Dziś Światowy Dzień Słuchu
Coraz więcej ludzi ma problemy z słuchem – według badań specjalistów na świecie z powodu utarty słuchu cierpi około półtora miliarda osób, a połowa osób po 65. roku życia ma kłopoty z komunikacją właśnie z powodu utraty słuchu. Dziś Światowy Dzień Słuchu. Narządy słuchu są niezwykle delikatne z tego powodu bardzo ważna jest profilaktyka, między innymi unikanie zakażeń i chorób dróg oddechowych – mówi dyrektor Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach profesor Henryk Skarżyński. “Należy unikać przyczyn, które doprowadzają do problemów słuchu” – dodaje. Jest to oczywiście trudne, bo często trudno uniknąć infekcji górnych dróg oddechowych, podczas których dochodzi do pewnych zmian słuchu. “Trudno też uniknąć zakażenia COVID-em, po którym w ostatnich latach coraz częściej rozpoznajemy głębokie wady słuchu” – podkreśla specjalista. Z kolei audiolożka profesor Elżbieta Włodarczyk podkreśla, że bardzo ważne jest unikanie nadmiernego hałasu. “Przestrzeń publiczna jest zaśmiecona hałasem, dlatego bardzo trudno jest unikać hałasu, ale w miarę możliwości nie powinniśmy go sobie dokładać. Słuchając muzyki nie powinniśmy przekraczać komfortowych natężeń i nie przesadzać z ilością dźwięku. Jeżeli zabieramy dzieci na zawody sportowe, do hali, na stadion warto pamiętać, by założyć im słuchawki chroniące przed nadmiernym hałasem” – mówi. Ubytek słuchu często określany jako jest jako “niewidzialna niepełnosprawność”, dlatego tegoroczne hasło Światowego Dnia Słuchu to: “Zmiana sposobu myślenia: sprawmy, aby pielęgnacja uszu i słuchu stała się rzeczywistością dla wszystkich!”. Hasło wzywa do globalnej solidarności i działań na rzecz poprawy zdrowia słuchu ludzi.
Read more
Nowe księżyce w Układzie Słonecznym
Astronomowie odkryli trzy nieznane wcześniej księżyce w Układzie Słonecznym – dwa wokół Neptuna i jeden należący do Urana. Prawdopodobnie jest to najmniejszy do tej pory rozpoznany satelita tej planety. Obiekty mają zaledwie po kilka kilometrów średnicy, a ich orbity są znacznie oddalone od planet. Jednemu z nich okrążenie Neptuna zajmuje 27 lat. Księżyce zauważono w obserwatoriach na Hawajach i w Chile. Wczoraj ich obecność ogłosiła oficjalnie Międzynarodowa Unia Astronomiczna. Uznaje się, że wokół planet krąży jeszcze wiele nieznanych księżyców. Najnowsze odkrycia podnoszą liczbę znanych księżyców Neptuna do 16 a Urana do 28.
Read more
Odyseusz wylądował na Księżycu
Amerykański lądownik Odyseusz, albo “Oddie” jak nazywają go zaangażowani w misję naukowcy,wylądował na Księżycu. To pierwsza od 50 lat udana amerykańska misja księżycowa. Pierwszy raz w historii na srebrny globie wylądowała prywatna firma. Lądownik Odyseusz zbudowało prywatne przedsiębiorstwo – Intuitive Machines z Houston, w stanie Teksas. Firma poinformowała, że statek bezpiecznie wylądował na powierzchni Księżyca i nawiązał połączenie z Ziemią. Misja została przygotowana na zlecenie NASA w ramach programu współpracy komercyjnej. Statek wylądował w okolicach południowego bieguna księżycowego. Będzie tam zbierał dane, które mają być wykorzystane przy organizacji misji załogowych na Księżyc. Amerykanie planują ponownie wysłać człowieka na srebrny glob jeszcze w tej dekadzie.
