. Od wieków drugi dzień świąt wielkanocnych w Polsce symbolizuje śmigus-dyngus. Zwyczaj obchodzony jest lokalnie także w innych krajach słowiańskich. Choć “lany poniedziałek” kojarzony jest z Wielkanocą, jego korzenie wywodzą się z obrzędowości pogańskiej – informuje Magdalena Trzaska z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi: “Wiara w moc wody czyli w zdolność dawania życia, zapewniania płodności – jest tutaj widoczna. Niewielu wie, że dawniej były to dwa oddzielne zwyczaje. Śmigus polegał na symbolicznym biciu witkami wierzb albo palmami po nogach i oblewaniem się wodą. Symbolizowało to oczyszczenie symboliczne z chorób, brudu, ale i grzechu. Dyngusem określano natomiast wielkanocne kolędowanie” – opisuje. W “lany poniedziałek” na baczności powinny się mieć szczególnie kobiety. To dlatego, że polewanie wodą wiąże się w tym wypadku z wyrażaniem zainteresowania i uczuciami – dopełnia Trzaska: “Dziś robimy to w zasadzie dla czystej rozrywki. Dawniej oblewano głownie panny na wydaniu i miało to im pokazać, że cieszą się popularnością, że nie będą musiały długo oczekiwać na zamążpójście. Z tych powodów każda panna chciała, by oblewano ją jak najwięcej razy, bo wiedziała, że się jej to opłaci” – zauważa. Pierwsze wzmianki dotyczące śmigusa-dyngusa na ziemiach polskich sięgają XV wieku.
Read more
Redakcja
- Wiadomości USA
- April 1, 2024
- 19 views
USA: poniedziałek wielkanocny w Białym Domu
Wielkanoc w Stanach Zjednoczonych obchodzona jest tylko w jeden dzień, w poniedziałek wszyscy idą już do pracy. Jednak z okazji tego Święta od blisko 150 lat na trawniku przy Białym Domu odbywa się wyjątkowa wielkanocna rodzinna impreza. Zaprasza na nią para prezydencka. Przez cały dzień weźmie w niej udział 40 tysięcy osób wyłonionych w specjalnej loterii. Jedną z najważniejszych amerykańskich tradycji jest niesamowicie popularna zabawa nazywana “polowanie na jajka”. Do plastikowych pisanek chowane są drobne prezenty i następnie ukrywane są w domu czy ogrodzie. Najmłodsi mają za zadanie je znaleźć. Inną z zabaw jest toczenie jajek. Polega ona na turlaniu do mety pisanek za pomocą długich łyżek. W tym roku południowy trawnik Białego Domu przekształcono w społeczność szkolną pełną ciekawych zajęć edukacyjnych dla dzieci w każdym wieku. Tegoroczna impreza obejmie między innymi strefę aktywności, kącik czytelniczy, wycieczkę na farmę, dzień zdjęciowy i zdrowe przekąski dla wszystkich. Południową fasadę Białego Domu ozdobią balony. Oprócz najmłodszych w imprezie wezmą udział tysiące rodzin wojskowych i weteranów.
Read more
Symbole Wielkiej Soboty i Wielkanocy
Kościół katolicki obchodzi dziś Wielką Sobotę – dzień ciszy i oczekiwania. To również dzień odwiedzania Bożego Grobu. Święta Wielkiej Nocy są pełne symboli związanych z obrzędami słowiańskimi i kościelnymi. Do najbardziej popularnych należą baranek, jajko i zajączek. Baranek symbolizuje Chrystusa i jego odkupienie grzechów, zaś zajączek to nowe życie. Elżbieta Osińska-Kassa z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi mówi, że jajko – obok wody, ognia i zielonej gałązki – to jeden z czterech podstawowych symboli związanych z tradycyjną polską obrzędowością wielkanocną i wiosenną. Poświęcone jajko stanowiło symbol początku nowego życia. Dzielono się nim podczas śniadania wielkanocnego, zaś w formie pisanki było też prezentem dla chrześniaków w czasie świąt, albo – jeżeli było wręczane przez dziewczynę chłopcu – wyraźnym akceptem do zalotów z jego strony. Ogień to symbol śmierci i oczyszczenia. W niektórych parafiach w Wielką Sobotę palono ogniska. Wierni odpalali od nich świecie, by rozpalić pierwszy ogień w piecu domowym. Zabierano także węgielki z ognisk i wrzucano je do święconej wody. Wierzono bowiem, że dzięki temu dłużej będzie miała właściwości lecznicze. Woda była symbolem płodności, obmywano się nią w Wielki Piątek i oblewano w poniedziałkowy śmigus. Woda, którą święcono w Wielką Sobotę, przez cały rok miała zapewniać w gospodarstwie urodzaj. Mieszkańcy wsi uważali, że ma właściwości lecznicze. Zielona gałązka to symbol zmartwychwstania. Występowała w dwóch formach – jedna to gaik, czyli przystrojony pęk gałęzi, z którym chodzono po wsiach. Druga to palma wielkanocna, którą tradycyjnie była witka wierzbowa z kotkami.
