W Wieluniu (4:40) i na gdańskim Westerplatte (4:45) rozpoczęły się obchody 81. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Ataki Niemiec na te miejsca rozpoczęły walki 1 września 1939 roku.

W uroczystościach na Westerplatte wzięli udział między innymi prezydent Andrzej Duda, marszałek Sejmu Elżbieta Witek, marszałek Senatu Tomasz Grodzki oraz minister obrony Mariusz Błaszczak. Uroczystości rozpoczęły się od złożenia kwiatów przed Pomnikiem Obrońców Wybrzeża. Tuż przed 4:45 zabrzmiały syreny, które miały przypominać o ataku Niemców na polską Wojskową Składnicę Tranzytową, która znajduje na gdańskim półwyspie. Żołnierze Wojska Polskiego odczytali Apel Pamięci oraz oddali salut armatni. Gdańskie uroczystości organizuje Wojsko Polskie, które przejęło je od władz Gdańska.

Prezydent Andrzej Duda powiedział, że 1 września i Westerplatte są dla Polski i całego świata przestrogą przed powtórzeniem wojennych zbrodni. Przemawiając podczas porannych uroczystości upamiętniających bohaterskich obrońców Ojczyzny, prezydent podkreślił, że dzięki ich poświęceniu i niezłomnej postawie Polska przetrwała i dziś możemy kontynuować jej odbudowę w godnym i sprawiedliwym kształcie. “Współtworzymy Polskę, która odnajduje swoich bohaterów i potrafi uczcić ich pamięć. Niech Westerplatte będzie miejscem naszej narodowej dumy, ale niech będzie także przestrogą dla świata, aby nigdy więcej nie doszło do wojny” – powiedział prezydent. Zwierzchnik sił zbrojnych podkreślił, że miejsce, w którym rozpoczęła się II wojna światowa, ma szczególne znaczenie dla Polaków. “To miejsce musi być godne i musi wyglądać godnie. Wierzę głęboko, że dzięki temu, że Westerplatte zostało przekazane w zarząd Muzeum II Wojny Światowej, to miejsce będzie piękne, będzie odwiedzane przez młodzież i będzie tutaj oddawany hołd polskim żołnierzom” – powiedział prezydent.

W czasie uroczystości prezydent wręczył rodzinom pięciu żołnierzy, których szczątki znaleziono w ubiegłym roku na Westerplatte, noty identyfikacyjne. Szczątki Obrońców Westerplatte znaleziono podczas badań archeologicznych. Zwracając się do rodzin poległych żołnierzy prezydent Andrzej Duda nawiązał do słów polskiego hymnu narodowego. “Ze wzruszeniem śpiewałem nasz hymn ze słowami “Jeszcze Polska ni zginęła kiedy my żyjemy” – powiedział prezydent. Andrzej Duda wskazał, że słowa te nabierają dzisiaj szczególnego znaczenia, kiedy śpiewają je polscy żołnierze, czcząc pamięć swoich poprzedników, którzy polegli za ojczyznę. “Jakże w kontekście odnalezienia szczątków żołnierzy tutaj na Westerplatte, te słowa są znamienne” – mówił prezydent.

Minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak powiedział, że uroczyste obchody 81. rocznicy wybuchu II wojny światowej na Westerplatte przywracają powagę temu miejscu. Podkreślił, że odwaga i dzielność polskich żołnierzy z Westerplatte jest legendarna. “Oddajemy im hołd. Pokazujemy, że ich postawa jest wzorem do naśladowania dla dzisiejszych żołnierzy Wojska Polskiego” – powiedział szef MON. Dodał, że Westerplatte to reduta polskości, wielka lekcja patriotyzmu i oddania ojczyźnie do końca.

Westerplatte było pierwszym miejscem, gdzie rozegrała się wojskowa batalia z niemieckim najeźdźcą. Żołnierze majora Henryka Sucharskiego bronili się do 7 września, za wszelką cenę próbując utrzymać wojskową składnicę tranzytową. Do ataku na Westerplatte doszło około 4.45 1 września 1939 roku. Ogień do Polaków otworzył niemiecki pancernik “Schleswig-Holstein”.

Pamięć pierwszych cywilnych ofiar II wojny światowej uczczono również w Wieluniu. Na to miasto 1 września 1939 roku spadły pierwsze bomby. W uroczystościach wzięli udział świadkowie historii, premier Mateusz Morawiecki oraz przedstawiciele władz oraz mieszkańcy miasta. Punktualnie o 4:40 nad Wieluniem rozbrzmiały syreny, dokładnie tak jak 81 lat temu gdy nad miastem pojawiło się 29 niemieckich sztukasów. Odmówiono modlitwę za poległych, odczytany został apel pamięci oraz złożono kwiaty przed pomnikiem pomordowanych. Odbyło się także spotkanie przedstawicieli władz ze świadkami tamtych wydarzeń. Odprawiono mszę świętą.

Premier Mateusz Morawiecki powiedział, że w Wieluniu, zbombardowanym przez hitlerowców 1 września 1939 roku, objawił się barbarzyński zamysł Niemców – ludobójstwo i eksterminacja. Zwracając się do zebranych szef rządu podkreślił, że druga wojna światowa była nie tylko totalna, ale również totalitarna, bo rozpętana przez dwa totalitarne reżimy. “Totalitarne w swoim zamyśle, niszczycielskie, barbarzyńskie i w pełnym tego słowa znaczeniu zbrodnicze, ludobójcze” – mówił premier. Podkreślił, że Polska jest dzisiaj strażnikiem tej pamięci, a Polacy – strażnikami prawdy. “Prawdy, która jest dzisiaj zakłamywana. Ta wojna była o wszystko – o ocalenie Europy, o ocalenie świata i również Niemców, bo ich życie byłoby życiem barbarzyńców bez wolności” – wskazywał premier. “Dzisiaj w Wieluniu jesteśmy zobowiązani, żeby powiedzieć: nigdy więcej nazizmu i komunizmu. Nigdy więcej wojny. Mamy obowiązek przechowywać tę pamięć i pamiętać o przeszłych pokoleniach. To musi być drogowskazem na przyszłość – mówił Mateusz Morawiecki.