Premier Litwy: Święto Konstytucji 3 Maja jest też świętem narodu litewskiego
Dzień Konstytucji 3 Maja jest też świętem narodu litewskiego – pisze premier Litwy Ingrida Szimonyte. Gratulacje z dzisiejszego święta skierowała do szefa polskiego rządu Donalda Tuska oraz narodu polskiego. Na Litwie ten dzień zaliczany jest do “dni upamiętnianych”, ale nie jest wolny od pracy. Premier Litwy napisała, że Konstytucja 3 Maja jest dziedzictwem naszych dwóch narodów oraz symbolem wolnych ludzi, które nie straciło na znaczeniu i może stanowić inspirację również w obecnych czasach. “Dzień ten jest nie tylko świętem narodowym Polski, ale też świętem narodu litewskiego” – czytamy w piśmie gratulacyjnym. Ingrida Szimonyte podkreśla, że Polacy i Litwini są bratnimi narodami i historycznymi sojusznikami. “Nasze narody zawsze łączyło pragnienie wolności i jasne zrozumienie, że jesteśmy silni tylko wtedy, gdy jesteśmy zjednoczeni” – przypomniała szefowa litewskiego rządu. Wskazała, że solidarność i ścisła współpraca są też niezwykle ważne w obliczu wyzwań, które stoją przed dzisiejszym światem. Premier Litwy wyraziła przekonanie, że “wspólne osiągnięcia z przeszłości i wyzwania przyszłości, zainspirują nas do kontynuowania bliskiego dialogu oraz strategicznego partnerstwa”. Konstytucja 3 Maja byłą pierwszą w Europie i drugą na świecie ustawą zasadniczą określającą podstawy ustroju państwowego i społecznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 20 października 1791 roku zostały uchwalone szczegółowe przepisy wykonawcze do konstytucji o nazwie Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów. Były one wyjaśnieniem dotyczącym stanu unii polsko-litewskiej.
Read morePrezydent A.Duda o Konstytucji 3 Maja
Mamy być z czego dumni, mieliśmy drugą na świecie – po amerykańskiej – nowoczesną konstytucję – mówił prezydent Andrzej Duda. W okolicznościowym przemówieniu wygłoszonym na placu Piłsudskiego w Warszawie z okazji 233. rocznicy uchwalenia Konstytucji poruszył też kwestie współczesnej polityki międzynarodowej i krajowej. Apelował do politycznych elit o pracę na rzecz rozwoju Polski oraz o dbałość o polskie wojsko. Andrzej Duda powiedział, że ostatnie trzy dni świętowania to “patriotyczny maraton”, który pokazuje “skąd idziemy, gdzie jesteśmy i dokąd powinniśmy zmierzać”. Prezydent podkreślił, że Polska przeszła już drugą drogę w kierunku niezależności, bezpieczeństwa i dobrobytu. Stwierdził, że wieżowce w Warszawie pokazują dynamikę jej rozwoju i nowoczesność. Warszawa – mówił Andrzej Duda – staje się prawdziwym światowym centrum naszej części Europy. Prezydent zauważył, że dzięki obecności Polski w Unii Europejskiej kilometry nowoczesnych dróg możemy liczyć w tysiącach. Polska będzie uczestniczyć w odbudowie Ukrainy po zakończeniu wojny. Taką perspektywę zarysował Andrzej Duda, dziękując jednocześnie Polakom za wszelką pomoc okazaną obywatelom Ukrainy, którzy zamieszkali w Polsce po rosyjskiej inwazji na ich państwo. “Wystawiliście nam piękne świadectwo na cały świat” – powiedział prezydent. Andrzej Duda stwierdził, że rosyjski imperializm jest najpoważniejszym zagrożeniem dla Polski. “Odrodził się potwór, jeden z najniebezpieczniejszych potworów, jakie dla nas istnieją: rosyjski imperializm” – powiedział prezydent. Dodał, że jest to “smok, który niejednokrotnie w historii nas pożerał”. “Dzisiaj próbuje pożreć naród ukraiński, ich ziemie i ich państwo” – podkreślił Andrzej Duda. Polska może i musi zbudować Centralny Port Komunikacyjny – ocenił prezydent. Zdaniem Andrzeja Dudy Polska nie powinna stronić od dużych projektów i inwestycji. Centralny Port Komunikacyjny – stwierdził prezydent – jest potrzebny ze względów ekonomicznych i bezpieczeństwa. “W najdalsze zakątki chcemy polecieć stąd, chcemy polecieć z Polski, chcemy polecieć z naszego lotniska, które zarazem będzie wielkim hubem gospodarczym” – powiedział Andrzej Duda. Podkreślał, że nowe lotnisko byłoby ogromnym zapleczem logistycznym w kwestii bezpieczeństwa, mogąc przyjąć tysiące żołnierzy. Dziś przypada Narodowe Święto Trzeciego Maja, obchodzone w rocznicę uchwalenia przez Sejm Czteroletni w 1791 roku Konstytucji 3 maja. Pierwsza polska ustawa zasadnicza była drugą na świecie, po konstytucji Stanów Zjednoczonych, i…