Read more
- Wiadomości USA
- April 9, 2023
- 244 views
Przesłanie Wielkanocne J.Bidena
Prezydent Joe Biden przekazał życzenia wielkanocne wszystkim, którzy obchodzą to święto. Amerykański przywódca podkreślił, że podczas Wielkanocy chrześcijanie zobowiązują się do kochania Boga i bliźnich, a także traktowania siebie nawzajem ze współczuciem. W opublikowanym przez Biały Dom przesłaniu Joe Biden napisał, że wraz z żoną Jill dołączają do chrześcijan na całym świecie w świętowaniu Niedzieli Wielkanocnej – dnia nadziei i radości, odnowy i odrodzenia. „Oznacza ona koniec Wielkiego Postu, okresu wyrzeczeń i kontemplacji. Upamiętnia również Zmartwychwstanie Chrystusa, które jest przypomnieniem Bożej miłości i obietnicy odkupienia dla nas wszystkich” – oświadczył. Joe Biden dodał, że Wielkanoc podkreśla, że nic – nawet śmierć – nie może równać się z mocą wiary, nadziei i miłości. „Pamiętamy o ofierze Jezusa i zobowiązujemy się do kochania Boga z całego serca i do kochania naszych bliźnich jak siebie samych, przyjmując Jego wezwanie do traktowania siebie nawzajem ze współczuciem” – oświadczył amerykański prezydent. Joe Biden przekazał życzenia radosnych Świąt Wielkanocnych wszystkim, którzy gromadzą się w kościołach i domach na całym świecie. „Niech Bóg was błogosławi i strzeże” – zakończył prezydent USA.
Read more
Jerozolima – Wielkanoc i Pascha
Katolicy i Żydzi wspólnie obchodzą jedne ze swoich najważniejszych świąt. Rozpoczęta właśnie Wielkanoc zbiega się w tym roku w czasie z Paschą czyli żydowską pamiątką wyjścia z niewoli egipskiej. Oba te święta często zbiegają się w tym samym czasie. Historycy i duchowni przypominają, że Chrystus został zabity w przeddzień żydowskiego święta. Rabin David Rosen z Jerozolimy podkreśla, że chrześcijaństwa nie da się zrozumieć bez judaizmu. „Nie tylko Chrystus był Żydem, ale także podstawowe formy chrześcijaństwa mają korzenie w tradycji żydowskiej. Ani tekstów biblijnych ani nauczania Jezusa nie da się zrozumieć bez kontekstu żydowskiego, o czym zresztą mówił Sobór Watykański II” – dodaje. Wielkanoc zakończy się jutro, a Pascha w czwartek.
Read more
- Wiadomości USA
- April 8, 2023
- 640 views
Wielkanoc w Stanach Zjednoczonych
Święta wielkanocne są powszechnie obchodzone w Stanach Zjednoczonych. Amerykanie obchodzą je w kościołach, przy świątecznym stole i na zabawach dla dzieci na świeżym powietrzu. Wielkanoc obchodzi ponad trzy czwarte Amerykanów, z których większość deklaruje, że uda się do kościoła. Powszechny jest również udział w tak zwanych Easter Egg Hunts czyli zabawach dla dzieci, podczas których zbierają one poukrywane w domach, parkach i ogrodach plastikowe jajka ze słodyczami w środku. Najważniejsza tego typu impreza odbywa się co roku w Białym Domu, gdzie w poniedziałek na zaproszenie pary prezydenckiej w poszukiwaniu niespodzianek, toczeniu jaj i innych zabawach weźmie udział kilkanaście tysięcy dzieci. Tak jak inne święta, tak i Wielkanoc jest dla Amerykanów okazją do działalności społecznej i charytatywnej. Wiele organizacji i kościołów organizuje akcje przekazywania koszyków wielkanocnych z jedzeniem i drobnymi prezentami dla osób biednych i strasznych. Mieszkańcy USA nie spędzają przy świątecznym stole tak wiele czasu jak Polacy i nie maja tak bogatego menu. Wśród wielkanocnych potraw są szynka, słodkie ziemniaki, warzywa oraz ciasta. W Stanach Zjednoczonych święta trwają jeden dzień – jest to Niedziela Wielkanocna. Poniedziałek jest normalnym dniem pracy.
