Symbole Wielkiej Soboty i Wielkanocy

Kościół katolicki obchodzi dziś Wielką Sobotę – dzień ciszy i oczekiwania. To również dzień odwiedzania Bożego Grobu. Święta Wielkiej Nocy są pełne symboli związanych z obrzędami słowiańskimi i kościelnymi. Do najbardziej popularnych należą baranek, jajko i zajączek. Baranek symbolizuje Chrystusa i jego odkupienie grzechów, zaś zajączek to nowe życie. Elżbieta Osińska-Kassa z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi mówi, że jajko – obok wody, ognia i zielonej gałązki – to jeden z czterech podstawowych symboli związanych z tradycyjną polską obrzędowością wielkanocną i wiosenną. Poświęcone jajko stanowiło symbol początku nowego życia. Dzielono się nim podczas śniadania wielkanocnego, zaś w formie pisanki było też prezentem dla chrześniaków w czasie świąt, albo – jeżeli było wręczane przez dziewczynę chłopcu – wyraźnym akceptem do zalotów z jego strony. Ogień to symbol śmierci i oczyszczenia. W niektórych parafiach w Wielką Sobotę palono ogniska. Wierni odpalali od nich świecie, by rozpalić pierwszy ogień w piecu domowym. Zabierano także węgielki z ognisk i wrzucano je do święconej wody. Wierzono bowiem, że dzięki temu dłużej będzie miała właściwości lecznicze. Woda była symbolem płodności, obmywano się nią w Wielki Piątek i oblewano w poniedziałkowy śmigus. Woda, którą święcono w Wielką Sobotę, przez cały rok miała zapewniać w gospodarstwie urodzaj. Mieszkańcy wsi uważali, że ma właściwości lecznicze. Zielona gałązka to symbol zmartwychwstania. Występowała w dwóch formach – jedna to gaik, czyli przystrojony pęk gałęzi, z którym chodzono po wsiach. Druga to palma wielkanocna, którą tradycyjnie była witka wierzbowa z kotkami.

Read more

Wielka Sobota – dzień ciszy i oczekiwania

Kościół katolicki obchodzi dziś Wielką Sobotę – dzień ciszy i oczekiwania. To również dzień odwiedzania Bożego Grobu. Po śmierci krzyżowej i złożeniu do grobu wspomina się zstąpienie Jezusa Chrystusa do otchłani. Wieczorem celebrowana jest Liturgia Wigilii Paschalnej – najważniejsze i najdłuższe nabożeństwo roku kościelnego. To wtedy „przez ciemności nocy idziemy za Paschałem, symbolem zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa”, podkreśla redaktor naczelny tygodnika “Idziemy” ksiądz Henryk Zieliński. „To jest bardzo głęboka symbolika, gra światła, milczenia, ciszy. Idziemy za Paschałem, wchodzimy do świątyni, po to aby przeżywać razem z Nim, Paschę nowego Królestwa” – wyjaśnia kapłan. Dalsza część liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami, które przypominają historię zbawienia. Tej nocy powraca po blisko pięćdziesięciu dniach uroczysty śpiew „Alleluja”. Celebrans dokonuje poświęcenia wody, która przez cały rok będzie służyła głównie do obrzędu chrztu świętego. „Idąc za Chrystusem Zmartwychwstałym, uczestniczymy w liturgii, chcąc się rozsmakować w uczcie Nowego Królestwa, do którego Chrystus ma nas dopiero doprowadzić. Ważnym elementem są obrzędy chrztu. Poświęcenie wody chrzcielnej. Dla nas woda Chrztu Świętego jest tym, co nas oczyszcza z grzechu pierworodnego, uwalnia nas ze swego rodzaju opresji szatana, zła, które nam na tym świecie grozi” – podkreśla ksiądz Henryk Zieliński. Proboszcz warszawskiej bazyliki Świętego Krzyża ksiądz Bartosz Pikul wyjaśnia, że Wielka Sobota jest dniem wielkiej ciszy i adoracji przy grobie Jezusa. „W tym dniu wspominamy wstąpienie Chrystusa do otchłani. Wierzymy, że Chrystus po swojej męce wstępuje do krainy zmarłych. To znaczy, że Jego wielka, zbawcza Ofiara dotknęła nie tylko ludzi żyjących, ale także ludzi wszechczasów. Ogłosił Ewangelię, swoje zwycięstwo ludziom zmarłym, ale i złym mocom – po to zstępuje do krainy zmarłych. To czas, kiedy w tej krainie zmarłych przywraca nadzieję oczekującym Go” – tłumaczy kapłan. Tradycją Wielkiej Soboty jest poświęcenie pokarmów wielkanocnych: chleba -znaku Ciała Pańskiego, mięsa – na pamiątkę baranka paschalnego, oraz jajek, które symbolizują nowe, odradzające się życie. Wigilia Paschalna kończy się Eucharystią i procesją rezurekcyjną, oznajmiającą, że Chrystus zmartwychwstał i zwyciężył śmierć. 

Read more