Premier Donald Tusk powiedział w expose, że jednym z głównych zadań jego rządu będzie odbudowa wspólnoty w Polsce. Zapowiedział utrzymanie wprowadzonych przez poprzednie rządy świadczeń społecznych, pomoc Ukrainie, ochronę granic, a także przywrócenie Polsce należnego miejsca na arenie międzynarodowej.

Szef rządu mówił, że dzień tegorocznych wyborów parlamentarnych – 15 października – przejdzie do historii jako dzień “pokojowego buntu na rzecz wolności i demokracji”. “To, co zdarzyło się tego dnia, to jednak rzecz dużo poważniejsza, niż zmiana rządu, zmiana koalicji rządowej” – podkreślił Donald Tusk i dodał, że 15 października był zwieńczeniem procesu “obywatelskiego i narodowego odrodzenia”. Jak powiedział, marzenia i oczekiwania stały się “silniejsze od zwątpienia i apatii, a przede wszystkim od zła, które rozpleniło się w polskim życiu publicznym w ostatnich latach”.

Premier Tusk podkreślił, że to, co naprawdę buduje wspólnotę, to rządy prawa, konstytucja i zasady demokracji. Szef rządu dodał, że nie powinniśmy się o to kłócić i spierać. Trzeba to respektować bez wyjątku, po to by móc różnić się w innych sprawach – bezpiecznie i z szacunkiem. Donald Tusk przypomniał słowa papieża Jana Pawła II mówiące o tym, że “nie ma solidarności bez miłości”. 
Donald Tusk zaznaczył, że chce, aby pamiętać o wszystkich, który doznali nienawiści oraz pogardy na tle politycznym. Nowy prezes Rady Ministrów dodał także, że zależy mu na tym aby dzień 15 października oraz dzień udzielenia wotum zaufania jego rządowi były początkiem odrodzenia “ducha autentycznej solidarności i poszanowania praw wspólnoty”. Jak dodał, właśnie odbudowie tej wspólnoty będzie służyła praca nowej Rady Ministrów.

Donald Tusk podczas expose zacytował “Manifest zwykłego, szarego człowieka”, napisany przez Piotra Szczęsnego, który jesienią 2017 roku dokonał samospalenia w proteście przeciwko niszczeniu demokracji przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Premier powiedział, że cytowany przez niego tekst w pewnym sensie mógłby zastąpić expose.

Nowy premier zadeklarował, że żadne ze świadczeń, które było wprowadzone w ostatnich latach, nie zostanie odebrane polskim obywatelom. Podkreślił, że jego rząd znacznie rozszerzy wsparcie dla Polaków i podniesie płace. Jak mówił, od 1 stycznia wynagrodzenia dla nauczycieli mają wzrosnąć o 30 procent, w planach są też 20-procentowe podwyżki dla pracowników sfery budżetowej, a także wprowadzenie drugiej waloryzacji rent emerytur, jeżeli inflacja będzie przekraczała 5 procent.

Premier wskazywał, że naród podzielony będzie bardziej narażony na zagrożenia, dlatego konieczne jest też osiągnięcie zgody narodowej w kluczowych sprawach. Donald Tusk mówił, że różnice poglądów i zdań są naturalne, ale w niektórych sprawach, jak na przykład praworządność i przestrzeganie konstytucji, powinna być ponadpartyjna jedność. “Żyjemy w takim momencie historycznym, że chyba nikt nie może mieć wątpliwości, co jest naszym głównym zadaniem, jakie są nasze naczelne cele” – powiedział Donald Tusk. “Nie możemy udawać, że żyjemy w świecie, który pozwala na niekończące się kłótnie i swary. Żyjemy w miejscu i w czasie, które bezwzględnie wymaga odbudowy politycznej wspólnoty, wspólnego działania. Na świecie robi się naprawdę niebezpiecznie” – zaznaczył premier.

Nowy szef rządu wskazywał, że w obliczu obecnych zagrożeń, między innymi wojny na Ukrainie, niezwykle ważna jest trwałość naszych sojuszy. Jak powiedział, wspólnym narodowym dogmatem jest to, że Polska jest silnym, suwerennym ogniwem Sojuszu Północnoatlantyckiego, lojalnym i stabilnym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych, a także że nasz kraj odzyska pozycję lidera Unii Europejskiej. W expose padły też słowa o roli Polski w mobilizacji zachodniego świata do dalszej pomocy walczącej Ukrainie.

Premier podkreślił, że trzeba stanowczo i głośno domagać się pełnoskalowej pomocy dla państwa, które zmaga się z rosyjską agresją. Donald Tusk przyznał, że zachodni politycy czasem mówią o zmęczeniu sytuacją na Ukrainie i dlatego w tej sprawie konieczne są działania. Jak mówił, zadaniem Polski, nowego rządu i wszystkich jest głośno i stanowczo domagać się od całej wspólnoty Zachodu pełnej determinacji w pomocy Ukrainie w tej wojnie. “Będę to robił od pierwszego dnia” – zapewnił Donald Tusk.

Szef rządu ocenił, że Polska ani polscy politycy nie powinni mieć żadnego powodu, żeby czuć kompleksy wobec kogokolwiek w Europie. Premier zaznaczył, że na arenie Unii Europejskiej będzie bronił interesów Polski. “Mnie nikt nie ogra w Unii Europejskiej” – zapowiedział i podkreślił, że jesteśmy tym silniejsi, im silniejsza jest sama Polska, jak i cała Wspólnota Europejska. “Apeluję tu do wszystkich, żeby uznali to też jako jeden z tych fundamentów, który powinien łączyć Polki i Polaków” – powiedział premier.

Donald Tusk poinformował, że w pierwszą zagraniczną podróż uda się do Brukseli. Wizyta ma służyć odblokowaniu wypłat środków z Krajowego Planu Odbudowy. “Ta przywiozę z Brukseli te upragnione, te wyczekiwane przez polskich przedsiębiorców, polskie samorządy miliardy euro” – zadeklarował premier. 

Donald Tusk chce, by Polska wzięła współodpowiedzialność za ochronę terytorium Unii Europejskiej w kontekście kryzysu migracyjnego. Szef rządu mówił, że pojedyncze państwo nie jest w stanie sobie poradzić z turbulencjami, wywołanymi niekontrolowaną migracją. Dlatego potrzebna jest koordynacja w ramach wspólnoty międzynarodowej. Donald Tusk dodał, że polskie, i siłą rzeczy, europejskie granice były dobrze chronione. Zastrzegł, że można to robić skutecznie, a przy tym zachować szacunek do innych ludzi. 

Premier przekazał, że po powrocie z Brukseli uda się do Tallina na spotkanie z premierami Litwy, Łotwy i Estonii, by rozmawiać o wojnie na Ukrainie oraz właśnie o ochronie granic. Zapowiedział, że temat będzie poruszony także w czasie spotkań z przedstawicielami Finlandii, Szwecji i Norwegii.

Donald Tusk przedstawił też członków nowego rządu.