RedakcjaMołdawia: Maia Sandu wygrywa ponownie wybory prezydenckie
Maia Sandu wygrywa ponownie wybory prezydenckie w Mołdawii. Przeliczone zostały wszystkie głosy. Podobnie jak w niedawno przeprowadzonym referendum europejskim o wyniku wyborów zdecydowała mołdawska diaspora. W samej Mołdawii wygrał przeciwnik obecnej prezydent – Alexandr Stoianoglo. W kraju dostał nieco ponad pięćdziesiąt jeden procent. Do czasu wpływania danych z zagranicy mógł czuć się zwycięzcą. Jednak poza Mołdawią głosowało ponad 310 tysięcy osób. Zdecydowana większość na prozachodnią Maię Sandu – ponad 82 procent. “Mołdawio, dziś jesteś zwycięzcą” – tak Maia Sandu podziękowała swoim wyborcom w kraju i za granicą. “Razem pokazaliśmy siłę naszej jedności, demokracji i zaangażowania na rzecz godnej przyszłości. Bądźcie dumni – jesteście wolnością, nadzieją i odpornością. Jestem dumna, że mogę służyć wam wszystkim” – napisała w mediach społecznościowych. Zwycięstwa w wyborach prezydent Mołdawii pogratulowali przywódcy z całej Europy. Prezydent Andrzej Duda napisał w mediach społecznościowych, że zwycięstwo Mai Sandu jest jasnym znakiem, że miejsce Mołdawii jest w demokratycznej i zjednoczonej Europie. „I żadne siły zewnętrzne tego nie zmienią” – dodał. Premier Donald Tusk napisał w mediach społecznościowych, że Maia Sandu pokonała “faworyta Rosji mimo agresywnej i masywnej ingerencji Rosji w mołdawskie wybory prezydenckie”. “Miejmy nadzieję, że ten trend utrzyma się przez najbliższe dni i miesiące także w innych krajach” – dodał szef polskiego rządu. Polscy politycy nawiązali w ten sposób do zarzutów dotyczących rosyjskiej ingerencji w mołdawskie wybory. Zarówno w czasie kampanii, jak i w czasie głosowania władze informowały o wielu nielegalnych działaniach – mniej lub bardziej otwarcie prorosyjskich. Zwycięstwa pogratulowała Mai Sandu również przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. “Potrzeba wyjątkowej siły, aby pokonać wyzwania, przed którymi stanęłaś w tych wyborach. Cieszę się, że mogę kontynuować współpracę z tobą na rzecz europejskiej przyszłości dla Mołdawii i jej mieszkańców” – napisała szefowa KE na portalu X. Frekwencja w drugiej turze wyniosła ponad pięćdziesiąt cztery procent. Zarówno w czasie kampanii, jak i w czasie głosowania władze informowały o wielu nielegalnych działaniach – mniej lub bardziej otwarcie prorosyjskich. Przewaga Mai Sandu nad rywalem wyniosła ponad 10 punktów procentowych.
Read more
Nadniestrze prosi Rosję o pomoc
Naddniestrze, pozostające w konflikcie z Mołdawią, prosi o pomoc Rosję. Decyzja taka zapadła podczas obrad Zjazdu Delegatów Ludowych Wszystkich Szczebli separatystycznej republiki. W uchwale nie poproszono jednak o jej przyłączenie do Rosji, czego spodziewało się wielu obserwatorów. Kilka miesięcy temu Mołdawia wprowadziła specjalne cła dla firm z terenu Naddniestrza – zbuntowanego regionu nieuznawanego na świecie. Władze tego quazi-państwa z tego powodu zgromadziły w stolicy Tyraspolu ponad sześciuset przedstawicieli ludowych wszystkich szczebli. Delegaci przyjęli wiele uchwał a w jednej z nich zwrócili się do Rosji o pomoc w rozwiązaniu konfliktu gospodarczego z Mołdawią. Autorzy uchwały napisali, że w republice mieszka ponad dwieście tysięcy rosyjskich obywateli, a Rosja uczestniczy w tak zwanej misji pokojowej i jest gwarantem w procesie negocjacyjnym. Wielu ekspertów wiązało ogłoszenie zjazdu z zaplanowanym na jutro przemówieniem Władimira Putina do połączonych izb rosyjskiego parlamentu. Ostatecznie Naddniestrze nie poprosiło o przyłączenie do Rosji. Wręcz przeciwnie – w jednym z przyjętych dokumentów napisano, że tylko suwerenność kraju uchroni wyjątkowy, wielonarodowościowy naród.
