RedakcjaPokojowa Nagroda Nobla dla Iranki Narges Mohammadi
Narges Mohammadi, irańska działaczka na rzecz praw człowieka, została uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla. W uzasadnieniu, ogłoszonym w Oslo czytamy, że nagroda została przyznana za “walkę przeciwko uciskowi kobiet w Iranie oraz walkę na rzecz promowania praw człowieka i wolności dla wszystkich”. “Tegoroczna Pokojowa Nagroda Nobla jest również wyrazem uznania dla setek tysięcy ludzi, którzy demonstrowali przeciwko polityce teokratycznego reżimu w zakresie dyskryminacji i ucisku wymierzonego w kobiety” – przekazano. Narges Mohammadi ma 51 lat. Była rresztowana 13 razy. Irański reżim skazał ją łącznie na 31 lat więzienia i 154 baty. Obecnie przebywa w więzieniu. W ubiegłym roku Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał białoruski opozycjonista Aleś Bialacki oraz organizacje Memoriał i Centrum Wolności Obywatelskich. Do tej pory wśród wyróżnionych są m.in.: Światowy Program Żywnościowy, Unia Europejska, były prezydent USA Barak Obama, były sekretarz generalny ONZ Kofi Annan czy były prezydent RPA Nelson Mandela. W tym roku do noblowskiej komisji wpłynęło 305 nominacji, w tym dla 212 osób i 93 organizacji.
Read more
Literacką Nagrodę Nobla otrzymał norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse
Literacką Nagrodę Nobla otrzymał norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse. Szwedzka Akademia uhonorowała go „za nowatorskie sztuki i prozę, która dała wyraz temu, co niewypowiedziane”. Autor debiutował w 1983 roku książką „Czerwone, czarne”. Jego najbardziej znane dramaty to „Imię” z 1995 roku i „Dziecko” z 1997.Werdykt Akademii Noblowskiej ogłosił jej sekretarz, Mats Malm. „Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za 2023 otrzymał norweski pisarz Jon Fosse za innowacyjne sztuki i prozę, które dają wyraz temu, co niewypowiedziane” – ogłosił sekretarz Szwedzkiej Akademii. Nagroda Nobla to prestiżowe wyróżnienie, przyznawane od 1901 roku oprócz literatury także za zasługi na rzecz pokoju oraz za wybitne osiągnięcia naukowe – w dziedzinie fizjologii lub medycyny, fizyki, chemii, a także ekonomii. W ubiegłym roku literacką nagrodę otrzymała pochodząca z Francji Annie Ernaux. Pisarka została uhonorowana za “za odwagę i przenikliwość, z jaką odkrywa korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia osobistej pamięci”. Literacką Nagrodą Nobla zostało dotąd wyróżnionych 119 osób, w tym pięcioro Polaków – Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont, Czesław Miłosz, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk. Pierwszym laureatem w historii literackiego Nobla został w 1901 roku francuski poeta, Sully Prudhomme.
Read more
Drugi etap spuszczania wody z uszkodzonej elektrowni jądrowej w Fukushimie
Japonia rozpoczęła drugi etap spuszczania wody z uszkodzonej elektrowni jądrowej w Fukushimie do Oceanu Spokojnego. Pierwszy etap zakończył się 11 września. Codziennie do Pacyfiku trafia pół miliona litrów skażonej wody. Podobnie jak w pierwszym etapie do oceanu ma trafić 7 tysięcy 800 ton. Cała operacja, zatwierdzona przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej, ma potrwać około 30 lat. Woda musi być wciąż używana do chłodzenia zniszczonych reaktorów. Zgromadzone dotąd półtora miliona ton zajmuje tysiąc stalowych kontenerów, składowanych na nadmorskim terenie. To objętość, odpowiadająca pięciuset czterdziestu basenom olimpijskim. W zbiornikach brakuje już miejsca. Operator instalacji TEPCO twierdzi, że specjalny system filtrowania o nazwie ALPS usunął wszystkie pierwiastki radioaktywne z wyjątkiem trytu. Japońskie władze zapewniają, że uzdatniona woda przed wylaniem do Pacyfiku jest rozcieńczana znacznie poniżej międzynarodowych poziomów zawartości substancji radioaktywnych. Przeciw akcji spuszczania skażonej wody do morza protestują jednak Chiny, oraz działacze z Korei Południowej.