Read more
Redakcja
- Nauka , Wiadomości USA
- February 21, 2024
- 88 views
Odyseusz już w orbicie Księżyca
Prywatny lądownik Odyseusz wszedł na orbitę Księżyca przed podejściem do lądowania na powierzchni ziemskiego satelity. To pierwsze tego typu przedsięwzięcie człowieka od ponad 50 lat. Lądownik należy do amerykańskiej firmy Intuitive Machines. Został wyniesiony w przestrzeń kosmiczną 15 lutego w ramach misji IM-1. Start miał miejsce w Centrum Kosmicznym Kennedy’ego na Florydzie, a komunikacja z lądownikiem jest prowadzona poprzez centrum kosmiczne w Houston. Misja jest częścią przedsięwzięcia amerykańskiej agencji kosmicznej NASA o nazwie Artemida. Jej celem są nowe badania Układu Słonecznego. “Mają one pomóc zrozumieć nam procesy zachodzące w przestrzeni kosmicznej, na planetach, a także pomóc w poszukiwaniu wody we Wszechświecie” – napisano w komunikacie NASA.
Read more
“Wstrzymał słońce…” – 551. rocznica urodzin polskiego astronoma
551 lat temu, 19 lutego 1473 roku, urodził się Mikołaj Kopernik, wybitny astronom, matematyk i lekarz. Był twórcą heliocentrycznej teorii Układu Słonecznego, zgodnie z którą to Ziemia obraca się wokół Słońca, a nie na odwrót, jak wtedy sądzono. Napisał przełomowe dla światowej nauki dzieło “De revolutionibus orbium coelestium”, czyli “O obrotach sfer niebieskich”. Jego epokowe odkrycie zmieniło sposób widzenia świata i przyczyniło się do rozwoju nauki w Europie Zachodniej. Kopernik miał też ogromne zasługi w dziedzinie ekonomii, matematyki, prawa i medycyny, a także jako tłumacz poezji włoskiej. Wielki polski uczony zmarł 21 maja 1543 roku. Zmiana światopoglądowa i obyczajowa, niosąca za sobą również skutki polityczne i religijne, jaką spowodowało dzieło Kopernika, wydane drukiem w 1543 roku w Norymberdze, została nazwana “przewrotem kopernikańskim”. Teoria słynnego astronoma stała się podstawą rozwoju nauk ścisłych w epoce renesansu. Jej zwolennikami byli Jan Kepler i Galileusz, a główne założenia w dziedzinie kosmologii rozszerzyli Thomas Digges i Giordano Bruno. To oni pokazali, że droga, którą rozpoczął Kopernik, prowadzi do poznania prawdziwej konstrukcji Układu Słonecznego czy Kosmosu . W 1616 dzieło astronoma znalazło się jednak na kościelnym indeksie ksiąg zakazanych, skąd zostało usunięte dopiero w 1822 roku. Zgodnie z uchwałą Senatu, w związku z 480. rocznicą śmierci astronoma, a także 550. rocznicą urodzin, która przypadała w ubiegłym roku – rok 2023 był Rokiem Mikołaja Kopernika. W Toruniu odbył się 19 lutego Światowy Kongres Kopernikański. Wzięło w nim udział 700 badaczy i ekspertów, w tym pięciu laureatów Nagrody Nobla. Mikołaj Kopernik zmarł 21 maja 1543 roku we Fromborku, w którym spędził sporą część życia. Został pochowany w tamtejszej archikatedrze, jednak poszukiwania grobu astronoma trwały kilkaset lat. Dopiero w 2005 roku, podczas prowadzonych tam wykopalisk, odnaleziono jego szczątki, co potwierdziły badania genetyczne. W 2010 roku odbyła się powtórna ceremonia pogrzebowa. Szczątki astronoma ponownie pochowano w archikatedrze we Fromborku. Złożono je pod posadzką przy ołtarzu świętego Krzyża, którym za życia opiekował się Kopernik. Mikołaj Kopernik był nie tylko astronomem, ale też prawnikiem, matematykiem oraz znakomitym lekarzem. Do dziś zachowały się recepty pisane jego ręką. Jak inni lekarze w tamtych…
Read more
PAN: Polacy nie widzą człowieka w osobie o przeciwnych pogłądach