Read more
Mołdawia: rozpoczęły się mołdawsko-rumuńskie manewry wojskowe
Jednostki wojsk mołdawskich i rumuńskich rozpoczęły duże wspólne ćwiczenia. Oba kraje sąsiadują z Ukrainą i wielokrotnie były zagrożone w czasie rosyjskich nalotów na naddunajskie porty. Manewry “Joint Combined Exchange Training” to jedne z największych ćwiczeń, w jakich będzie w tym roku uczestniczyć na terenie swojego kraju armia mołdawska. Choć kraj jest neutralny, to od ataku Rosji na Ukrainę ściśle współpracuje z NATO, którego sąsiednia Rumunia jest członkiem. Wojska obu krajów na mołdawskich poligonach przećwiczą między innymi procedury dowódcze, będą strzelać z różnych rodzajów broni piechoty i artylerii. Przeprowadzać będą również wspólne patrole, szkolenia medyczne i inne specjalistyczne zajęcia. Armia Mołdawii jest słaba, ale od wybuchu wojny na Ukrainie systematycznie wzmacniana. Kraj jest narażony nie tylko na hybrydowe ataki rosyjskie, ale również kilka razy na terenie kraju spadły rosyjskie rakiety i drony. W podobnej sytuacji jest większy sąsiad Mołdawii. Rumunia wzmacnia militarnie swoje wschodnie granice, rozbudowuje obronę przeciwlotniczą, ale również wspiera sąsiada- na przykład wspólnymi manewrami. Rozpoczęte dziś ćwiczenia odbywają się od kilku lat, ale teraz nabrały dużo większego znaczenia. Potrwają do 3 listopada.
Read more
Mołdawia: Gazprom wykluczony z obsługi sieci gazowej
Rosyjski Gazprom został wykluczony z obsługi sieci przesyłowej gazu ziemnego w Mołdawii. Tamtejszy rząd podpisał umowę na dzierżawę gazociągu z rumuńską spółką. To kolejny krok Mołdawii w procesie uniezależniania się od rosyjskich wpływów. Podpisano też umowę dzierżawy tamtejszej sieci przesyłu gazu ziemnego na pięć lat ze spółką, w której większość udziałów ma rumuński Transgaz. Udziałowcem jest również Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. Tym samym wykluczono z obsługi tej sieci rosyjski Gazprom. Oficjalnie możliwość takiej decyzji dało Mołdawii nowe prawo, które nakazało rozpoczęcie procedury podziału spółek z branży gazowniczej. Gazprom był do niedawna monopolistą na mołdawskim rynku gazu – dyktował ceny paliw, warunki dostaw, transportu i dystrybucji. Firma jednocześnie była polityczną i gospodarczą bronią w rękach Kremla, bo Mołdawia była uzależniona od rosyjskiego gazu. Rosyjski reżim od lat szantażował władze w Kiszyniowie przerwami w dostawach, zwiększaniem cen albo próbą odzyskania rzekomego długu jaki Mołdawia ma wobec Gazpromu. Mołdawski rząd od początku wojny na Ukrainie stara się uniezależnić od rosyjskich źródeł energii. W tej chwili gaz z Rosji wykorzystywany jest jedynie do zasilania elektrowni na terenie separatystycznej Republiki Naddniestrza.