Read more
Papież: Zmartwychwstały Pan wyzwala od strachu i fałszu
Papież powiedział, że Zmartwychwstały Pan “wyzwala nas od strachu i wydobywa z grobów fałszu i dwulicowości”. Franciszek spotkał się z wiernymi na południowej modlitwie do Królowej Niebios. Papież powiedział, że często boimy się śmierci, utraty kogoś bliskiego, czy choroby. Ale Jezus, który zwyciężył śmierć, mówi nam: “Nie bójcie się”. Zaprasza do wyjścia z grobów naszych strachów. Mówiąc o fałszu i zakłamaniu, Franciszek przypomniał o przekupionych żołnierzach, którzy kłamali, że to uczniowie wykradli ciało Jezusa z grobu. “Potęga pieniądza. To nasz drugi Pan. Jezus mówił, żeby mu nigdy nie służyć. Mamy dwóch Panów: Boga i pieniądz. Nie służcie nigdy temu drugiemu”- podkreślał Franciszek. Dziś po południu papież na placu św. Piotra spotyka się z uczestnikami pielgrzymki młodzieży. Z całych Włoch przybyło 60 tysięcy młodych ludzi. Wystąpi m.in. 19-letni zwycięzca tegorocznego festiwalu w San Remo raper Blanco.
Read more
Poniedziałek Wielkanocny – drugi dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego
Kościół katolicki obchodzi Poniedziałek Wielkanocny. To drugi dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. “Największe święta chrześcijańskie, takie jak Wielkanoc obchodzi się przez dwa dni, aby móc głębiej rozważać tajemnice wiary oraz radować się ze Zmartwychwstania Pana Jezusa” – podkreśla redaktor naczelny tygodnika “Idziemy” ksiądz Henryk Zieliński. “Wielkanoc, Tajemnica Zmartwychwstania Pańskiego jest tak wielką i ważną Tajemnicą i tak radosną dla nas. Cóż może być większego, niż zwycięstwo nad śmiercią, grzechem, piekłem, szatanem i wiecznym potępieniem? Już samo zwycięstwo na śmiercią jest czymś radosnym. „Chrystus zwycięża śmierć rozumianą jako wieczne potępienie, jako unicestwienie człowieka. Zapewnia nam też zmartwychwstanie. „Skoro On Zmartwychwstał – mówi święty Paweł – to i my zmartwychwstaniemy.” To jest wielka radość i w związku z tym tej radości nie da się zamknąć w jednym tylko dniu wielkanocnym” – zaznacza ksiądz Henryk Zieliński. Proboszcz warszawskiej bazyliki Świętego Krzyża ksiądz Bartosz Pikul wyjaśnia, że Poniedziałek Wielkanocny to wciąż czas spotkania ze Zmartwychwstałym Jezusem. “Poniedziałek Wielkanocny, jak i cały okres Wielkanocny pyta nas o nasze doświadczenie Zmartwychwstałego. Czy nasza religijność nie jest czasami ograniczona do jakichś sentymentalnych wspomnień, albo rytualizmu? Trzeba nam dotknąć, spotkać, doświadczyć – mocy Chrystusa. Prośmy więc abyśmy nie byli świadkami pustego grobu, ale spotkania z Żywym, Który nas odnalazł”- wyjaśnia duchowny. Poniedziałek Wielkanocny to również Śmigus Dyngus związany przede wszystkim z tradycją oblewania wodą, również święconą, tłumaczy biskup pomocniczy diecezji charkowsko-zaporoskiej z Ukrainy Jan Sobiło. “W Poniedziałek Wielkanocny delikatnie pokropmy naszych bliskich, znajomych, ażeby ta łaska Wielkanocnego Chrystusa spłynęła na nasze rodziny, na całą naszą Ojczyznę. Niech Polska będzie obmyta ze wszystkiego co niedobre, co Bogu się nie podobało – kroplami tej poświęconej wody. Niech Bóg Błogosławi całej naszej Ojczyźnie i całemu światu” – błogosławił biskup Jan Sobiło.Śmigus Dyngus łączy w sobie dwie symboliki – chrześcijańską i pogańską. Polewanie wodą nawiązuje do dawnych praktyk pogańskich, łączących się z symbolicznym budzeniem się przyrody do życia. Do przyszłej niedzieli Kościół katolicki świętuje Zmartwychwstanie Chrystusa. Uroczystości zamknie 24 kwietnia Niedziela Miłosierdzia Bożego.