Polacy często nie widzą człowieka w osobie o przeciwnych poglądach politycznych. Taki wniosek płynie z badania Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk. Naukowcy z Laboratorium Poznania Politycznego zbadali między innymi stopień dehumanizacji, wzajemnej wrogości między Polakami, zaufanie do państwa oraz skłonność do spiskowych teorii. Wszystko tuż przed i tuż po wyborach parlamentarnych 15 października. W okresie przedwyborczym najwyższy poziom odczłowieczania swoich rodaków widoczny był wśród elektoratu Koalicji Obywatelskiej (2,57) i jej koalicjantów. Najniższy odsetek (1,77) zanotowano w gronie wyborców PiS. Jak mówi Dominika Adamczyk z Laboratorium Poznania Politycznego PAN, ostatnie wybory przyniosły pewne zmiany. “W naszym badaniu zaobserwowałyśmy szczególnie wysoki poziom odczłowieczania osób o przeciwnych poglądach politycznych. Po wyborach poziom dehumanizacji przeciwników politycznych spadł wśród wyborców nowo utworzonego rządu, utrzymując się jednak nadal na wysokim poziomie – wyższym niż poziom dehumanizacji pozornie bardziej odmiennych od Polaków grup obcych, takich jak uchodźcy z Afryki i Azji” – mówi współautorka badania. Na skutek zmiany władzy wyborcy Zjednoczonej Prawicy zaczęli bardziej negatywnie odnosić się do własnego narodu (wzrost średniej dehumanizacji do 2,01). To jednak nadal najmniej z grona elektoratu wszystkich ugrupowań, największy odsetek dehumanizacji osób o odmiennych poglądach odnotowano wśród głosujących na Trzecią Drogę (2,73). Zespół Polskiej Akademii Nauk wskazuje również na problem Polaków z pogodzeniem się z wynikiem wyborów. Dominika Adamczyk podkreśla, że wyniki mogą wskazywać, że nie jesteśmy gotowi na akceptację systemu, w którym wygrywa formacja, której nie poparliśmy. “Poparcie dla systemu demokratycznego wydaje się być poparciem warunkowym. Państwo funkcjonuje dobrze, ale tylko wtedy, kiedy wybory wygrywa ‘nasza’ partia. W sytuacji, w której wyniki nie są zgodne z oczekiwaniami, cały system funkcjonowania państwa i wiara w zasadność demokracji zaczynają być kwestionowane” – zauważa członkini Laboratorium Poznania Politycznego. Po wyborach poparcie dla demokracji zmalało wśród wyborców Zjednoczonej Prawicy (z 3,47 na 3,33) i wzrosło u wyborców Koalicji Obywatelskiej (z 3,83 na 3,93) oraz Trzeciej Drogi (z 3,6 na 3,72). Poziom poparcia dla demokracji wśród wyborców Konfederacji pozostał podobnie niski – 36 proc. wyborców tej partii zgadza się ze stwierdzeniem, że “ustrój demokratyczny prowadzi do niezdecydowania i zbyt wielu konfliktów”. Po wyborach wśród…
Read more
Mur w Bałtyku
Jedenaście tysięcy lat ma mur na dnie Bałtyku, odkryty u wybrzeża Niemiec. Przypadkowe odkrycie naukowców jest najstarszą budowlą znalezioną w Morzu Bałtyckim. Prawdopodobnie jest to też najstarsza w Europie budowla megalityczna. Geolodzy z Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii szukali na dnie Bałtyku manganu na marglu. Mangan to pierwiastek, margiel to skała. Znaleźli około 1 500 kamieni ułożonych w mur o wysokości jednego metra. Naukowcy podzielili się wiedzą z kolegami z innych branż, korzystali też z pomocy nurków i po blisko trzech latach badań ustalili, że to budowla, która teraz jest 21 metrów pod powierzchnią, bo została wzniesiona przed polodowcowym zalaniem tego terenu. Dlatego wiadomo, że mur ma około 11 tysięcy lat. Zbudowali go w epoce kamienia myśliwi, którzy zapędzali dzięki temu renifery w obszar na skraju lokalnego jeziora bądź wrzosowiska, jak wynika z ustaleń archeologów. W tej części Bałtyku nie brakuje namierzonych podwodnych obiektów, ale najstarszy z dotąd ujawnionych ma najwyżej dziewięć tysięcy lat. Dlatego naukowcy mogą chwalić się rekordem, ale prac nie przerywają – podwodny mur zostanie zbadany jeszcze echosondami.