Read more
Korea Północna wstrzymała pracę reaktora jądrowego w Jongbjon
Korea Północna wstrzymała pracę reaktora jądrowego w Jongbjon. Zdaniem władz w Seulu i w Waszyngtonie może to oznaczać, że Pjongjang próbuje uzyskać pluton nadający się do celów wojskowych. Kompleks nuklearny w Jongbjon to największy tego typu obiekt w Korei Północnej. Jak ustaliły południowokoreańskie i amerykańskie służby wywiadowcze, na początku miesiąca władze w Pjongjangu wstrzymały pracę jednego z tamtejszych reaktorów jądrowych. Informację podały południowokoreańskie media, powołując się na źródła rządowe. Władze Korei Południowej i Stany Zjednoczone obawiają się, że teraz Północ może wznowić prace nad bronią atomowa. Wypalone pręty paliwowe z wyłączonego reaktora można przetworzyć i pozyskać z nich pluton potrzebny do budowy takiej broni. Seul obawia się też, że w najbliższym czasie Północ przeprowadzi kolejną próbę nuklearną. Dotychczas Korea Północna przeprowadziła sześć podziemnych testów nuklearnych. Władze w Pjongjangu twierdzą, że dysponują bronią atomową, ale informacje o swoim nuklearnym arsenale utrzymują w tajemnicy. Eksperci szacują, że Korea mogła pozyskać około 70 kilogramów plutonu, co pozwoliłoby jej wyprodukować około 20 głowic jądrowych.
Read more
Australia: referendum ws. przyznania głosu rdzennym mieszkańcom kraju
W Australii rozpoczęło się przedterminowe referendum w sprawie przyznania głosu w parlamencie i rządzie rdzennym mieszkańcom kraju. Z obecnych sondaży wynika, że za wprowadzeniem zmian w konstytucji na korzyść Aborygenów opowiada się prawie 40 procent społeczeństwa, a przeciwnych jest prawie 60 procent. Referendum oficjalnie zaplanowane jest na 14 października, jednak Australijczycy, którzy nie mogą wziąć udziału w tym terminie, mają możliwość oddania głosu wcześniej. Lokale wyborcze otwarte zostały między innymi w Nowej Południowej Walii, Queensland, Australii Południowej i Australijskim Terytorium Stołecznym. W 2017 roku, po rozmowach z wieloma członkami i przywódcami społeczności rdzennej, opublikowano tak zwane Oświadczenie Uluru, w którym zaproponowano zmiany konstytucyjne, mające poprawić status Aborygenów w Australii.
Read more
Nobel 2023 z fizyki – laureaci
Nagrodę Nobla 2023 z fizyki otrzymali: Pierre Agostini, Ferenc Krausz i Anne L’Huillier. Szwedzka Akademia Nauk uhonorowała trójkę naukowców za wykorzystanie ultraszybkich impulsów świetlnych w badaniu zachowania elektronów. Jak podano w uzasadnieniu, naukowcy zostali nagrodzeni za odkrycie „eksperymentalnych metod z wykorzystaniem attosekundowych impulsów świetlnych, pozwalających dokładniej badać dynamikę elektronów w materii”. Attosekunda to jednostka czasu, odpowiadająca jednej trylionowej części sekundy, a wykorzystanie tak szybkich impulsów świetlnych ma umożliwić dokładne badania wnętrza atomu i molekuły. Oprócz złotych medali i kaligrafowanych dyplomów, tegoroczni laureaci otrzymają do równego podziału 11 milionów koron szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych. W dotychczasowej historii to już 117 nagroda Nobla w dziedzinie fizyki. W gronie laureatów znalazła się jedna Polka – Maria Skłodowska-Curie, która została nagrodzona w 1903 roku, wraz z mężem Piotrem Curie i Henrim Becquerelem, za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla – także w 1911 roku, tym razem z chemii. Jest też jedynym uczonym w historii uhonorowanym Noblem w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.
Read more
Seszele: lider opozycji oskarżony o czary
Lider głównej partii opozycyjnej na Seszelach został oskarżony o “stosowanie czarów”. Patrick Herminie, szef partii Zjednoczone Seszele, który zapowiedział start w wyborach prezydenckich w 2025 roku, został aresztowany w piątek w siedzibie partii. Zanim zwolniono go z więzienia, przeszukano jego biuro. Dziś Patrick Herminie wraz z siedmioma innymi osobami usłyszał zarzuty “czarów” oraz “nienaturalnych i związanych z przesądami” działań. Patrick Herminie powiedział, że “to przedstawienie polityczne prezydenta Wavela Ramkalawana, mające na celu wyeliminowanie tych, o których wie, że odsuną go od władzy w 2025 roku”. Prokuratura przedstawiła liderowi opozycji zarzuty na podstawie znalezienia jego nazwiska w konwersacji internetowej z Tanzańczykiem, zatrzymanym we wrześniu za posiadanie “przedmiotów związanych z czarami”. Herminie i pozostali oskarżeni o stosowanie zjawisk nadprzyrodzonych opuścili więzienie za kaucją, natomiast pochodzący z Tanzanii mężczyzna pozostał w areszcie. Kolejna rozprawa w tej sprawie odbędzie się 3 listopada.