Read morePolska: historyk o Konstytucji 3 maja
Konstytucja 3 maja była rewolucyjnym aktem prawnym – przypomina historyk Muzeum Historii Polski Michał Bąk. 231 lat temu uchwalona została przez Sejm Czteroletni ustawa rządowa. Przeszła ona do historii jako Konstytucja 3 maja – była drugą na świecie, po konstytucji Stanów Zjednoczonych, a pierwszą w Europie, spisaną konstytucją. Uchwalenie ustawy było możliwe dzięki patriotycznym środowiskom, które rozumiały jak ważną kwestią jest zreformowanie Rzeczypospolitej. Michał Bąk wyjaśnia w rozmowie z IAR, że Konstytucja z 1791 roku wprowadzała Polskę w zupełnie nowy ustrój. “Konstytucja była kompromisem pomiędzy monarchizmem króla, a w republikanizmem szlachty. Przede wszystkim znosiła wolną elekcję i wprowadzała dziedziczenie tronu. Miała rozwiązywać ten problem jaki tworzyły wolne elekcje i chaos, który powodowały i możliwość ingerencji z zewnątrz. Konstytucja w ten sposób miała stabilizować władzę wykonawczą w państwie”. Konstytucja 3 maja ograniczyła znacząco demokrację szlachecką a także zniosła liberum veto. Jednocześnie, przypomina historyk, na Konstytucji zyskiwało przede wszystkim mieszczaństwo, dzięki temu, że prawo miastach zostało uznane za jej część. “Mieszczanie zyskiwali przede wszystkim prawo nienaruszalności osobistej takiej samej jak szlachta”. Gorzej wygląda sytuacja chłopstwa – tłumaczy historyk – która została w bardzo ogólnikowy sposób ujęta: “chłopi są brani w opiekę prawa co właściwie nic nie znaczyło”. Te fundamentalne zmiany polityczne społeczne – podkreśla Michał Bąk – powodowały, że Konstytucja stała się swoistym symbolem walki o nowoczesną, wolną i suwerenną Rzeczypospolitą. “Konstytucja 3 maja była aktem oporu wobec dominacji rosyjskiej i wobec konsekwencji ingerencji głównie właśnie Rosji w sprawy polskie. Był to taki akt, który pokazywał, że Polacy chcą być wolni, Konstytucja poprzez to stała się takim pomnikiem starania Polaków o naprawę błędów ustrojowych, które umożliwiały ingerencję obcych państw” – tłumaczy historyk. Próby przeprowadzenia reform zawartych w Konstytucji, zostały zniweczone już w połowie 1792 roku przez konfederację targowicką zawiązaną w porozumieniu z carycą Rosji Katarzyną II oraz przez wkroczenie wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej. Ostatecznie dokument został uchylony przez sejm grodzieński 23 listopada 1793 roku po klęsce w wojnie polsko – rosyjskiej.
Read moreUSA: A. Blinken składa Polsce życzenia z okazji 3 maja
Sekretarz stanu USA Antony Blinken przekazał Polakom gratulacje z okazji święta Konstytucji 3 maja. Szef amerykańskiej dyplomacji podkreślił bliską współpracę Polski i Stanów Zjednoczonych w wielu obszarach. “W imieniu rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki przekazuję Polakom gratulacje z okazji Święta Konstytucji” – napisał w oświadczeniu Antony Blinken. Sekretarz stanu podkreślił, że przyjaźń pomiędzy Polską a Stanami Zjednoczonymi sięga XVIII wieku, kiedy to oba kraje przyjęły swoje konstytucje, które ukształtowały demokratyczne instytucje chroniące wolność, bezpieczeństwo i dobrobyt swoich obywateli. “Od tego czasu nasze relacje zacieśniły się i wzmocniły. Obecnie nasza współpraca dotyczy globalnych zagrożeń i wyzwań. Odpowiadamy na nie przez NATO, Umowę o wzmocnionej współpracy obronnej pomiędzy Polską a USA, Trójmorze i na wiele innych sposobów” – oświadczył szef amerykańskiej dyplomacji. Blinken określił Polskę mianem sojusznika i przyjaciela i wyraził przekonanie, że w najbliższych latach stosunki transatlantyckie będą się rozszerzać i pogłębiać.
Read more









