Prezydent Węgier Katalin Novak podała się do dymisji. Powodem było ubiegłoroczne ułaskawienie mężczyzny skazanego za współudział za pomoc w tuszowaniu sprawy o wykorzystywanie seksualne w domu dziecka.
Katalin Novak ogłosiła decyzję w orędziu do narodu wyemitowanym w publicznej telewizji. Już w pierwszych słowach tłumaczyła ruch o ułaskawieniu wicedyrektora szkoły w Bicske, którego skazano za tuszowanie przypadków pedofilii swojego szefa. Prezydent powiedziała, że była przekonana, iż ułaskawiony nie wykorzystał bezbronności dzieci.
“Myliłam się. Moja decyzja mogła wzbudzić wątpliwości. Przepraszam tych, których uraziłam” – powiedziała Katalin Novak.
Kilka zdań później oświadczyła, że składa dymisję z urzędu prezydenta Węgier. Dodała, że polityka to trudny i okrutny świat – szczególnie dla kobiet.
Jej obóz polityczny przestał ją wspierać – w czwartek premier Viktor Orbán zaproponował zmianę ustawy zasadniczej, tak aby za przestępstwa pedofilii nie można było się ubiegać o ułaskawienie. Tuż po oświadczeniu prezydent Novák o wycofaniu się z życia publicznego poinformowała Judit Varga. To ona w ubiegłym roku była minister sprawiedliwości i ona kontrasygnowała decyzję prezydent.
Judit Varga miała być liderką listy Fidesz do europarlamentu. Oświadczyła też, że rezygnuje z mandatu do Zgromadzenia Narodowego.
Szef frakcji parlamentarnej Fideszu Mate Kocsis napisał na swoim profilu społecznościowym, że obie podjęły odpowiedzialną decyzję. Na profilu partii Momentum pojawiła się grafika, gdzie obok przekreślonych Katalin Novak i Judit Vargi stoi premier Viktor Orbán. Jest tam podpis – “został jeszcze jeden sprawca”.
Ustępująca prezydent Węgier pozostanie na swoim urzędzie do czasu akceptacji jej rezygnacji przez parlament. Kolejny prezydent Węgier zostanie wybrany przez parlament, w którym koalicja rządowa ma większość konstytucyjną. Pytanie jednak, czy głosowana będzie ona podczas zaplanowanego posiedzenia 26 lutego, czy zwołane zostanie posiedzenie nadzwyczajne. Po wygaśnięciu mandatu Katalin Novak obowiązki prezydenta przejmie przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Laszlo Kövér. Już raz pełnił te obowiązki w 2012 roku.
Parlament będzie miał trzydzieści dni na wybranie nowej głowy państwa. O wybór może się starać każdy obywatel Węgier, który ukończył 35 lat. Musi również dostać rekomendację co najmniej czterdziestu posłów. Nowy prezydent Węgier powinien być znany za mniej więcej półtora miesiąca. Opozycja wzywa do utworzenia komisji śledczej i wprowadzenia bezpośrednich wyborów prezydenckich.
Prezydent wybierany jest przez parlament w specjalnie opisanej procedurze. Raczej niemożliwe jest, aby rządząca kolacja z premierem Viktorem Orbanem na czele spełniła coraz głośniejsze żądania opozycji o wybory powszechne.
Ustępująca prezydent do końca życia będzie otrzymywać dokładnie takie samo uposażenie, jak obecnie urzędująca głowa państwa. Obecnie jest to w przeliczeniu pięćdziesiąt tysięcy złotych. Od państwa otrzyma mieszkanie z jednoosobowym personelem, będzie miała prawo do trzyosobowego sekretariatu, a także samochodu służbowego.
Katalin Novak prezydentem Węgier została w maju 2022 roku. Wcześniej przez kilka lat była w gabinetach Viktora Orbana ministrem do spraw rodziny. Jest drugim prezydentem mianowanym przez Fidesz, który zrezygnował przed czasem. W 2012 roku z powodu plagiatu zrezygnował Pal Schmitt.