Read more
Rosja: wyciekły adresy tajnych obiektów reżimu
Wyciekły adresy tajnych obiektów rosyjskiego reżimu – podał portal Mediazona. Chodzi między innymi o budynki należące do resortów obrony i spraw wewnętrznych oraz FSB, GRU i FSO. Urzędnicy, w różnych regionach, opublikowali w internecie adresy obiektów, które nie powinny zostać w żadnym przypadku odcięte od dostępu do prądu. Śledztwo w tej sprawie przeprowadzili dziennikarze projektu „Dosje” i ujawnili, że w Srebrnym Borze w aglomeracji moskiewskiej są budynki, które nie figurują w otwartych spisach nieruchomości i należą do ministerstwa obrony, MSW i Służby Wywiadu Zagranicznego. Jednocześnie w tym samym miejscu z niezasłużonego statusu obiektu szczególnie wrażliwego korzystają prywatne rezydencje moskiewskiego patriarchy, szefa Rosnieftu Igora Sieczyna i oligarchów Wagita Alekperowa oraz Władimira Jewtuszenkowa. W części moskiewski kamienic wskazane zostały konkretne mieszkania, które należą do resortów siłowych i służb specjalnych, w tym do Federalnej Służby Ochrony. Dziennikarze odnaleźli podobne dane również w Petersburgu i najbliższej okolicy. Portale „Dosje” i Mediazona przypominają, że za ujawnienie takich danych grozi w Rosji do 7 lat pozbawienia wolności.
Read more
Papież apeluje o rozmowy między Azerbejdżanem a Armenią
Papież zaapelował o porozumienie między Azerbejdżanem a Armenią w sprawie Górskiego Karabachu, enklawy ormiańskiej, zajętej przez siły azerskie. Franciszek spotkał się z wiernymi na południowej modlitwie Anioł Pański na placu św. Piotra. Po modlitwie papież powiedział, że śledzi dramat uchodźców z Górskiego Karabachu przedostających się do Armenii. „Ponawiam mój apel o dialog między Azerbejdżanem i Armenią wyrażając nadzieję, że rozmowy przy wsparciu społeczności międzynarodowej doprowadzą do trwałego porozumienia i położy kres kryzysowi humanitarnemu”. Po raz kolejny zaapelował, by pamiętać o cierpiącej Ukrainie. Przed modlitwą papież mówił, że grzesznik może mieć nadzieję na odkupienie swoich grzechów, ale w przypadku człowieka zdemoralizowanego jest to o wiele trudniejsze. Dodał, że ludzie zdemoralizowani bronią się przed wyrzutami sumienia fałszem i obłudą, które stały się nawykiem.
Read more
Papież mianował 21 nowych kardynałów, w tym abpa Grzegorza Rysia
Papież na placu św. Piotra przewodniczył konsystorzowi publicznemu, na którym mianował 21 kardynałów, a tym abpa Grzegorza Rysia. Franciszek w homilii powiedział, że Kolegium Kardynalskie powinno przypominać orkiestrę symfoniczną, reprezentującą symfoniczność i synodalność Kościoła. Papież zauważył, że symfonia żyje dzięki umiejętności kompozycji barw różnych instrumentów, a każdy z nich wnosi swój wkład. „Różnorodność jest konieczna, jest niezbędna. Ale każdy dźwięk musi przyczyniać się do wspólnego projektu. W tym celu fundamentalne jest wzajemne słuchanie. Każdy musi słuchać innych”. Dodał, że papież, dyrygent tej orkiestry, musi słuchać bardziej niż ktokolwiek inny. Franciszek nawiązał do rozpoczynającego się we środę Ogólnego Synodu Biskupów, pod hasłem „Ku Kościołowi synodalnemu, komunia, uczestnictwo, misja”. Dziś o 18.00 z udziałem papieża na placu św. Piotra rozpocznie się przedsynodalne, ekumeniczne czuwanie modlitewne. Przybyli na nie licznie hierarchowie i reprezentanci innych Kościołów i wyznań.
Read more