Read more
477 grindwali wyrzuconych na brzeg
477 waleni z gatunku grindwali zmarło w ostatnich dniach na dwóch plażach Nowej Zelandii. Zwierzęta zostały wyrzucone na brzeg Wysp Chatham, leżących około 800 kilometrów na wschód od głównych wysp Nowej Zelandii. W piątek na jednej z plaż odnaleziono 232 ssaki, a kolejne 245 na drugiej plaży w poniedziałek. Ssaki zmarły bądź zostały uśpione. Odległa od siedlisk ludzkich lokalizacja plaż i obecność rekinów w otaczających wodach spowodowały, że zepchnięcie grindwali z powrotem do morza nie było możliwe. Dwa tygodnie wcześniej około 200 grindwali zmarło po wyrzuceniu na plaże na australijskiej wyspie Tasmania. Masowa śmierć grindwali pilotów (pilot whales) wyrzuconych na brzeg jest częstym zjawiskiem w Nowej Zelandii, szczególnie w miesiącach letnich. Naukowcy nie wiedzą, co dokładnie powoduje to zjawisko, ale przypuszczają, że system geolokacji używany przez walenie może je czasem zawodzić. Nowa Zelandia ma najwyższy na świecie wskaźnik wyrzuconych na brzeg delfinów i wielorybów. Na plażach co roku znajdowane są setki tych ssaków.
Read more
Najwyższe drzewo świata
Brazylijscy naukowcy odnaleźli najwyższe drzewo, jakie kiedykolwiek odnaleziono w Puszczy Amazońskiej: to orzech, który ma 88,5 metra wysokości, pień o średnicy 9,9 metra, waży 400 ton i ma od 400 do 600 lat. Naukowcy zobaczyli po raz pierwszy tego giganta na zdjęciu satelitarnym z 2019 roku. Podjęta w tym samym roku pierwsza wyprawa nie powiodła się. Dopiero druga, starannie przygotowywana przez dwa lata wyprawa, złożona z 19 osób, która trwała od 12 do 25 września i której uczestnicy korzystali z pomocy miejscowej, rdzennej ludności, została uwieńczona sukcesem. Drzewa i cała roślinność Amazonii odgrywa fundamentalną rolę w spowalnianiu niekorzystnych dla człowieka zmian klimatycznych. Jednak w ciągu ostatnich trzech lat wylesianie brazylijskiej Amazonii, wskutek rabunkowej eksploatacji jej bogactw mineralnych i wyrębu cennego drewna, przyspieszyło o 75 procent.
Read more
Djokovic – nowy rodzaj chrząszcza?
Kim jest Novak Djokovic nikomu tłumaczyć nie trzeba i do tej pory, kiedy ktoś wymieniał jego nazwisko wszystko o czym myślelismy to tenis. Ale serbscy naukowcy postarali sie o to, żeby było inaczej. Właśnie nazwali nowy gatunek chrząszcza na cześć tenisisty. Owad, należący do występującego w Europie rodzaju chrząszczy biegaczowatych Duvalius, został odkryty kilka lat temu w podziemnym wyrobisku w zachodniej Serbii. Nazwano go Duvalius Dokovici. Jak uzasadniają naukowcy.to forma docenienia szybkości chrabąszcza, jego siły, elastyczności, zdolności do przetrwania w trudnym środowisku. Badacz Nikola Vesović podkreślił, że nazwa nadana owadowi to wyraz wdzięczności dla serbskiego tenisisty za jego dorobek. “To człowiek, który wiele zrobił dla tego kraju. Czujemy się zobowiązani do tego, aby mu się odwdzięczyć w sposób, w jaki możemy” – powiedział naukowiec. 35-letni Novak Djoković wygrał w karierze 89 turniejów ATP, w tym 21 turniejów wchodzących w skład Wielkiego Szlema.
Read more