Read more
Wielka Sobota – dzień ciszy i oczekiwania
Kościół katolicki obchodzi dziś Wielką Sobotę – dzień ciszy i oczekiwania. To również dzień odwiedzania Bożego Grobu. Po śmierci krzyżowej i złożeniu do grobu wspomina się zstąpienie Jezusa Chrystusa do otchłani. Wieczorem celebrowana jest Liturgia Wigilii Paschalnej – najważniejsze i najdłuższe nabożeństwo roku kościelnego. To wtedy „przez ciemności nocy idziemy za Paschałem, symbolem zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa”, podkreśla redaktor naczelny tygodnika “Idziemy” ksiądz Henryk Zieliński. „To jest bardzo głęboka symbolika, gra światła, milczenia, ciszy. Idziemy za Paschałem, wchodzimy do świątyni, po to aby przeżywać razem z Nim, Paschę nowego Królestwa” – wyjaśnia kapłan. Dalsza część liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami, które przypominają historię zbawienia. Tej nocy powraca po blisko pięćdziesięciu dniach uroczysty śpiew „Alleluja”. Celebrans dokonuje poświęcenia wody, która przez cały rok będzie służyła głównie do obrzędu chrztu świętego. „Idąc za Chrystusem Zmartwychwstałym, uczestniczymy w liturgii, chcąc się rozsmakować w uczcie Nowego Królestwa, do którego Chrystus ma nas dopiero doprowadzić. Ważnym elementem są obrzędy chrztu. Poświęcenie wody chrzcielnej. Dla nas woda Chrztu Świętego jest tym, co nas oczyszcza z grzechu pierworodnego, uwalnia nas ze swego rodzaju opresji szatana, zła, które nam na tym świecie grozi” – podkreśla ksiądz Henryk Zieliński. Proboszcz warszawskiej bazyliki Świętego Krzyża ksiądz Bartosz Pikul wyjaśnia, że Wielka Sobota jest dniem wielkiej ciszy i adoracji przy grobie Jezusa. „W tym dniu wspominamy wstąpienie Chrystusa do otchłani. Wierzymy, że Chrystus po swojej męce wstępuje do krainy zmarłych. To znaczy, że Jego wielka, zbawcza Ofiara dotknęła nie tylko ludzi żyjących, ale także ludzi wszechczasów. Ogłosił Ewangelię, swoje zwycięstwo ludziom zmarłym, ale i złym mocom – po to zstępuje do krainy zmarłych. To czas, kiedy w tej krainie zmarłych przywraca nadzieję oczekującym Go” – tłumaczy kapłan. Tradycją Wielkiej Soboty jest poświęcenie pokarmów wielkanocnych: chleba -znaku Ciała Pańskiego, mięsa – na pamiątkę baranka paschalnego, oraz jajek, które symbolizują nowe, odradzające się życie. Wigilia Paschalna kończy się Eucharystią i procesją rezurekcyjną, oznajmiającą, że Chrystus zmartwychwstał i zwyciężył śmierć.
Read more
Jerozolima: katolicy zaczynają Triduum Paschalne
Chrześcijanie obrządków zachodnich na świecie zaczynają najważniejszy czas w roku. Triduum Paschalne, którego początkiem jest Wielki Czwartek, to pamiątka męki i śmierci Chrystusa. W sposób szczególny te dni obchodzone są w Jerozolimie. Podobnie jak na całym świecie, tak i w Jerozolimie uroczystości rozpoczynają się przed południem od Mszy krzyżma. Po południu franciszkanie, którzy w imieniu kościoła katolickiego administrują kościołami w Ziemi Świętej, idą w procesji do Wieczernika. Wieczorem w ogrodzie Getsemani rozpoczyna się modlitewne czuwanie. W tym roku katolicka Wielkanoc zbiega się w czasie ze świętami dwóch innych religii monoteistycznych, obecnych w Jerozolimie.“Katolicy w najbliższy weekend będą obchodzić Wielkanoc, prawosławni tydzień później, a w nasz katolicki Wielki Piątek wieczorem rozpoczyna się celebracja żydowskiego święta Paschy. Jednocześnie piątek będzie piątkiem ramadanu, świętego miesiąca postu muzułmańskiego” – wyjaśnia pracujący w Jerozolimie dominikanin ojciec Paweł Trzopek. Po dwóch latach przerwy spowodowanej pandemią, w uroczystościach Wielkiego Tygodnia w Jerozolimie znów będą mogli wziąć udział turyści z zagranicy. Będzie ich jednak znacznie mniej niż przed laty.
Read more