Read more
Kolejne 145 mln euro pomocy UE dla Mołdawii
Przewodnicząca Parlamentu Europejskiego podpisała dziś decyzję o przyznaniu Mołdawii kolejnego pakietu pomocy finansowej w wysokości 145 mln euro. Łącznie kraj otrzyma od Unii Europejskiej prawie trzysta milionów euro. Szefowa Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola we wpisie na swoim profilu społecznościowym napisała, że przyszłość Mołdawii jest w Unii Europejskiej. Po to, by kraj ten mógł nadal skutecznie stawiać opór zagrożeniom ze strony Rosji, podpisała dziś porozumienie między parlamentem a krajami członkowskimi zakładające przeznaczenie kolejnych 145 milionów euro pomocy dla tego jednego z najbiedniejszych krajów Europy. Pomoc makroekonomiczna będzie spożytkowana na najważniejsze, bieżące potrzeby Mołdawii, która kilka miesięcy temu wraz z Ukrainą oficjalnie stała się kandydatem do członkostwa w Unii Europejskiej. Kolejny pakiet pomocy dla Mołdawii składa się ze stu milionów euro w postaci niskooprocentowanych pożyczek i kolejnych czterdziestu pięciu milionów euro w formie dotacji na pokrycie części zewnętrznych potrzeb Kiszyniowa jeszcze w tym roku.Po dzisiejszym zwiększeniu pomocy Mołdawia będzie miała do dyspozycji łącznie niemal trzysta milionów euro.
Read more
Mołdawia: prezydent Maia Sandu podsumowuje szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej
Prezydent Mołdawii Maia Sandu podziękowała wszystkim mieszkańcom kraju za sukces wczorajszego szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Do pałacu pod stolicą kraju Kiszyniowem zjechało kilkudziesięciu przywódców europejskich. W specjalnym nagraniu adresowanym do wszystkich Mołdawian prezydent tego kraju Maia Sandu podziękowała mieszkańcom za organizację tego wielkiego wydarzenia dla tego niewielkiego kraju. Światowe komentarze podkreślają, że Mołdawia poradziła sobie pod każdym względem, co nie było proste w jednym z najbiedniejszych krajów Europy, zaledwie dwadzieścia kilometrów od granicy z Ukrainą na której toczy się wojna. „Cieszmy się i bądźmy dumni, że byliśmy gospodarzami historycznego wydarzenia, dzięki któremu nasz kraj był widziany i słyszany w całej Europie. To zasługa nas wszystkich. Razem wprowadzimy Mołdawię do Unii Europejskiej”- powiedziała Maia Sandu. We wczorajszym szczycie Europejskiej Wspólnoty Politycznej uczestniczyło kilkudziesięciu przywódców z całej Europy. Poza sprawami europejskimi na marginesie szczyu omówiono wiele innych problemów dotyczących poszczególnych krajów. Wiela wsparcia otrzymała Ukraina, z której niespodziewanie przyjechał prezydent Wołodymyr Zełeński. Polskę na tym spotkaniu reprezentował premier Mateusz Morawiecki.
Read more
UE przekaże Mołdawii 40 mln euro na dozbrojenie, 30 mln dostanie Gruzja
Unia Europejska zdecydowała o przekazaniu Mołdawii 40 milionów euro na dozbrojenie. Szef unijnej dyplomacji Josep Borrell poinformował dziś również, że 30 milionów euro otrzyma Gruzja. To potwierdza zaangażowanie Unii w zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności w regionie – skomentował szef unijnej dyplomacji. Pieniądze mają być wzmocnić odporność sektora obronnego obu krajów. Będą pochodzić z Europejskiego Funduszu Pokojowego, z którego dozbrajana jest Ukraina walcząca z rosyjskim najeźdźcą. Mołdawia również od dłuższego czasu jest pod rosyjską presją, były o doniesienia o moskiewskich planach przejęcia nad nią kontroli. Rosja wystrzeliwała rakiety, które przelatywały nad Mołdawią, a kilka pocisków spadło na jej terytorium. Dlatego władze w Kiszyniowie zwróciły się do Brukseli o wsparcie finansowe. Znaczna część z 40-milionowej puli ma być przeznaczona na mobilny radar dalekiego zasięgu. Na liście są też między innymi pick-upy, ciężarówki i sprzęt łączności, oraz do obrony cybernetycznej. Gruzińskie siły zbrojne również mają być wzmocnione w cyberprzestrzeni, a także otrzymać sprzęt inżynieryjny, dowodzenia i kontroli, medyczny oraz logistyczny.
