W Parlamencie Europejskim w Brukseli, Instytut Pamięci Narodowej zaprezentuje wystawę “Pakt zbrodniarzy”. Wystawa została stworzona przez warszawski odział IPN i uświadamia, jak wyglądały ustalenia Związku Sowieckiego i III Rzeszy w kwestii podziału terytorialnego Europy, które sankcjonował pakt Ribbentrop-Mołotow podpisany 23 sierpnia 1939 roku.

Naczelnik oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie doktor Patryk Pleskot wyjaśnia, że ta wystawa ma uświadomić politykom europejskim konsekwencje paktu Ribbentrop-Mołotow. 

“Chcemy przypomnieć europosłom, politykom z Europy o tym pakcie podpisanym przez dwa totalitarne państwa, pakcie mającym na celu rozbiór dużej części Europy Środkowo-Wschodniej na czele z Polską. Jest to świadectwo, jest to przypomnienie o zbrodniczym pakcie, który doprowadził do wybuchu wojny, do kolejnego rozbioru Polski i zajęcia krajów bałtyckich, a również w konsekwencji do ludobójstwa, do zbrodni wojennych” – tłumaczy historyk.

Patryk Pleskot wyjaśnia, że wystawa ma też uświadomić, że Rosja – spadkobierca jednego z państw sygnatariuszy paktu Ribbentrop-Mołotow – ponownie zburzyła europejski pokój.

Historyk IPN dodaje, że wystawa jest bogato ilustrowana archiwalnymi zdjęciami, a opisy w kilku językach przybliżają istotę i konsekwencje paktu. 

“Materiał ikonograficzne dokumentuje podpisanie tego porozumienia, są też pokazane jego konsekwencje czyli: wybuch wojny i rozbiór Polski. Chcemy pokazać pakt totalitaryzmów, pakt złoczyńców, chcemy pokazać te twarze, chcemy pokazać okoliczności. Chcemy także pokazać, że Europa dość lekko podeszła do tego paktu, nie chcąc dostrzec jego tajnego protokołu, jego wymiaru właśnie ekspansywnego, agresywnego polegającego na podziale przyszłych łupów pomiędzy Stalinem a Hitlerem” – wyjaśnia doktor Pleskot.

23 sierpnia 1939 roku w Moskwie po trwających zaledwie jeden dzień negocjacjach został podpisany, poszerzony o tajny protokół, pakt o nieagresji pomiędzy Związkiem Sowieckim i Rzeszą Niemiecką, znany jako Pakt Ribbentrop-Mołotow.

Zgodnie z tajnym protokołem do paktu, Trzecia Rzesza otrzymała strefę wpływów składającą się z Litwy (wraz z Wileńszczyzną), części Polski – na zachód od linii rzek: Narew, Wisła, San oraz większość obszaru Rumunii. Strefa wpływów ZSRR obejmowała Finlandię, Estonię i Łotwę, pozostałą część Polski oraz część Rumunii – Besarabię.

Pierwszą ofiarą zbrodniczej współpracy Hitlera i Stalina padła Polska – zaatakowana 1 września 1939 roku przez Niemcy i 17 września przez Związek Sowiecki. W wyniku trwających sześć długich lat represji obydwu reżimów totalitarnych Polska straciła blisko 6 milionów obywateli.