Read more
Prezydent Mołdawii: Rosja nie będzie uczyć nas demokracji
W obszernym wywiadzie telewizyjnym prezydent Mołdawii Maia Sandu po raz kolejny odniosła się do ujawnienia planów Rosji chcącej zmiany władzy w jej kraju. Stwierdziła, że Rosja nie jest w stanie udzielać Mołdawii lekcji demokracji. Maia Sandu rozmawiała dziś z dziennikarzem telewizji TVR Moldova. Większość wywiadu poświęcona była informacjom, które również sama prezydent potwierdziła niedawno, że Rosja ma plan obalenia legalnie wybranych mołdawskich władz poprzez prowokacje, masowe protesty prorosyjskich partii, a także sabotaż rosyjskich agentów. W tę strategię wpisuje się też dzisiejsza wypowiedź ministra spraw zagranicznych Rosji, który stwierdził, że władze w Kiszyniowie nie są prawdziwą reprezentacją mołdawskich obywateli. „Rosja nie jest w stanie dać nam lekcji demokracji. Radzę im sprawdzić międzynarodowe rankingi zachowania wartości demokratycznych i gdzie plasują się nasze kraje” – powiedziała prezydent Mołdawii. Pytana, czy nie boi się rosyjskiej inwazji wojskowej powiedziała, że w tej chwili nie widzi takiej możliwości. Zaznaczyła, że dzieje się tak dzięki Ukraińcom, którzy walcząc o swoja wolność powstrzymują Rosję przed dalszymi działaniami.
Read more
Mołdawia będzie się domagać odszkodowania od Gazpromu
Mołdawski minister infrastruktury Andrei Spinu poinformował, że jego kraj pozwie Gazprom. Rosyjski koncern w ostatnich miesiącach bardzo mocno ograniczył przesył gazu do Mołdawii. Minister Spinu powiedział w rozmowie z rumuńską redakcją Deutsche Welle, że rządowi prawnicy pracują już nad pozwem wobec Gazpromu. Ostatni kontrakt Mołdawia podpisała z rosyjskim koncernem jesienią zeszłego roku. Od tego czasu, przede wszystkim z powodu wojny na Ukrainie i wsparcia, jakiego udziela Mołdawia napadniętemu państwu, Gazprom znacznie ograniczył ilość wysyłanego tu gazu. Ostatnio Kiszyniów informował, że otrzymano 60 procent mniej gazu, niż to było zapisane w umowie. Z powodu niedoboru gazu ograniczono też czasowo produkcję prądu w Naddniestrzu, które zaopatrywało w energię całą Mołdawię. Mołdawski minister powiedział, że Rosjanie będą musieli za zapłacić za tę sytuację. Będzie się domagał wysokich odszkodowań i rekompensat. Pytany przez dziennikarzy, jakiej reakcji Gazpromu się spodziewa, minister odpowiedział, że ostatni rok pokazał, iż koncern jest zdolny do wszystkiego, a działania jego kierownictwa wykraczają poza standardy obowiązujące w gospodarce i handlu.
Read more
Negocjacje Mołdawia – Naddniestrze
W stolicy Mołdawii Kiszyniowie odbywają się rozmowy dwustronne o uregulowaniu statusu zbuntowanej mołdawskiej prowincji Naddniestrze. Dla strony mołdawskiej równie ważna jest kwestia dostaw energii. Rozmowy odbywają się w kiszyniowskim biurze OBWE. Negocjator ze strony Naddniestrza powiedział przed spotkaniem mołdawskim dziennikarzom, że przyjeżdża na spotkanie z konstruktywnymi propozycjami. Według niego Tyraspol mógłby rozpocząć dostarczanie energii elektrycznej do pozostałej części Mołdawii, co byłoby niezwykle opłacalne. Teraz Mołdawia płaci za import prądu wysokie ceny na rynkach komercyjnych – szczególnie z Rumunii. Wicepremier mołdawskiego rządu Oleg Serbrian stwierdził, że ma nadzieję że stronom uda się znaleźć porozumienie w sferze energetyki. Negocjatorzy mają również rozmawiać o swobodnym przepływie osób. Elektrownia Cuciurgan w zbuntowanym Naddniestrzu przestała wysyłać prąd do Mołdawii na początku listopada. Oficjalnym powodem było drastyczne zmniejszenie dostaw gazu ziemnego do elektrowni przez rosyjski Gazprom. Naddniestrze jest uzależnione od Rosji – w regionie stacjonują rosyjskie wojska.
Read more